I SA/Łd 664/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-08-22

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od połowy wpisu sądowego, jeśli posiada ona oszczędności na rachunku bankowym, mimo ponoszenia znaczących wydatków na leki?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od połowy wpisu sądowego, nawet jeśli posiada ona oszczędności na rachunku bankowym, pod warunkiem wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Posiadanie środków na rachunku bankowym, które po odliczeniu bieżących wydatków na utrzymanie i leki, nadal pozwalają na pokrycie części kosztów sądowych, uzasadnia częściowe przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący S.P. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą ustalenia zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 2.000 zł, skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Złożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, wskazując na wspólne gospodarstwo domowe z żoną, łączny dochód z emerytur w wysokości 2.200 zł brutto miesięcznie, wydatki na leki ok. 800 zł miesięcznie oraz posiadanie przez żonę mieszkania i działki rekreacyjnej. Po uzupełnieniu wniosku, referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od połowy wpisu sądowego, odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu S.P. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 sierpnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. S.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 2.000 zł skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną B. Oboje osiągają dochód z tytułu emerytury w wysokości 2.200 zł brutto miesięcznie. Skarżący podkreślił, że oprócz bieżących kosztów utrzymania małżonkowie ponoszą także wydatki na zakup lekarstw w wysokości ok. 800 zł miesięcznie. Ponadto skarżący wskazał, że jego żona posiada majątek w postaci mieszkania o pow. 45 m2 oraz działki rekreacyjnej w dzierżawie wieczystej o pow. 300 m2. Dodał, że małżonkowie posiadają oszczędności "jedynie z bieżących emerytur". Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 4 lipca 2012 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez jednoznaczne wyjaśnienie kwestii posiadania przez skarżącego i jego żonę oszczędności (zgodnie z rubryką nr 7.2.1. urzędowego formularza PPF), nadesłanie wyciągów z posiadanych przez małżonków rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz określenie kwoty środków przeznaczanych przez małżonków na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 25 lipca 2012 roku wskazał, że na koszty bieżącego utrzymania oraz opłaty eksploatacyjne skarżący i jego żona wydatkują łącznie kwotę ok. 1.265 zł. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że małżonkowie P. nie posiadają oszczędności, a na ich rachunku bankowym znajdują się jedynie środki przeznaczone na ich bieżące utrzymanie. Ponadto wraz z pismem z dnia 1 sierpnia 2012 roku pełnomocnik nadesłał wyciągi z konta skarżącego i jego żony. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną B. Łączny dochód małżonków zamyka się kwotą 2.200 zł brutto miesięcznie. Małżonkowie ponoszą koszty bieżącego utrzymania, a także wydatki na zakup lekarstw w wysokości ok. 800 zł miesięcznie. Jednocześnie żona skarżącego posiada majątek w postaci mieszkania o pow. 45 m2 oraz działki rekreacyjnej w dzierżawie wieczystej o pow. 300 m2. Analiza załączonych wyciągów z rachunku bankowego dowodzi przy tym, że w okresie występowania z wnioskiem przyznanie prawa pomocy (tj. w dniach: 15-19 czerwca 2012 roku) saldo na tym rachunku stanowiło odpowiednio kwoty: 4.280,55 zł (w dniu 15 czerwca), 4.220,34 zł (w dniu 18 czerwca) oraz 3.720,34 zł (w dniu 19 czerwca). Na dzień zaś 1 lipca 2012 roku na rachunku tym figurowała kwota 3.157,21 zł. Biorąc pod uwagę powyższe, w tym kwotę wykazanych przez skarżącego wydatków rodziny, kwotę wpisu od skargi w wysokości 2.000 zł oraz kwotę środków zgromadzonych na rachunku bankowym skarżącego i jego małżonki, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia połowy wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Natomiast w zakresie obejmującym pozostałe koszty sądowe Referendarz sądowy uznał, że wobec kwoty środków widniejących na rachunku bankowym małżonków pomniejszonej o kwotę wydatków związanych z utrzymaniem i opłatami eksploatacyjnymi, nie znajduje uzasadnienia stwierdzenie, że skarżący wykazał dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść w tym zakresie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Kierując się zatem tymi ustaleniami Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w powyższym zakresie, obejmującym pozostałe koszty sądowe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 4 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło