I SA/Łd 68/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Lubiński, Sędziowie : NSA A. Cudak (spr.), NSA P. Kiss, Protokolant asystent sędziego I. Wędrak, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł na rzecz strony skarżącej A S.A. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 29 sierpnia 2005 r. zobowiązany - A S.A. - wniosły zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W zarzutach podniesiono: niewłaściwość miejscową organu egzekucyjnego - art. 33 pkt 9 ustawy z dnia 13 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 22, poz. 1954), określana dalej jako u.p.e.a. oraz wady formalne tytułu wykonawczego skutkujące naruszeniem art. 27 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a. - art. 33 pkt 10 u.p.e.a. Organ egzekucyjny, stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w stosunku do wniesionych zarzutów. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Wójt Gminy Ś. nie uznał zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że wystawiono i przekazano tytuły wykonawcze do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.. Przed wystawieniem tytułów wykonawczych dnia [...] doręczono zobowiązanemu upomnienia, które zostały dołączone do tytułów wykonawczych. W przesłanych tytułach wykonawczych wypełniono wszystkie dane wierzyciela, podatnika jak i dane egzekwowanych należności podatkowych mających istotny wpływ w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty podnoszone przez A S.A co do braku wypełnienia w części D ( czy należności zostały zabezpieczone oraz podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnych) tytułów wykonawczych, wierzyciel uznał za niemające znaczenia dla prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł zobowiązany, który zarzucił błędną interpretację art. 33 pkt 9 i 10 u.p.e.a. oraz naruszenie art. 34 § 1 u.p.e.a. i art. 124 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Wobec powyższego A S.A. wniosło o uchylenie przedmiotowego postanowienia Wójta Gminy Ś. oraz orzeczenie o zasadności stanowiska prezentowanego przez spółkę w sprawie. Zobowiązany wskazał, że twierdzenia wierzyciela o tym, iż przedmiotowe naruszenie art. 27 u.p.e.a. nie skutkuje niemożnością prowadzenie egzekucji, gdyż jest to uchybienie nieistotne, nie znajduje odzwierciedlenia w przepisach prawa. Art. 33 pkt 10 u.p.e.a. nie dzieli uchybień na istotne i nieistotne. Podniesiono także, że w zaskarżanym postanowieniu wierzyciel nie odniósł się do podniesionego przez spółkę zarzutu naruszenia właściwości miejscowej organu egzekucyjnego postępowanie takie stanowi naruszenie art. 34 §1 u.p.e.a. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], Nr K.O. [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż wierzyciel był zobligowany do zajęcia stanowiska w sprawie złożonych przez zobowiązanego zarzutów i tak też uczynił. Przepisy nie wskazują, jakie stanowisko powinien zająć wierzyciel - ustawodawca pozostawił zatem tę kwestię uznaniu wierzyciela. Zarzuty w sprawie prowadzenie postępowania egzekucyjnego - po zasięgnięciu stanowiska wierzyciela - rozpozna organ egzekucyjny. Powyższe postanowienie zaskarżył skargą do Sądu administracyjnego zobowiązany - A S. A. Skarżący wnosząc o uchylenie w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wraz z poprzedzającym je postanowieniem Wójta Gminy Ś., zarzucił postanowieniu: naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 34 § 1 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, iż wierzyciel w postanowieniu wydawanym na podstawie tego przepisu, nie ma obowiązku stosować art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz, że w postanowieniu wydawanym na podstawie art. 34 §1 u.p.e.a., wierzyciel nie musi odnieść się do wszystkich zarzutów podniesionych przez spółkę w ramach postępowania egzekucyjnego; naruszenie art. 15 k.p.a., poprzez nie rozpatrzenie merytoryczne jako organ drugiej instancji podniesionych przez spółkę zarzutów w sprawie oraz naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez wydanie w sprawie rozstrzygnięcia, które nie zostało oparte na obowiązujących przepisach prawa. W uzasadnieniu wskazano, że bezsprzecznym w sprawie jest, iż Wójt Gminy Ś., nie zajął stanowiska wobec zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu naruszenia art. 33 pkt 9 u.p.e.a. Fakt ten stanowi rażące naruszenie art. 34 § 1 u.p.e.a., a w związku z tym jest przesłanką uchylenia zaskarżanego postanowienia. Podkreślono, że postanowienie wierzyciela w sprawie narusza art. 124 § 2 w związku z 107 § 1 i 3 k.p.a., gdyż brak jest w nim przywołania przepisów prawa, z których wynika dokonane rozstrzygnięcie, a zwłaszcza przytoczenia przepisów prawa, które pozwalałyby wierzycielowi dokonywać zmian w katalogu zawartym w art. 27 § 1 u.p.e.a. (podział wskazanych w tym artykule elementów tytułu wykonawczego na istotne i nieistotne) oraz wskazania przyczyn nie uznania podnoszonych