I SA/Łd 665/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Teresa Porczyńska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu akcyzy zapłaconej z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu postanawia: przywrócić termin do złożenia pełnomocnictwa. Zarządzeniem z dnia 5 sierpnia 2009 r. pełnomocnik A. S. – doradca podatkowy Z. Ż. – został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych. Odpis zarządzenia wraz z pouczeniem o skutkach nieuzupełnienia powyższego braku został doręczony pełnomocnikowi 13 sierpnia 2009 r. W dniu 14 sierpnia 2009 r. reprezentujący stronę doradca podatkowy uiścił wpis od skargi, nie złożył natomiast pełnomocnictwa procesowego. Z uwagi na niewykonanie wezwania we wskazanym wyżej zakresie, zarządzeniem z dnia 16 września 2009 r. skarżący został zobowiązany do podpisania skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Odpis zarządzenia został doręczony stronie przez awizo w dniu 9 października 2009 r. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. odrzucił skargę A. S. z uwagi na bezskuteczny upływ zakreślonego w wezwaniu terminu do usunięcia braku formalnego. Pismem z dnia 17 grudnia 2010 r. pełnomocnik strony skarżącej zwrócił się do WSA w Ł. o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa procesowego, przesyłając jednocześnie żądane pełnomocnictwo. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że uchybił on terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi bez swojej winy, gdyż w trakcie biegu terminu do złożenia pełnomocnictwa jego Mocodawca – zawodowy oficer wojska polskiego przebywał na misji wojskowej w A. Bezpośrednio po powrocie do Polski został skierowany na urlop zdrowotny i wypoczynkowy i nie mógł udzielić pełnomocnictwa procesowego do działania w jego imieniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W dniu 13 grudnia 2010 r. doradca podatkowy skontaktował się telefonicznie z sekretariatem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. i dowiedział się, że skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Oświadczył ponadto, że Skarżący nie wiedział o żadnej korespondencji, jaką Sąd wysyłał na jego adres zamieszkania. Do pisma z dnia 17 grudnia 2010 r. załączono zaświadczenia z jednostki wojskowej potwierdzające okoliczności przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa. Jednocześnie złożono pełnomocnictwo upoważniające doradcę podatkowego Z. Ż. do reprezentowania A. S. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł. oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], nr [...], wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a.). W stanie faktycznym niniejszej sprawy należy mieć również na uwadze treść art. 87 § 5 p.p.s.a., zgodnie z którym po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Koniecznym jest także przytoczenie art. 37 § 1 p.p.s.a., stosownie do którego pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, doradca podatkowy i rzecznik patentowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Mając na uwadze powyższe, w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skierowane do doradcy podatkowego wezwanie z dnia 7 sierpnia 2009 r. do usunięcia braków formalnych skargi nie zawierało pełnego pouczenia, gdyż nie informowało o możliwości złożenia uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa znajdującego się w aktach administracyjnych. Co prawda doradca podatkowy – jako profesjonalny pełnomocnik – powinien zdawać sobie sprawę z treści art. 37 § 1 zd. 2 p.p.s.a. i swym działaniem (bądź jego brakiem) nie narażać Mocodawcy na możliwość wystąpienia negatywnych konsekwencji procesowych. Jednak zgodnie z wyrażonym w judykaturze poglądem, który Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotowy wniosek podziela, skoro akta sprawy administracyjnej wraz ze skargą są jednocześnie przesyłane do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ten - po stwierdzeniu braku dołączonego do skargi pełnomocnictwa - winien z urzędu uwzględnić fakt, że w aktach sprawy administracyjnej znajduje się pełnomocnictwo obejmujące możliwość występowania pełnomocnika w imieniu skarżącego również przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i Naczelnym Sądem Administracyjnym i wezwać pełnomocnika konkretnie o uwierzytelniony odpis tego pełnomocnictwa. Przed ww. wezwaniem i bezskutecznym upływem terminu do uzupełnienia tego braku formalnego, odrzucenie skargi należy uznać za przedwczesne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2005 r., sygn. akt FSK 2137/04, LEX nr 247029). Mając na uwadze powyższe, jak również wyjaśnienia zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie występują okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Faktem jest, że zawarte w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia pełnomocnictwa procesowego twierdzenie, iż strona nie wiedziała o żadnej korespondencji, jaką Sąd wysyłał na jej adres zamieszkania, wydaje się mało przekonujące w świetle załączonego do akt sprawy, opatrzonego własnoręczny podpisem A. S., zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia z dnia 6 listopada 2009 r. o odrzuceniu skargi. Tym niemniej przyjąć należy, że do uchybienia tego doszło wskutek nieprecyzyjnego działania Sądu, na które nałożyła się wyjątkowa sytuacja skarżącego, który – w przypadku odmiennego kierunku rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku z dnia 17 grudnia 2010 r. zostałby pozbawiony możliwości dochodzenia praw w postępowaniu sądowo administracyjnym. Podkreślenia bowiem wymaga, że niepełne sformułowanie wezwania, z którym Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił się do pełnomocnika, jego nieprecyzyjna treść nie były obojętne dla sytuacji procesowej strony i realizacji jej prawa do sądu. Działanie takie zamknęłoby stronie drogę sądowego dochodzenia ewentualnie naruszonych praw, pozbawiając ją tym samym zagwarantowanego w Konstytucji RP (art. 45 ust. 1) prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jej sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. P.Z.C