I SA/Łd 679/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-09-29
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej na podstawie wykazania braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może zostać przyznane osobie prawnej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie to wymaga przedstawienia dokładnych danych o stanie majątkowym i dochodach. Sama strata bilansowa nie przesądza o braku środków finansowych, a posiadanie środków pieniężnych i obrotów gospodarczych świadczy o możliwości pokrycia kosztów sądowych. Wnioskodawca powinien wykazać, że mimo oszczędności nie jest w stanie ponieść opłat sądowych, a prawo pomocy stanowi wyjątek i formę dofinansowania z budżetu państwa, które należy przyznawać tylko w sytuacjach rzeczywistej niemożności finansowej.Stan faktyczny
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. złożyła skargę kasacyjną na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi dotyczącą podatku od gier za marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2010 roku. Wnioskowała o zwolnienie od wpisu sądowego z powodu trudnej sytuacji finansowej, wskazując na straty bilansowe i brak środków na opłacenie kosztów postępowania. Przedstawiła dokumenty finansowe wykazujące straty, ale także znaczące obroty i posiadane środki pieniężne.Rozstrzygnięcie
Odmówiono spółce z ograniczoną odpowiedzialnością przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 września 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: podatku od gier za marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2010 roku p o s t a n a w i a: odmówić "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia [...] roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. odrzucił skargę "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie podatku od gier za miesiące marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2010 roku z powodu jej nieopłacenia.
W dniu [...] roku skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. Zaś pismem z dnia [...] roku podatniczka wystąpiła z wnioskiem od zwolnienie do kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, bowiem w wyniku zmian regulacji prawnej w zakresie opodatkowania automatów o niskich wygranych stanęła na skraju bankructwa i nie posiada środków na jego opłacenie.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że spółka prowadzi działalność określoną jako pozostała działalność rozrywkowa oraz związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Ostatni rok obrotowy zakończyła stratą w wysokości około 3.047.555 zł, podobnej wysokości stratę zanotowała w roku 2009 (przy zysku w latach wcześniejszych na poziomie prawie 4 mln złotych) wartość jej środków trwałych zgodnie z bilansem za 2010 rok zamyka się kwotą około 1.095.835 zł. Jej kapitał zakładowy stanowi kwota 1.968.000 zł. Saldo na rachunku bankowym w Banku Spółdzielczym w P. wynosi 0 zł. Powyższe oświadczenia znajduje odzwierciedlenie w bilansie oraz rachunku zysków i strat za rok 2010 oraz wyciągu z rachunku bankowego. Dodatkowo dokumenty te wskazują, że na koniec 2010 r. spółka dysponowała środkami pieniężnymi w kasie i na rachunku bankowym w łącznej kwocie 289.458 zł, a także innymi środkami pieniężnymi w wysokości 514.604 zł, posiadała także kapitał zapasowy w wysokości 471.444 zł. Z zeznania podatkowego w podatku dochodowym za 2010 rok wynika, że jej przychód wynosił 8.547.841 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika zaś, że w trzecim kwartale 2010 roku obroty spółki wynosiły 1.305.662 zł w czwartym kwartale 2010 roku stanowiły kwotę 1.322.822, obroty spółki w pierwszym kwartale br zamknęły się kwotą 1.716.429, zaś za drugi kwartał wyniosły 1.553.862 zł
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej nie jest zasadny.
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów nadesłanych do sprawy wynika, że skarżąca spółka ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła stratą w wysokości około 3.047.555 zł, jednak wartość jej środków trwałych zamyka się kwotą około 1.095.835 zł. Jej kapitał zakładowy stanowi kwota 1.968.000 zł., dodatkowo posiada ona także kapitał zapasowy w wysokości 471.444 zł. Jaj obroty zaś na przestrzeni ostatnich 12 miesięcy kształtowały się średnio na poziomie 1. 475.000 zł kwartalnie co daje miesięcznie obrót rzędu 490.000 zł Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Za przyznaniem skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie może przemawiać jedynie eksponowana przez nią okoliczność ponoszenia strat z prowadzonej działalności gospodarczej, trzeba bowiem mieć na uwadze, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Zresztą z nadesłanego bilansu wynika, że mimo strat z działalności gospodarczej za rok 2009 skarżąca przystąpiła do realizacji nowej inwestycji w roku 2010 bowiem poniosła nakłady na środki trwałe w budowie w wysokości ponad 140.000 zł. Także wielkość obrotów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej świadczy o tym, że skarżąca w jej ramach obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, który wynosi 876 zł, powyższe w zestawieniu z wartością jej majątku, przeczy jej twierdzeniom o niemożliwości wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych. W tym miejscu wskazać należy, iż postępowanie sądowe dla przedsiębiorcy jakim jest skarżąca jest elementem prowadzonej działalności gospodarczej i także w tym zakresie musi się ona liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów tej działalności jakimi są koszty sądowe. Skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące tę działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o pomoc ze strony państwa wnioskodawca winien wykazać, iż mimo poczynionych oszczędności we własnych wydatkach nie jest w stanie uczestniczyć w obowiązkowych opłatach sądowych. Twierdzenie skarżącej o braku środków koniecznych na opłacenie postępowania sądowego w sytuacji, w której ponad pół roku temu otrzymała niekorzystną dale siebie decyzję organu I instancji, a z danych zawartych w bilansie za rok 2010 wynika, że na koniec roku w kasie oraz na rachunkach bankowych dysponowała kwotą 289.448 zł świadczyć może jedynie o niefrasobliwości wnioskodawczyni w trosce o własne interesy, która w żaden sposób nie uzasadnia przerzucania ciężaru toczonego przez skarżącą postępowania na podatników.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło