I SA/Łd 677/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-09-07
Skład orzekający: Sędzia WSA Bożena Kasprzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym, ale posiada znaczny kapitał zakładowy, kapitał zapasowy, środki trwałe oraz dodatnie saldo na rachunku bankowym, może zostać uznana za podmiot nieposiadający "dostatecznych środków" na poniesienie kosztów postępowania sądowego w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie wykazała w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w zakresie częściowym. Pomimo wykazania straty w ostatnim roku obrotowym, spółka dysponuje znacznym kapitałem zakładowym, kapitałem zapasowym, środkami trwałymi oraz dodatnim saldem na rachunku bankowym, co przeczy twierdzeniom o niemożności wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych. Sama strata bilansowa nie oznacza braku środków finansowych, a wielkość obrotów spółki wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu sądowego.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczącą podatku od gier. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, spółka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że poniosła straty w wyniku zmian regulacji prawnych i nie posiada środków na opłacenie wpisu. Do wniosku dołączono oświadczenie o majątku i dochodach oraz dokumenty finansowe spółki. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, od czego spółka złożyła sprzeciw, podnosząc argumenty dotyczące różnicy między całkowitym a częściowym zwolnieniem, posiadanych środków i innych zobowiązań.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Bożena Kasprzak po rozpoznaniu w dniu 7 września 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: podatku od gier za sierpień 2010 roku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W dniu [...] roku "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie podatku od gier za sierpień 2010 roku.
W odpowiedzi na wezwanie sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 582 zł podatniczka wystąpiła z wnioskiem od zwolnienie do kosztów wpisu sądowego od skargi, bowiem w wyniku zmian regulacji prawnej w zakresie opodatkowania automatów o niskich wygranych stanęła na skraju bankructwa i nie posiada środków na jego opłacenie.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach oraz dokumentów nadesłanych do sprawy o sygn. akt. [...] wynika, że spółka prowadzi działalność określoną jako pozostała działalność rozrywkowa oraz związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Ostatni rok obrotowy zakończyła stratą w wysokości około 3.140.556 zł, (przy zysku w roku wcześniejszym na poziomie prawie 4 mln złotych) wartość jej środków trwałych zgodnie z bilansem za 2010 rok zamyka się kwotą około 1.095.835 zł. Jej kapitał zakładowy stanowi kwota 1.968.000 zł. Saldo na rachunku bankowym w Banku A w P. jest dodatnie i wynosi 752 zł. Powyższe oświadczenia znajdują odzwierciedlenie w bilansie oraz rachunku zysków i strat za rok 2010 złożonym do sprawy sygn. akt [...] . Dodatkowo dokumenty te wskazują, że na koniec 2010 r. spółka dysponowała środkami pieniężnymi w kasie i na rachunku bankowym w łącznej kwocie 316.658 zł, a także innymi środkami pieniężnymi w wysokości 971.449 zł, posiadała także kapitał zapasowy w wysokości 471.444 zł. Z zeznania podatkowego w podatku dochodowym za 2010 rok wynika, że jej przychód wynosił 8.547.841 zł.
Postanowieniem z [...] r. referendarz sądowy omówił przyznania prawa pomocy.
Od tego orzeczenia spółka złożyła sprzeciw w którym podniosła, że w przypadku częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ustawodawca posługuje się pojęciem "dostatecznych" środków, w odróżnieniu od zwolnienia od kosztów w zakresie całkowitym, w przypadku którego wnioskodawca winien wykazać, że nie posiada "żadnych środków". Z powyższego strona wywodzi, że posiadanie przez nią jakichkolwiek środków na rachunku bankowym nie może automatycznie oznaczać oddalenia wniosku w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów. Zdaniem spółki posiadanie tych środków, nawet w wysokości przewyższającej kwotę wpisu sądowego, nie oznacza, że skarżąca dysponuje dostatecznymi środkami na jego opłacenie. Spółka wskazała na konieczność regulowania innych zobowiązań, w tym publicznoprawnych i pracowniczych. W dalszej części sprzeciwu strona podniosła, że w poprzednich latach obrotowych, w których wykazywała zysk, wartość majątku wynikała głównie z dużej ilości automatów do gier, które przynosiły dochód. Natomiast w ostatnich miesiącach ich liczba dramatycznie spadła. Podniesiono również, że spółka podpisała w latach wcześniejszych długoterminowe umowy, których część w dalszym ciągu musi realizować, ze względu na wysokie kary umowne. Duże koszty działalności są również konsekwencją zwiększenia wysokości podatku o około 300 % oraz kosztów utrzymania automatu. Spółka podniosła, że automaty wycofane z użycia są bezwartościowe i wartość księgowa majątku trwałego na koniec 2010 r., nie odzwierciedla jego realnej wartości. Zaznaczyła też, że przedmiotowy wniosek winien być rozpatrywany z uwzględnieniem faktu, iż spółka złożyła skargi na decyzje organów podatkowych także do WSA we Wrocławiu i Poznaniu, a w sprawach tych wartości przedmiotu sporu są znaczenie wyższe i wpis często wynosi 2.000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Dodatkowo zauważyć należy, że art. 246 § 2 p.p.s.a., odmiennie niż w § 1, nie obliguje do przyznania prawa pomocy osobie prawnej, nawet jeżeli spełnia ona określone w nim przesłanki ("prawo pomocy może być przyznane"). Rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma w tym przypadku charakter uznaniowy.
W ocenie Sądu spółka nie wykazała w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Z oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z dokumentów źródłowych wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą i nie utraciła zdolności ani płynności finansowej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów nadesłanych do sprawy [...] wynika, że skarżąca ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła stratą w wysokości około 3.140.556 zł, jednak wartość jej środków trwałych zamyka się kwotą około 1.095.835 zł. Kapitał zakładowy spółki stanowi kwota 1.968.000 zł., dodatkowo posiada ona także kapitał zapasowy w wysokości 471.444 zł. Rachunek bankowy spółki wykazuje saldo dodatnie.
Za przyznaniem skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie może przemawiać jedynie okoliczność ponoszenia strat z prowadzonej działalności gospodarczej, trzeba bowiem mieć na uwadze, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Wielkość obrotów w roku ubiegłym świadczy o tym, że skarżąca w ramach prowadzonej działalności obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. Powyższe w zestawieniu z wartością jej majątku, przeczy twierdzeniom o niemożliwości wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych.
Ponadto obowiązek regulowania zobowiązań publicznoprawnych (podatku od gier), czy też wynagrodzenia zatrudnionym w spółce pracownikom nie może wyłączać powinności ponoszenia kosztów postępowania sądowego, które immanentnie są związane z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej. W świetle wskazanych okoliczności nie ma podstaw do wyjątkowego traktowania skarżącej spółki w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło