I SA/Łd 666/11

Dnia 28 lipca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości należności z tytułu pobranych a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od wypłaconych pracownikom wynagrodzeń w okresie: maj, lipiec-grudzień 2005 roku oraz styczeń-październik 2006 roku i odpowiedzialności podatkowej płatnika za wyżej wymienione należności p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – A. Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. A Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia wysokości należności z tytułu pobranych a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od wypłaconych pracownikom wynagrodzeń w okresie: maj, lipiec-grudzień 2005 roku oraz styczeń-październik 2006 roku i odpowiedzialności podatkowej płatnika za wyżej wymienione należności. W skardze został zawarty wniosek o zwolnienie skarżącej w całości z obowiązku poniesienia kosztów postępowania – opłaty sądowej w niniejszej sprawie. W złożonym następnie na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka wskazała, że posiada ujemny kapitał własny w wysokości 37.809.591,31 zł. Wartość środków trwałych wynosi 678.707,22 zł. W ostatnim roku obrotowym osiągnęła zysk w kwocie 140.016,29 zł. Saldo na posiadanym przez nią rachunku bankowym zamyka się kwotą 25,84 zł. Oświadczyła przy tym, że zapasy w wysokości 207.862,20 zł zostały przewłaszczone przez komornika (UMŁ Dział Egzekucyjny), należności wynoszą zaś 347.130,64 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca szczegółowo wskazała na okoliczności będące przyczyną jej aktualnego położenia majątkowego i finansowego. Podniosła przy tym, że Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą polegająca przede wszystkim na wynajmie. Posiada ok. 50% powierzchni wynajętej. Łączne przychody z tego tytułu wynoszą ok. 60.000 zł. Prowadzi także działalność w zakresie sprzedaży towarów, z której osiąga przychód w wysokości 11.000 zł miesięcznie. Aktualnie czyni starania, aby należności publicznoprawne, a także wobec pracowników, były zaspokajane na bieżąco. Zamierza rozpocząć bieżącą spłatę opłaty za użytkowanie wieczyste gruntów. Jednocześnie Spółka podejmuje wielostronne dziania o pozyskanie nowych najemców, co niestety w dalszym ciągu napotyka na trudności. Posiada jednak ogromne zadłużenie z tytułu należności publicznoprawnych, ujęte w załączonej do skargi tabeli. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 28 czerwca 2011 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie przez skarżącą dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania wyciągów z posiadanych przez Spółkę rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazania źródeł finansowania kosztów bieżącej działalności Spółki i określenia miesięcznej kwoty tych kosztów, złożenia deklaracji podatkowych odzwierciedlających kwotę dochodu skarżącej Spółki osiąganego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, zwłaszcza z tytułu wynajmu i sprzedaży towarów z ostatnich 3 miesięcy oraz nadesłania odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego Spółki za 2010 rok - w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma procesowego z dnia 20 lipca 2011 roku złożył wyjaśnienie głównej księgowej Spółki dotyczące kosztów bieżącego funkcjonowania Spółki i braku osiągania dochodu do opodatkowania oraz braku lokat bankowych, a ponadto wyciągi z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych i kserokopię zeznania podatkowego Spółki za 2010 rok. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącej jest częściowo zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenie prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w art. 199 p.p.s.a. zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy i dodatkowych informacji udzielonych przez skarżącą wynika, że Spółka posiada ujemny kapitał własny w wysokości 37.809.591,31 zł. Wartość środków trwałych wynosi 678.707,22 zł. W 2010 roku, według zeznania CIT-8, Spółka uzyskała dochód w wysokości 3.364.725,49 zł. Aktualnie nadal prowadzi działalność gospodarczą polegająca przede wszystkim na wynajmie. Łączne przychody z tego tytułu wynoszą ok. 60.000 zł. Spółka prowadzi także działalność w zakresie sprzedaży towarów, z której osiąga przychód w wysokości 11.000 zł miesięcznie. Według oświadczenia głównej księgowej koszty bieżącej działalności Spółki za trzy ostatnie miesiące wyniosły średnio 160.000 zł, a źródłem ich finansowania jest 60% kwoty brutto należności za czynsz, koszty zaś niesfinansowane przekształcają się w zobowiązania Spółki. Dokonana przy tym analiza wyciągów z rachunku bankowego skarżącej prowadzonego przez B SA dowodzi, że saldo jej konta bankowego w na dzień 30.06.2011 r. zamykało się kwotą 270,29 zł. Z kolei saldo na rachunku bankowym w C (rachunek C Korporacja) na dzień 30.06.2011 r. wynosiło 0,66 zł, zaś na rachunku rozliczeniowym w tym Banku w powyższej dacie stanowiło kwotę 0.03 (waluta: euro). Wydatki Spółki przeznaczane na zapłatę bieżących kosztów wynoszą zaś 43.056,60 zł. Ponadto zadłużenie skarżącej z tytułu zobowiązań publicznoprawnych, według załączonego wykazu, na dzień 31.12.2010 roku stanowiło kwotę 7.639.427,20 zł. Uwzględniając powyższe okoliczności Referendarz sądowy uznał, że skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi (w kwocie 3.369 zł). W pozostałym zakresie, obejmującym przyszłe i ewentualne koszty sądowe, należało odmówić przyznania prawa pomocy. Wszakże sytuacja majątkowa skarżącej, jak wskazano w uzasadnieniu wniosku, zmienia się na korzyść. Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą i osiąga przychody z tytułu wynajmu w wysokości ok. 60.000 zł, a ponadto prowadzi także działalność w zakresie sprzedaży towarów, z której osiąga przychód w wysokości 11.000 zł miesięcznie. Zamierza także rozpocząć bieżącą spłatę płatności za użytkowanie wieczyste gruntów. Okoliczności te nie pozwalają zatem na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania przyszłych kosztów postępowania przez skarżącą i zarazem uzasadniają odmowę zwolnienia od kosztów sądowych w tym zakresie. Podkreślić przy tym należy, że odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie w przyszłości w sytuacji braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych (przyszłych) kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. (MSi)