I SA/Łd 672/12

Dnia 30 lipca 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i sierpień 2007 r oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj, czerwiec i lipiec 2007 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu R. M. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. R. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i sierpień 2007 r oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za maj, czerwiec i lipiec 2007 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.500 zł podatnik wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że R. M. wspólnie z synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawcę w postaci firmy budowlanej. W bieżącym roku za okres od stycznia do czerwca działalność ta nie przynosi jednak dochodu, strata skarżącego na dzień 30 czerwca wynosi 10.342 zł. Skarżący jest właścicielem działki niezabudowanej o powierzchni 800 m2 i wartości 1.000.000 zł 4 samochodów osobowych wykorzystywanych w działalności gospodarczej o wartości ok. 40.000 zł oraz sprzętu komputerowego wartości 6.000 zł a także materiałów i sprzętu budowlanego wartości 14.000 zł. Skarżący zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu, ponosząc z tego tytułu opłaty czynszowe w wysokości 153 zł miesięcznie, nadto oświadczył, iż jego miesięczne koszty utrzymania wynoszą ok. 1.500 zł. Skarżący nie wykazał innego majątku ani oszczędności. Na potwierdzenie swoich oświadczeń o braku środków na pokrycie kosztów procesu do wniosku dołączył wyciągi z dwóch posiadanych rachunków bankowych w A oraz B z ujemnym saldem. Przy czym miesięczne koszty obsługi kredytu w rachunku w A ponoszone przez wnioskodawcę wynoszą blisko 5.000 zł. Z nadesłanych zeznań podatkowych skarżącego wynika, że w 2010 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał dochód w wysokości 422.962 zł, zaś w roku ubiegłym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął przychód w wysokości 992.614 zł, poniósł koszty w wysokości 877.306 zł uzyskując dochód w wysokości 115.307 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 za miesiące od lutego do maja 2012 roku wynika, że w bieżącym roku miesięczne przychody skarżącego z tytułu prowadzonej działalności wahają się w granicach od 1.760 zł do 62.439 zł. Skarżący nie nadesłał wyciągów z należącego również do niego rachunku bankowego w Banku C mimo, iż za jego pośrednictwem w dniu 16 maja 2012 roku uiścił opłatę od pełnomocnictwa dla reprezentującego go doradcy podatkowego. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca wspólnie z synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego. Skarżący zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu ponosząc z tego tytułu opłatę czynszową w wysokości 153 zł miesięcznie, jest właścicielem niezabudowanej nieruchomości o powierzchni 800 m2 położonej w Ł. wartości 1.000.000 zł oraz 4 samochodów osobowych wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej o wartości ok. 40.000 zł, sprzętu komputerowego wartości 6.000 zł a także materiałów i sprzętu budowlanego wartości 14.000 zł. W roku 2010 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiągnął dochód w wysokości 422.962 zł, zaś w roku ubiegłym jego dochód wyniósł 115.307 zł.. W bieżącym roku do czerwca skarżący zanotował stratę z prowadzonej działalności w wysokości 10.342 zł przy czym średni miesięczny obrót firmy w okresie od lutego do maja kształtował się na poziomie ok. 33.900 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej oraz fakt, iż przed tutejszym sądem ze skargi wnioskodawcy zawisła druga sprawa, a łączna wysokość wpisów w obu sprawach wynosi 3.237 zł stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Znacznej wartości majątek, który jest własnością skarżącego oraz wielkość obrotów prowadzonej przez niego działalności gospodarczej przeczy jego twierdzeniom o braku środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe w sprawie. Skarżący w ramach prowadzonej działalności obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. Powyższe wskazuje, że może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów obecnego procesu z tą działalnością związanego. Nadto z niezbędnych wydatków swojego gospodarstwa domowego skarżący udokumentował jedynie wysokość czynszu za mieszkanie w kwocie 153 zł oświadczając jedynie, że jego koszty utrzymania wynoszą ok. 1.500 zł miesięcznie powyższe nie pozwala na pełna ocenę czy obiektywnie nie jest on wstanie ponieść kosztów procesu bez uszczerbku dla swego utrzymania. Skarżący przedstawił także wyciągi z dwóch rachunków bankowych potwierdzających ich ujemne saldo związane z uruchomionymi w ich ramach kredytami obrotowymi, pomijając wyciąg z rachunku w Banku C, za pomocą którego reguluje bieżące płatności. Powyższe czyni niewiarygodnym oświadczenie skarżącego o braku środków finansowych umożliwiających mu pokrycie kosztów procesu. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł, skarżący będący przedsiębiorcą i właścicielem znacznej wartości majątku nie należy do tego kręgu podmiotów. Przyznania prawa pomocy nie może natomiast uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań prywatnoprawnych, preferencyjnie traktowanych przez wnioskodawcę. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. MK