przez spółkę zarzutów w sprawie. Prawidłowość rozstrzygnięcia dokonanego przez wierzyciela podlega kontroli w toku postępowania zażaleniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. powinno w ramach realizacji zasady dwuinstancyjności ponownie rozpoznać i rozpatrzyć merytorycznie sprawę, rozstrzygniętą postanowieniem organu I instancji (wierzyciela) - czy stanowisko zajęte przez wierzyciela jest zgodne z prawem i stanem faktycznym w sprawie, czego nie uczynił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja bowiem narusza prawo w zakresie dającym podstawy do uwzględnienia skargi, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie organu drugiej instancji, rozpoznające zażalenie na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela. Jak wiadomo tryb rozpoznawania zarzutów przeciwko egzekucji administracyjnej można podzielić na kilka etapów. Po pierwsze, wstępna kontrola wniesionych zarzutów przez organ egzekucyjny. Po drugie, zajęcie przez wierzyciela, nie będącego organem egzekucyjnym, stanowiska w zakresie zarzutów. Po trzecie, rozpoznanie zarzutów przez organ egzekucyjny. Jak wspomniano drugim etapem rozpatrzenia zarzutów jest uzyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela. Przepis art. 34 § 1 u.p.e.a. wprowadził zasadę, że konieczność uzyskania stanowiska wierzyciela dotyczy wszystkich zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 u.p.e.a. Jedyny wyjątek dotyczy egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym i zarzutu opartego na art. 33 pkt 8 u.p.e.a., a więc zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Należy podkreślić, że poczynając od dnia 30 listopada 2001 r., wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 – 5 u.p.e.a. jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W niniejszej sprawie zobowiązany w ramach wniesionego środka odwoławczego podniósł zarzuty oparte na dwóch podstawach prawnych, a mianowicie na przepisie art. 33 pkt 9 u.p.e.a. oraz art. 33 pkt 10 u.p.e.a. Zatem są to zarzuty, których rozpoznanie musi zostać poprzedzone uzyskaniem stanowiska wierzyciela, nie będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a. Przy czym, zgodnie z treścią wspomnianego przepisu art. 34 § 1 in fine u.p.e.a., stanowisko to, w odniesieniu do zgłoszonych zarzutów, nie jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Wierzyciel w niniejszej sprawie zajął stanowisko, co do wniesionych zarzutów w postaci postanowienia. Zobowiązany w zażaleniu na to postanowienie podniósł szereg zarzutów. Przede wszystkim zarzucił, że wierzyciel nie ustosunkował się do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 u.p.e.a.). Ponadto zobowiązany polemizował ze stanowiskiem wierzyciela, który twierdzi, że pewne braki tytułu wykonawczego pozostają bez znaczenia dla prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia szeroko przytoczyło przebieg dotychczasowego postępowania, treść pism procesowych, postanowienia oraz zażalenia. Odnosząc się do meritum sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wierzyciel był zobowiązany do zajęcia stanowiska, co też uczynił. Przepisy zaś nie mówią, jakie to ma być stanowisko, a zatem pozostawiono to uznaniu wierzyciela. W zakresie podniesionych przez zobowiązanego w zażaleniu zarzutów organ nie zajął żadnego stanowiska. W związku z powyższym należy podkreślić, że skoro ustawodawca w art. 34 § 2 u.p.e.a. wprowadził dopuszczalność zażalenia na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela i to w odniesieniu do wszystkich zarzutów, to organ rozpoznający ten środek zaskarżenia ma obowiązek rozpoznania zażalenia. Tym samym zobowiązany jest stosownie do treści art. 18 u.p.e.a. do stosowania unormowań zawartych w art. 124 § 2 w związku z art. 140 i 144 k.p.a. Zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając zażalenie, określone w art. 34 § 2 u.p.e.a., powinno dokonać oceny, czy wierzyciel wydając postanowienie, o którym mowa w art. 34 § 1 u.p.e.a. nie naruszył prawa. Przede wszystkim należy skontrolować, czy wierzyciel zajął stanowisko w przepisanej postaci. Ocenić zaskarżone postanowienie w aspekcie wymogów określonych w art. 124 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Podstawowym zaś obowiązkiem organu rozpoznającego zażalenie powinna być kontrola dotyczącego tego, czy wierzyciel ustosunkował się do wszystkich zarzutów zobowiązanego. Skoro bowiem przepis art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny rozpoznaje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, to brak stanowiska, co do jednego z podniesionych zarzutów uniemożliwia rozstrzygnięcie merytoryczne przez organ egzekucyjny. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu w istocie nie rozpoznało zażalenia. W związku z tym naruszono zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz zasadę praworządności (art. 7 k.p.a.). Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.