I SA/Łd 678/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-07-21

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym, ale posiada znaczący kapitał zakładowy, kapitał zapasowy oraz środki pieniężne na rachunku bankowym i w kasie, może zostać zwolniona z kosztów sądowych od skargi na decyzję podatkową?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli mimo poniesienia straty w ostatnim roku obrotowym, wykazuje znaczący majątek trwały, kapitał zakładowy, kapitał zapasowy oraz środki pieniężne na rachunku bankowym i w kasie. Ciężar udowodnienia braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy, a strata bilansowa nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczącą zobowiązania podatkowego w podatku od gier. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, spółka wystąpiła o zwolnienie od kosztów, argumentując, że poniosła straty w wyniku zmian regulacji prawnych i jest na skraju bankructwa. Do wniosku dołączono oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania spółce prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 lipca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za lipiec 2010 roku p o s t a n a w i a: odmówić "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. przyznania prawa pomocy. W dniu [...]roku "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie podatku od gier za lipiec 2010 roku. W odpowiedzi na wezwanie sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 619 zł podatniczka wystąpiła z wnioskiem od zwolnienie do kosztów wpisu sądowego od skargi, bowiem w wyniku zmian regulacji prawnej w zakresie opodatkowania automatów o niskich wygranych stanęła na skraju bankructwa i nie posiada środków na jego opłacenie. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach oraz dokumentów nadesłanych do sprawy o sygn. akt. [...] wynika, że spółka prowadzi działalność określoną jako pozostała działalność rozrywkowa oraz związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Ostatni rok obrotowy zakończyła stratą w wysokości około 3.140.556 zł, (przy zysku w roku wcześniejszym na poziomie prawie 4 mln złotych) wartość jej środków trwałych zgodnie z bilansem za 2010 rok zamyka się kwotą około 1.095.835 zł. Jej kapitał zakładowy stanowi kwota 1.968.000 zł. Saldo na rachunku bankowym w Banku Spółdzielczym w P. jest dodatnie i wynosi 752 zł. Powyższe oświadczenia znajduje odzwierciedlenie w bilansie oraz rachunku zysków i strat za rok 2010 złożonym do sprawy sygn. akt [...]. Dodatkowo dokumenty te wskazują, że na koniec 2010 r. spółka dysponowała środkami pieniężnymi w kasie i na rachunku bankowym w łącznej kwocie 316.658 zł, a także innymi środkami pieniężnymi w wysokości 971.449 zł, posiadała także kapitał zapasowy w wysokości 471.444 zł. Z zeznania podatkowego w podatku dochodowym za 2010 rok wynika, że jej przychód wynosił 8.547.841 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie jest zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów wpisu sądowego od skargi, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów nadesłanych do sprawy sygn. akt [...] wynika, że skarżąca spółka ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła stratą w wysokości około 3.140.556 zł, jednak wartość jej środków trwałych zamyka się kwotą około 1.095.835 zł. Jej kapitał zakładowy stanowi kwota 1.968.000 zł., dodatkowo posiada ona także kapitał zapasowy w wysokości 471.444 zł. Rachunek bankowy spółki wykazuje saldo dodatnie. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Za przyznaniem skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie może przemawiać jedynie eksponowana przez nią okoliczność ponoszenia strat z prowadzonej działalności gospodarczej, trzeba bowiem mieć na uwadze, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Wielkość obrotów w roku ubiegłym świadczy o tym, że skarżąca w ramach prowadzonej działalności obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie powyższe w zestawieniu z wartością jej majątku, przeczy jej twierdzeniom o niemożliwości wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych. W tym miejscu wskazać należy, iż postępowanie sądowe dla przedsiębiorcy jakim jest skarżąca jest elementem prowadzonej działalności gospodarczej i także w tym zakresie musi się ona liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów tej działalności jakimi są koszty sądowe. Skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące tę działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o pomoc ze strony państwa wnioskodawca winien wykazać, iż mimo poczynionych oszczędności we własnych wydatkach nie jest w stanie uczestniczyć w obowiązkowych opłatach sądowych. Twierdzenie skarżącej o braku środków koniecznych na opłacenie postępowania sądowego w sytuacji, w której ponad pół roku temu otrzymała niekorzystną dale siebie decyzję organu I instancji, a z danych zawartych w bilansie za rok 2010 wynika, że na koniec roku w kasie oraz na rachunkach bankowych dysponowała kwotą 316.658 zł świadczyć może jedynie o niefrasobliwości wnioskodawczyni w trosce o własne interesy, która w żaden sposób nie uzasadnia przerzucania ciężaru toczonego przez skarżącą postępowania na podatników. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło