I SA/Łd 684/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-06-22
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy skarżący nie uzupełnił wniosku o dokumenty potwierdzające jego sytuację majątkową i możliwości płatnicze?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być przyznane częściowo, w tym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku niewystarczających lub nieudokumentowanych informacji o sytuacji majątkowej, a także braku uzupełnienia wniosku o wymagane dokumenty, nie można uznać, że przesłanki do przyznania prawa pomocy zostały spełnione. Ponadto, uiszczenie wpisu sądowego przez skarżącego wskazuje na zdolność do poniesienia kosztów, co wyklucza przyznanie zwolnienia od kosztów.Stan faktyczny
K. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku VAT za listopad 2006 roku. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z pomocy rodziny, właścicielem domu i samochodu, obciążonym hipotekami i kredytami. Organ sądowy wezwał go do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające sytuację majątkową i wydatki, jednak skarżący nie dostarczył wymaganych dokumentów. Mimo to uiścił wpis sądowy w wysokości 200 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówić skarżącemu K. B. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 czerwca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu K. B. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu [...] roku K. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] ku stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji określającej podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za listopad 2006 roku i pozostawiające odwołanie bez rozpatrzenia. Do skargi podatnik dołączył formularz PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach K. B. wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, bez stałego dochodu miesięcznego, utrzymującą się dzięki pomocy córki oraz ojca. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 128 m2 oraz samochodu osobowego marki Honda rok produkcji 2001 o wartości około 9.000 zł, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Dodatkowo wnioskodawca wskazał, iż będąca jego własnością nieruchomość zabezpieczona jest hipoteką kaucyjna na rzecz banku w wysokości 250.000 zł oraz hipoteką na rzecz urzędu skarbowego w kwocie 1.200.000 zł. Skarżącego obciąża również obowiązek spłaty kredytów bankowych w łącznej wysokości około 30.000 zł. Zarządzeniem z dnia [...] roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie faktu zajęcia posiadanego majątku, wysokości miesięcznych rat kredytu hipotecznego oraz konsumpcyjnego ponoszonych przez skarżącego, oraz udokumentowanie wysokości ponoszonych miesięcznych wydatków eksploatacyjnych, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] roku. Termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął bezskutecznie. W dniu 15 czerwca br skarżący uiścił kwotę 200 zł tytułem wpisu od skargi w sprawie niniejszej.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy K. B. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie ma stałych dochodów utrzymuje się dzięki pomocy rodziny. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 128 m2 oraz samochodu osobowego marki Honda rok produkcji 2001 o wartości około 9.000 zł, nie posiada innego majątku ani oszczędności.. Nieruchomość skarżącego jest obciążona hipotekami na rzecz banku i urzędu skarbowego. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony skarżącej okaże się niewystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego zarządzeniem z [...] roku obowiązków czyniąc niemożliwym przeprowadzenie całościowej oceny jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Informacje dotyczące sytuacji materialnej skarżących zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały w żaden sposób udokumentowane. Mimo skierowanego do niego wezwania nie przedstawił stosownych dokumentów potwierdzających poziom ponoszonych wydatków eksploatacyjnych oraz wydatków związanych z zaciągniętymi kredytami. Powyższe nie pozwala na ocenę czy sytuacja skarżącego odpowiada przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Tymczasem w dniu 15 czerwca br. skarżący uiścił kwotę 200 zł tytułem wpis od skargi w sprawie niniejszej. Zwolnienia od kosztów sądowych nie uzasadnia także chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań (w tym z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych), preferencyjnie traktowanych przez skarżącego. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło