I SA/Łd 683/09
PostanowienieWSA w Łodzi2009-10-22
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Posiadanie stałego miesięcznego dochodu przez skarżącego i jego małżonkę, a także znaczna wartość majątku w postaci udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, które mogą zostać spieniężone na pokrycie kosztów sądowych, wykluczają obiektywną niemożność poniesienia tych kosztów.Stan faktyczny
Skarżący K.S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, powołując się na trudną sytuację finansową. Po analizie złożonych przez niego oświadczeń i dokumentów, referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał obiektywnej niemożności poniesienia kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 października 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 16 lipca 2009 roku K.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok
W odpowiedzi na wezwanie sądu do uiszczenia wpisu od skargi podatnik wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątku i dochodach K.S. podał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe źródłem jego utrzymania są dochody ze stosunku pracy w wysokości 1.300 zł miesięcznie. Jego żona natomiast uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 2.050 zł netto, które w 50 % jest obciążone z tytułu zajęć komorniczych. Skarżący nie posiada żadnego majątku poza udziałami w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o wartości nominalnej około 45.500 zł. Wskazał, iż z uwagi na zapaść gospodarczą, która znacznie zmniejszyła jego dochody nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w sprawie.
Zarządzeniem z dnia 30 września 2009 roku skarżący został wezwany do nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości swoich oraz żony dochodów za dwa ostatnie lata kalendarzowe bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych, wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych z okresu ostatnich czterech miesięcy; odpisów deklaracji VAT-7 z ostatnich czterech okresów rozliczeniowych, a także wskazania tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej jego adres zamieszkania i udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych. W wykonaniu zarządzenia podatnik nadesłał kopie deklaracji podatkowych PIT-36 L za 2007 rok, z których wynika, iż jego przychody z prowadzonej działalności gospodarczej wynosiły 1.505.112 zł zaś koszty 1.453.716 dając dochód zamykający się kwotą 51.395 zł, przychód z działalności gospodarczej w roku 2008 wyniósł 5.509 zł i po odliczeniu kosztów w wysokości 783 zł przyniósł skarżącemu dochód w wysokości 4.726 zł, w roku 2008 podatnik uzyskał także dochód ze stosunku pracy wynikający z nadesłanego zeznania PIT 37 w wysokości 23.498 zł r. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, iż w okresie od kwietnia do lipca br. skarżący nie uzyskuje dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący wskazał także, że zamieszkuje w mieszkaniu stanowiącym własność córki, miesięczny czynsz za ten lokal wynosi 583 zł Ponosi także wydatki związane z opłatą za energię elektryczną w kwocie 34 zł miesięcznie. Skarżący wyjaśnił, iż nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego i mają zawartą umowę rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Żona skarżącego zamieszkuje w tym samym mieszkaniu i opłaca abonament radiowotelewizyjny w wysokości 17 zł miesięcznie. W 2007 roku osiągnęła dochód w kwocie 40.412,57 zł, w 2008 roku jej dochód wyniósł 45.962,93 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego nie jest zasadny.
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych wyjaśnień skarżącego wynika, że samodzielnie prowadzi on gospodarstwo domowe, utrzymuje się z wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości około 1.300 zł, bowiem prowadzona działalność gospodarcza nie przynosi w chwili obecnej dochodów. Skarżący wraz z zoną zamieszkuje w lokalu należącym do córki. Małżonkowie ponoszą opłaty związane z utrzymaniem lokalu w łącznej kwocie ok. 618 zł. Żona skarżącego uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 2.059,80 zł netto, obciążony w wysokości 50 % z tytułu zajęć komorniczych. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, oprócz udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o wartości nominalnej około 45.500 zł. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z informacji przedstawionych przez skarżącego wynika, iż rzeczywiście obecnie nie uzyskuje dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej jednak posiada majątek w postaci udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, którego wartość znacznie przewyższa wysokość wpisu w sprawie niniejszej.
Reasumując fakt posiadania stałego miesięcznego dochodu przez skarżącego oraz jego małżonkę, oraz znacznej wartości majątku w postaci udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, które mogą stanowić przedmiot obrotu, a środki uzyskane z ich sprzedaży mogą zostać przeznaczone na wpis w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego w sprawie niniejszej nie pozwala na przyjęcie, iż skarżący obiektywnie nie posiada środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
M.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło