I SA/Łd 684/09

Dnia 21 października 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 21 października 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 16 lipca 2009 roku K.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok. W odpowiedzi na wezwanie sądu do uiszczenia wpisu od skargi podatnik wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach K.S. podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, źródłem jego utrzymania są dochody ze stosunku pracy w wysokości 1.300 zł miesięcznie. Jego żona natomiast uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 2.050 zł netto. Skarżący oświadczył przy tym, że nie posiada żadnego majątku poza udziałami w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o wartości nominalnej około 45.500 zł. Wskazał, że z uwagi na zapaść gospodarczą, która znacznie zmniejszyła jego dochody, oraz znaczne wydatki, nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w sprawie. Zarządzeniem z dnia 29 września 2009 roku skarżący został wezwany do nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości swoich dochodów za dwa ostatnie lata kalendarzowe bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych, wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych z okresu ostatnich czterech miesięcy; odpisów deklaracji VAT-7 z ostatnich czterech okresów rozliczeniowych, a także wskazania tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej jego adres zamieszkania oraz zamieszkania żony i udokumentowanie wysokości miesięcznych stałych obciążeń jego gospodarstwa domowego. W wykonaniu zarządzenia podatnik nadesłał ponownie wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), a ponadto kopie deklaracji podatkowych PIT-36 L za 2007 rok, z których wynika, iż jego przychody z prowadzonej działalności gospodarczej wynosiły 1.505.112 zł, zaś koszty 1.453.716 zł, dając dochód zamykający się kwotą 51.395 zł. Przychód z działalności gospodarczej w roku 2008 wyniósł 5.509 zł i po odliczeniu kosztów w wysokości 783 zł przyniósł skarżącemu dochód w wysokości 4.726 zł. W roku 2008 podatnik uzyskał także dochód ze stosunku pracy wynikający z nadesłanego zeznania PIT 37 w wysokości 23.498,75 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, iż w okresie od kwietnia do lipca br. skarżący nie uzyskał dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący wskazał także, że zamieszkuje w mieszkaniu stanowiącym własność jego córki, miesięczny czynsz za ten lokal wynosi 583,74 zł. Ponosi także wydatki związane z opłatą za energię elektryczną w kwocie 34 zł miesięcznie. Żona skarżącego osiągnęła w 2007 roku dochód w kwocie 40.412,57 zł, w 2008 roku dochód ten stanowił kwotę 45.962,93 zł. Żona skarżącego aktualnie opłaca abonament radiowotelewizyjny w wysokości 17 zł. Uzyskuje przy tym wynagrodzenie w kwocie 2.059,80 zł netto, obciążone w wysokości 50 % z tytułu zajęć komorniczych. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić przy tym należy, że ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych wyjaśnień wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości około 1.300 zł, bowiem prowadzona działalność gospodarcza nie przynosi w chwili obecnej dochodów. Skarżący zamieszkuje wraz z żoną w lokalu należącym do córki. Małżonkowie ponoszą opłaty związane z utrzymaniem lokalu w łącznej kwocie ok. 618 zł. Żona skarżącego uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 2.059,80 zł netto, obciążone w wysokości 50 % z tytułu zajęć komorniczych. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, oprócz udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o wartości nominalnej około 45.500 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z informacji przedstawionych przez skarżącego wynika, iż rzeczywiście obecnie nie uzyskuje dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Niemniej jednak, podkreślić w tym miejscu należy, że skarżący posiada majątek w postaci udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, którego wartość znacznie przewyższa wysokość wpisu w sprawie niniejszej. W tym stanie rzeczy, fakt posiadania przez skarżącego i jego żonę stałego miesięcznego dochodu oraz znacznej wartości majątku w postaci udziałów skarżącego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, które mogą stanowić przedmiot obrotu, a środki uzyskane z ich sprzedaży mogą zostać przeznaczone na pokrycie opłat sądowych, w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego w sprawie niniejszej, nie pozwala na przyjęcie, iż skarżący obiektywnie nie posiada środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe. Z tej przyczyny należało zatem odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)