I SA/Łd 678/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-09-06
Skład orzekający: Bogusław Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym, ale posiada znaczny majątek trwały, kapitał zakładowy i zapasowy oraz dodatnie saldo na rachunku bankowym, może zostać uznana za podmiot nieposiadający dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie wykazała w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Pomimo straty bilansowej, spółka posiadała znaczny majątek trwały, kapitał zakładowy i zapasowy, a także dodatnie saldo na rachunku bankowym, co przeczy twierdzeniom o niemożności wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych. Obowiązek regulowania zobowiązań publicznoprawnych i pracowniczych nie wyłącza powinności ponoszenia kosztów postępowania sądowego.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczącą podatku od gier. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów, argumentując trudną sytuację finansową wynikającą ze zmian przepisów i strat w działalności. Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz po rozpoznaniu w dniu 6 września 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za lipiec 2010 roku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W dniu [...] roku "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] r. w przedmiocie podatku od gier za lipiec 2010 r.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 619 zł podatniczka wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tej opłaty, bowiem w wyniku zmian przepisów w zakresie opodatkowania automatów o niskich wygranych stanęła na skraju bankructwa i nie posiada środków na jej opłacenie.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach oraz dokumentów nadesłanych do sprawy o sygn. akt. [...] wynika, że spółka prowadzi działalność określoną jako pozostała działalność rozrywkowa oraz związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Ostatni rok obrotowy zakończyła stratą w wysokości około 3.140.556 zł, (przy zysku w roku wcześniejszym na poziomie prawie 4 mln złotych) wartość jej środków trwałych zgodnie z bilansem za 2010 r. zamyka się kwotą około 1.095.835 zł. Kapitał zakładowy spółki stanowi 1.968.000 zł. Saldo na rachunku bankowym w Banku A w P. jest dodatnie i wynosi 752 zł. Powyższe oświadczenia znajdują odzwierciedlenie w bilansie oraz rachunku zysków i strat za rok 2010 złożonym do sprawy [...] . Dodatkowo dokumenty te wskazują, że na koniec 2010 r. spółka dysponowała środkami pieniężnymi w kasie i na rachunku bankowym w łącznej kwocie 316.658 zł, a także innymi środkami pieniężnymi w wysokości 971.449 zł, posiadała także kapitał zapasowy w wysokości 471.444 zł. Z zeznania podatkowego w podatku dochodowym za 2010 r. wynika, że jej przychód wynosił 8.547.841 zł.
Postanowieniem z [...]r. referendarz sądowy omówił przyznania prawa pomocy.
Od tego orzeczenia spółka złożyła sprzeciw w którym podniosła, że w przypadku częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ustawodawca posługuje się pojęciem "dostatecznych" środków, w odróżnieniu od zwolnienia od kosztów w zakresie całkowitym, w przypadku którego wnioskodawca winien wykazać, że nie posiada "żadnych środków". Z powyższego strona wywodzi, że posiadanie przez nią jakichkolwiek środków na rachunku bankowym nie może automatycznie oznaczać oddalenia wniosku w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów. Zdaniem spółki posiadanie tych środków, nawet w wysokości przewyższającej kwotę wpisu sądowego, nie oznaczać, że skarżąca dysponuje dostatecznymi środkami na jego opłacenie. Spółka wskazała na konieczność regulowania innych zobowiązań, w tym publicznoprawnych i pracowniczych. W dalszej części sprzeciwu strona podniosła, że w poprzednich latach obrotowych, w których wykazywała zysk, wartość majątku wynikała głównie z dużej ilości automatów do gier, które przynosiły dochód. Natomiast w ostatnich miesiącach ich liczba dramatycznie spadła. Podniesiono również, że spółka podpisała w latach wcześniejszych długoterminowe umowy, których część w dalszym ciągu musi realizować, ze względu na wysokie kary umowne. Duże koszty działalności są również konsekwencją zwiększenia wysokości podatku o około 300 % oraz kosztów utrzymania automatu. Spółka podniosła, że automaty wycofane z użycia są bezwartościowe i wartość księgowa majątku trwałego na koniec 2010 r., nie odzwierciedla jego realnej wartości. Zaznaczyła też, że przedmiotowy wniosek winien być rozpatrywany z uwzględnieniem faktu, iż spółka złożyła skargi na decyzje organów podatkowych także do WSA we W. i P., a w sprawach tych wartości przedmiotu sporu są znaczenie wyższe i wpis często wynosi 2.000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Dodatkowo zauważyć należy, że art. 246 § 2 p.p.s.a., odmiennie niż w § 1, nie obliguje do przyznania prawa pomocy osobie prawnej, nawet jeżeli spełnia ona określone w nim przesłanki ("prawo pomocy może być przyznane"). Rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma w tym przypadku charakter uznaniowy.
W ocenie Sądu spółka nie wykazała w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Z oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z dokumentów źródłowych wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą i nie utraciła zdolności ani płynności finansowej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów nadesłanych do sprawy [...] wynika, że skarżąca ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła stratą w wysokości około 3.140.556 zł, jednak wartość jej środków trwałych zamyka się kwotą około 1.095.835 zł. Kapitał zakładowy spółki stanowi kwota 1.968.000 zł., dodatkowo posiada ona także kapitał zapasowy w wysokości 471.444 zł. Rachunek bankowy spółki wykazuje saldo dodatnie.
Za przyznaniem skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie może przemawiać jedynie okoliczność ponoszenia strat z prowadzonej działalności gospodarczej, trzeba bowiem mieć na uwadze, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Wielkość obrotów w roku ubiegłym świadczy o tym, że skarżąca w ramach prowadzonej działalności obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie powyższe w zestawieniu z wartością jej majątku, przeczy twierdzeniom o niemożliwości wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych.
Ponadto obowiązek regulowania zobowiązań publicznoprawnych (podatku od gier), czy też wynagrodzenia zatrudnionym w spółce pracownikom nie może wyłączać powinności ponoszenia kosztów postępowania sądowego, które immanentnie są związane z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej. W świetle wskazanych okoliczności nie ma podstaw do wyjątkowego traktowania skarżącej spółki w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło