I SA/Łd 678/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-09-30

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która ponosi znaczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego i spłaca kredyt hipoteczny, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, mimo wysokich przychodów z działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku wysokich przychodów z działalności gospodarczej, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów jest niezasadne, jednakże częściowe zwolnienie może być uzasadnione, jeśli koszty utrzymania i inne zobowiązania znacząco obciążają budżet strony, uniemożliwiając pokrycie wszystkich kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Strona złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego i zabezpieczenia na majątku. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy. Strona jest wdową, prowadzi gospodarstwo domowe z trójką dzieci, posiada znaczący majątek i generuje wysokie przychody z działalności gospodarczej, ale jednocześnie ponosi wysokie koszty utrzymania i spłaca kredyt hipoteczny. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając stronę od połowy wpisu sądowego.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano A.S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 września 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...], UNP:[...] w przedmiocie: określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok oraz dokonania zabezpieczenia na majątku strony kwoty zobowiązania wraz z odsetkami za zwlokę p o s t a n a w i a: 1. przyznać A.S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 29 czerwca 2016 roku A. S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą jej przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok oraz dokonującą zabezpieczenia na majątku strony kwoty zobowiązania wraz z odsetkami za zwlokę. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z trójką dzieci. Skarżąca jest wdową. Majątek rodziny stanowi dom o powierzchni 200 m2, w którym rodzina zamieszkuje, grunty rolne o powierzchni 5,96 ha, budynki produkcyjno-gospodarcze o powierzchni 330 m2, samochód osobowy Mercedes C200 z 2008 roku oraz wózek widłowy. Źródłem utrzymania rodziny skarżącej jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza z której zadeklarowała ona dochody na poziomie 920 zł miesięcznie, dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 280 zł netto miesięcznie, renta rodzinna 770 zł miesięcznie oraz świadczenie z programu "500+" 1000 zł miesięcznie. Z nadesłanych przez wnioskodawczynię na wezwanie referendarza sądowego zeznań podatkowych wynika, że w 2014 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała ona przychody w wysokości 382.034 zł poniosła koszty tej działalności w wysokości 373.470 zł uzyskując dochód rzędu 8.563 zł. Dodatkowo z tytułu renty jej dochód wyniósł 7.142 zł z innych źródeł 240 zł. W 2015 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej podatniczka uzyskała przychód w wysokości 306.252 zł poniosła koszty w wysokości 300.137 zł uzyskując dochód rzędu 6.114 zł. Dodatkowo z tytułu renty jej dochód wyniósł 10.493 zł z innych źródeł 336 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w 1 kwartale 2016 roku przychód strony z prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 54.311 zł, w tym okresie poniosła ona wydatki na zakup towarów i usług na poziomie 49.813 zł, w 2 kwartale br. przychody skarżącej wyniosły 48.641 zł zaś zakupy 46.887 zł. Wnioskodawczyni nadesłała także wyciągi z dwóch rachunków bankowych za pośrednictwem których nie prowadzi żadnych operacji bankowych. Wnioskodawczyni zadeklarowała, że spłaca kredyt hipoteczny z ratą w wysokości 507 zł miesięcznie do stycznia 2017 roku. Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżącej zamykają się kwotą ok. 600 zł (podatek od nieruchomości, opłata za wodę, wywóz odpadów, telefon, składka na ubezpieczenie społeczne). Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, iż wspólnie z trójką dzieci prowadzi gospodarstwo domowe. Majątek rodziny stanowi dom o powierzchni 200 m2, w którym rodzina zamieszkuje, grunty rolne o powierzchni 5,96 ha, budynki produkcyjno-gospodarcze o powierzchni 330 m2 , samochód osobowy Mercedes C200 z 2008 roku oraz wózek widłowy. Źródłem utrzymania rodziny jest prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 280 zł netto miesięcznie, renta rodzinna 770 zł miesięcznie oraz świadczenie z programu "500+" 1000 zł miesięcznie. W 2014 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawczyni uzyskała przychów w wysokości 382.034 zł poniosła koszty tej działalności w wysokości 373.470 zł uzyskując dochód rzędu 8.563 zł. W 2015 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej podatniczka uzyskała przychów w wysokości 306.252 zł poniosła koszty w wysokości 300.137 zł uzyskując dochód rzędu 6.114 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w 1 kwartale 2016 roku przychód strony z prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 54.311 zł, w tym okresie poniosła ona wydatki na zakup towarów i usług na poziomie 49.813 zł, w 2 kwartale br przychody skarżącej wyniosły 48.641 zł zaś zakupy 46.887 zł. Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżącej zamykają się kwotą ok. 600 zł (podatek od nieruchomości, opłata za wodę, wywóz odpadów, telefon, składka na ubezpieczenie społeczne). Dodatkowo strona jest obciążona do stycznia 2017 roku ratą w wysokości 507 zł miesięcznie z tytułu spłaty kredytu hipotecznego. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej 500 zł, oraz fakt, że ze skarg wnioskodawczyni równocześnie przed tutejszym sądem zawisły trzy sprawy i łączna wysokość obciążających ja wpisów sądowych wynosi 1.500 zł stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego, w celu umożliwienia realizacji jej prawa do sądu zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu od skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Przede wszystkim wielkość przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej na poziomie 300.000 zł rocznie stawia pod znakiem zapytania prawdziwość oświadczenia skarżącej o braku jakichkolwiek środków mogących stanowić źródło pokrycia kosztów postępowania. Wątpliwości te pogłębia fakt nie przedstawienia przez stronę wyciągów z rachunków bankowych pozwalających na przeanalizowanie przepływów gotówkowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz dokumentujących ponoszone koszty utrzymania. Niewątpliwie dodatkowe źródło dochodów strony stanowi także prowadzone przez nią gospodarstwo rolne. Przedstawione okoliczności nie pozwalają na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez wnioskodawczynię. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło