I SA/Łd 676/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-07-29

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce w likwidacji, która wykazała znaczące straty w ostatnim roku obrotowym, posiadała ujemne saldo na rachunku bankowym i dochody z dzierżawy zajęte przez urząd skarbowy oraz przeznaczane na zaległe wynagrodzenia pracownicze, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych?
Ratio decidendi
Spółce w likwidacji, która wykazała znaczące straty, ujemne saldo na rachunku bankowym oraz dochody z dzierżawy zajęte przez urząd skarbowy i przeznaczane na zaległe wynagrodzenia pracownicze, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. Jednakże w pozostałym zakresie, z uwagi na fakt, że pozostałe opłaty sądowe będą rozłożone w czasie, a spółka osiąga systematycznie dochód z dzierżawy, należy odmówić przyznania prawa pomocy w całości, gdyż nie wykazano trwałej utraty możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. w likwidacji wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 rok. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych. Spółka wykazała straty, ujemne saldo na rachunku bankowym oraz dochody z dzierżawy zajęte przez urząd skarbowy i przeznaczane na wynagrodzenia pracownicze. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, spółka przedstawiła szczegółowe dane dotyczące swoich finansów. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym – zwolnienie od wpisu od skargi, odmawiając w pozostałym zakresie.
Rozstrzygnięcie
1/ przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi; 2/ odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 lipca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 rok p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w C., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 rok, w której zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych. W złożonym następnie na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka podała, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest handel hurtowy i detaliczny materiałami budowlanymi. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 1.016.256,36 zł, wartość środków trwałych stanowi kwotę 4.825.618,70 zł. Ponadto w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w wysokości -799.402,60 zł. Oświadczyła również, iż saldo posiadanego przez nią rachunku jest ujemne. Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżąca dodatkowo wskazała, że zaprzestała prowadzenia działalności. Jedyny osiągany przez nią dochód stanowi dochód z tytułu dzierżawy nieruchomości. Jednak te środki nie mogą trafić do Spółki, gdyż są zajęte przez urząd skarbowy, a ponadto przeznaczane są na zaległe wynagrodzenie pracownicze. Skarżąca podkreśliła przy tym, że nie posiada zdolności finansowej nawet na opłacenie pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo to zostało opłacane ze środków prywatnych. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2014 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazanie źródła i kwoty środków przeznaczanych miesięcznie na finansowanie bieżącej działalności Spółki wraz ze wskazaniem kwoty tych wydatków, złożenie odpisu aktualnego (wskazanego we wniosku) bilansu, rachunku zysków i strat Spółki, informacji dodatkowej za 2013 rok i sprawozdania zarządu Spółki za 2013 rok oraz nadesłanie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącej za 2013 r. - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W wykonaniu powyższego wezwania w drodze pisma z dnia 9 lipca 2014 roku pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że jedynym źródłem finansowania bieżącej działalności Spółki jest wynagrodzenie z tytułu umowy dzierżawy nieruchomości, będącej własnością Spółki, w kwocie 9.450 zł netto miesięcznie. Miesięcznie bieżące wydatki Spółki w łącznej kwocie 19.471,44 zł obejmują w szczególności: dzierżawę biura w C. (310 zł), opłaty za rachunek telefoniczny i prowadzenie konta (187 zł) oraz wynagrodzenie likwidatora Spółki (18.974,44 zł). Do pisma załączono wymagane dokumenty źródłowe. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącej jest częściowo zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenie prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w art. 199 p.p.s.a. zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Ze złożonego na urzędowym formularzu (PPPr) wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowych dokumentów i informacji źródłowych wynika, że przedmiotem prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej jest handel hurtowy i detaliczny materiałami budowlanymi. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 1.016.256,36 zł, wartość środków trwałych stanowi kwotę 4.825.618,70 zł. W ostatnim roku obrotowym (2013), jak wynika z rachunku zysków i strat, Spółka poniosła stratę w wysokości -799.402,60 zł. Posiadane przez nią konto bankowe wykazuje wartości dodatnie, opiewające w szczególności na kwoty: 846,92 zł (kwiecień 2014 r.), 714,92 zł (maj 2014 r.) i 582,92 zł (czerwiec 2014 r.). Według bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2013 r. Spółka posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych w wysokości 36.412,60 zł. Ponadto ze sprawozdania finansowego za 2013 rok wynika, że Spółka podejmowała wielokierunkowe działania celem pozyskania środków na spłatę ciążących na niej zobowiązań. Najbardziej korzystną opcją stała się częściowa dzierżawa nieruchomości Spółki. Wynagrodzenie z tytułu umowy dzierżawy tej nieruchomości wynosi 9.450 zł netto miesięcznie. Jednakże, jak podała skarżąca, środki te są zajęte przez urząd skarbowy, a ponadto są przeznaczane na zaległe wynagrodzenie pracownicze. Biorąc pod uwagę powyższe, należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania jej prawa do rozpatrzenia sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych, jednakże wyłącznie w zakresie wpisu od skargi. W pozostałym zakresie z uwagi na fakt, że pozostałe, ewentualne opłaty sądowe będą rozłożone w czasie, należało odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. Przeprowadzone postępowanie nie uzasadnia bowiem tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącą w niniejszej sprawie. Wszakże Spółka nie utraciła definitywnie możliwości płatniczych, osiąga systematycznie dochód z tytułu dzierżawy nieruchomości w kwocie 9.450 zł netto miesięcznie. W rozpoznawanym okresie posiadała także środki na rachunku bankowym rzędu kwoty 500-800 zł. Ponoszone przy tym wydatki na bieżącą działalność, tj. opłaty związane z dzierżawę biura w C. i opłaty za rachunek telefoniczny oraz prowadzenie konta bankowego, łącznie opiewają na kwotę jedynie 497 zł, co niewątpliwie umożliwi Spółce poniesienie ewentualnych, przyszłych opłat sądowych w niniejszej sprawie. Wykazana zaś wysoka kwota wynagrodzenia likwidatora Spółki (18.974,44 zł), nie tylko budzi wątpliwości w zaistniałej sytuacji finansowej Spółki, ale co więcej, wbrew oczekiwaniom skarżącej, nie może być stawiana przed obowiązkiem poniesienia kosztów sądowych (opłat sądowych) w niniejszej sprawie, a w konsekwencji nie może być potraktowana jako okoliczność przemawiająca za przyznaniem prawa pomocy w żądanym zakresie obejmującym zwolnienie od opłat sądowych w całości. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. ak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło