I SA/Łd 685/10

Dnia 2 września 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2010 roku sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszy Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz radcy prawnego B. N.-D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wraz z należnym podatkiem od towarów i usług liczonym od tej kwoty oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło J. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. ustalającej podatek od nieruchomości na rok 1999. Przedmiotowa decyzja została doręczona podatnikowi w dniu 14 czerwca 1999 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia jej odbioru. W piśmie, które wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 26 lipca 2006 r. J. K. zawarł odwołanie od powyższej decyzji podatkowej oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wyjaśnił, że o decyzji dowiedział się dopiero 17 lipca 2006 r. z pisma Urzędu Miasta Ł. Delegatura Ł.-P z dnia 5 lipca 2006 r. Stwierdził także, że 14 czerwca 1999 r. otrzymał inne decyzje, od których odwołał się w dniu 28 czerwca 1999 r., więc uczyniłby to również gdyby otrzymał decyzję z dnia 8 czerwca 1999 r. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stronie przywrócenia terminu stwierdzając, że nie zostały spełnione wymagane przesłanki. Na powyższe postanowienie podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. Wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] Sąd uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przed organami administracji, jak i uzupełniony w postępowaniu sądowym nie daje podstawy do uznania, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia 24 lipca 2006 r., zatytułowane odwołanie, zawierające również podanie o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Na piśmie tym znajduje się odcisk pieczątki wpływu do Urzędu Miasta Ł.-Delegatury P. Referatu Finansowego z datą 26 lipca 2006 r. Brak jednak na tej pieczęci informacji, czy zostało ono złożone bezpośrednio w kancelarii urzędu, czy za pośrednictwem poczty. Jedyna adnotacja o treści "doręczono osobiście 26.07.06" podpisana przez podinspektora ds. wymiaru podatku od nieruchomości S. P. jest umieszczona poza prezentatą. Sąd ocenił, że na takiej podstawie nie można jednoznacznie ustalić, że adnotacja ta dotyczy faktycznego złożenia odwołania oraz podania o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a nie np. przekazania pisma określonej osobie będącej pracownikiem organu pierwszej instancji. Tym bardziej, że na rozprawie w dniu 18 czerwca 2006 r. skarżący przedłożył potwierdzenie nadania w dniu 24 lipca 2006 r. przesyłki poleconej nr 8953 adresowanej do Delegatury Ł.-P Referatu Finansowego, twierdząc że zawierała sporne pismo, co może świadczyć, że zostało ono jednak wniesione z zachowaniem wymaganego terminu. Ponadto treść pism skarżącego oraz zaświadczenia lekarskie znajdujące się w aktach sprawy świadczą o pewnej jego nieporadności, co obligowało organ administracji do szczególnie wnikliwego wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego kwestii. Pismem z dnia 26 listopada 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało stronę do przedłożenia dowodu nadania w dniu 24 lipca 2006 r. przesyłki poleconej nr 8953 adresowanej do Delegatury Ł.-P, Referatu Finansowego, która miała zawierać odwołanie od decyzji oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Mimo dwukrotnego awiza strona nie odebrała pisma, co skutkowało zwrotem korespondencji. Ponadto Kolegium zwróciło się do organu pierwszej instancji o wyjaśnienie okoliczności złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji i wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W piśmie z dnia 3 grudnia 2007 r., Prezydenta Miasta poinformował, że odwołanie od decyzji z dnia 8 czerwca 1999 r. podatnik złożył osobiście w siedzibie organu podatkowego w dniu 26 lipca 2006 r. Dodatkowo organ stwierdził, że nigdy nie był w posiadaniu koperty, bądź jakiegokolwiek innego dowodu świadczącego o złożeniu odwołania za pośrednictwem poczty. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku. Twierdzenia wnioskodawcy nie zostały poparte żadnymi dowodami, które uprawdopodobniłyby prawdziwość podniesionych argumentów i wskazywałyby, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Strona ograniczyła się wyłącznie do poinformowania organu odwoławczego o przyczynie uchybienia terminu do wniesienia odwołania sugerując, że doszło do manipulacji doręczenia zaskarżonej decyzji i nie podając na tę okoliczność żadnych dowodów. Z akt sprawy wynikało, że podatnik otrzymał decyzję wymiarową z dnia [...] r. w dniu 14 czerwca 1999 r. Z pisma strony zatytułowanego odwołanie wynika, że o decyzji dowiedział się 17 lipca 2006 r., a zatem termin do wniesienia podania o przywrócenie terminu upłynął 24 lipca 2006 r. Tymczasem strona złożyła to podanie osobiście w dniu 26 lipca 2006 r. Kolegium podkreśliło, że skierowane do strony wezwanie do przedłożenia dowodu nadania przesyłki poleconej nr 8953 adresowanej do organu pierwszej instancji, mimo dwukrotnego awizowania nie zostało odebrane, lecz w myśl art. 150 § 1a i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) zwana dalej: o.p. - należy je uznać za doręczone. Ustosunkowując się do faktu, że na rozprawie w dniu 18 czerwca 2006 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł. strona okazała potwierdzenie nadania w dniu 24 lipca 2006 r. przesyłki poleconej nr 8953, adresowanej do Delegatury Ł. - P. Referatu Finansowego, Kolegium stwierdziło, że potwierdzenie to nie stanowi dowodu zachowania terminu, gdyż nie wynika z jego treści, że przedmiotowe pismo znajdowało się w tej przesyłce. Organ podkreślił, że podatnik często wysyłał do organu podatkowego różne pisma. Ocenił, że zachowanie terminu do złożenia podania o przywrócenie terminu nie podlega uprawdopodobnieniu lecz musi być bezsporne. J. K. zaskarżył powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. Wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalił skargę. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd, powołując się na art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. – wskazał, że jest związany prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt I SA/Łd 82/07. Przyjął, że w wyroku tym Sąd zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do dokonania oceny dowodu okazanego przez skarżącego na rozprawie przed Sądem, w postaci potwierdzenia nadania przesyłki poleconej nr 8953, adresowanej do organu pierwszej instancji. Ocenił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo wykonało zalecenie zawarte w wyroku z dnia [...] r. Aby móc dokonać oceny dokumentu okazanego na rozprawie przed sądem, Kolegium zażądało od podatnika jego okazania, nie mogło tego jednak przeprowadzić dowodu, gdyż podatnik go nie przedłożył. Skoro w postępowaniu przed organem skarżący nie przedłożył dokumentu, na który powoływał się przed sądem, organ nie mógł włączyć go do akt sprawy i dokonać jego oceny. W istocie jednak Kolegium oceniło ten dokument, stwierdzając, że nie można uznać go za dowód zachowania terminu, gdyż nie oznacza on wcale, że przedmiotowe pismo znajdowało się właśnie w tej przesyłce. Kolegium wyjaśniło, że podatnik często wysyłał do organu podatkowego pisma o różnej treści i różnych żądaniach, a zachowanie terminu do złożenia podania o przywrócenie terminu nie podlega uprawdopodobnieniu lecz musi być bezsporne. Sąd przyjął, że stanowisko takie mieści się w zasadzie swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 191 o.p. i nie pozostaje w sprzeczności z wydanym w sprawie prawomocnym wyrokiem WSA w Ł. z dnia [...] r., którym Sąd zobowiązał Kolegium do przeprowadzenia postępowania dowodowego i dokonania oceny w tym zakresie. Sąd ocenił, że powołując się na zły stan swojego zdrowia skarżący nie wskazał żadnych dowodów, z których wynikałoby, że w czasie trwania postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie był niezdolny do aktywnego uczestniczenia. Podatnik wniósł skargę kasacyjną na powyższy wyrok. Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że skarga kasacyjna jest uzasadniona i wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł.. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tutejszy Sąd naruszył art. 153 w związku z art. 170 p.p.s.a, gdyż nie zwrócił uwagi na treść oceny prawnej oraz wskazań zawartych dla organu odwoławczego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę Sąd, stosownie do art. 190 zdanie pierwsze oraz art. 153 p.p.s.a., jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, a także oceną prawną i wskazaniami co do dalszego prowadzenia sprawy zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia [...] r. Związanie Sądu tą oceną i wskazaniami jest w rozpatrywanej sprawie tym bardzie warte podkreślenia, iż z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że ocena prawna i zalecenia zawarte we wskazanym wyroku tutejszego Sądu pozostają nadal aktualne. Dotyczy to w szczególności ustalenia, czy odwołanie zawierające wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, datowane na 24 lipca 2006 r. zostało wniesione z zachowaniem siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, o którym stanowi art. 162 § 2 o.p. Ustalenie, że podatnik złożył odwołanie zawierające podanie o przywrócenie terminu w dniu 26 lipca 2006 r. a więc z uchybieniem powyższego terminu, Kolegium oparło na prezentacie wpływu tego pisma do organu pierwszej instancji. Na piśmie tym znajduje się też odcisk pieczątki wpływu do Urzędu Miasta Ł. - Delegatury P. Referatu Finansowego z datą "26 lipca 2006 roku" Brak jest jednakże na tej pieczęci informacji, czy zostało ono złożone bezpośrednio w organie pierwszej instancji, czy też nadane na poczcie. Jedyna zaś adnotacja o treści "doręczono osobiście 26.07.06 roku" podpisana przez podinspektora ds. wymiaru podatku od nieruchomości - S. P. jest umieszczona poza prezentatą. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę w dniu [...] r. (wyrok w sprawie sygn. akt [...]) a także Sądu w składzie obecnie ją rozpoznającym nie można na tej podstawie jednoznacznie przyjąć, iż adnotacja ta dotyczy daty faktycznego złożenia przez skarżącego odwołania oraz podania o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a nie, np. przekazania pisma określonej osobie będącej pracownikiem organu pierwszej instancji w celu załatwienia sprawy. W dalszym ciągu aktualna pozostaje ocena, iż wątpliwości w powyższym zakresie są tym bardziej uzasadnione, iż na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł. w dniu [...] r. skarżący przedłożył potwierdzenie nadania w dniu 24 lipca 2006 r. "przesyłki poleconej nr 8953" adresowanej do Delegatury Ł. P. - Referatu Finansowego, która miała zawierać sporne pismo. Powyższe może świadczyć o tym, iż wbrew wywodom Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zostało ono wniesione z zachowaniem terminu określonego w art. 162 § 2 o.p. Powyższe zagadnienie nie zostało należycie wyjaśnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, któremu sprawa została przekazana w następstwie wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] r. W ocenie Sądu wyjaśnienia zawarte w piśmie Prezydenta Miasta z dnia 3 grudnia 2007 r., nie pozwalały ustalić, w jaki sposób i w jakiej dacie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Również Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że działania Kolegium w powyższym zakresie, są niewystarczające. Sąd drugiej instancji ocenił, odwołując się przy tym do oceny zawartej w orzeczeniu WSA w Ł. z dnia [...] r., że powyższe kwestie należy wyjaśnić w kontekście przedłożonego na rozprawie i załączonego do akt sprawy [...] potwierdzenia nadania przesyłki poleconej nr 8953 oraz nieporadności skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił przy tym, że treść tego potwierdzenia nie wskazuje przedmiotowo jakie pismo zostało nadane pod wskazany adres ponieważ dokument ten nie zawiera ani stosownej rubryki dla tego przeznaczonej, ani miejsca na umieszczenie takiej adnotacji. W ocenie Sądu bez dokładnego zbadania przez organ pierwszej instancji poszczególnych akt spraw toczących się z udziałem skarżącego, a także księgi korespondencji nie można bezspornie ustalić w jaki sposób odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, zostało dostarczone organowi pierwszej instancji. Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno przeprowadzić analizę akt podatkowych oraz ksiąg korespondencji, a gdyby te działania nie dały odpowiedzi to w dalszej kolejności należy zbadać dokumentację pocztową przesyłki Nr 8953 z dnia 24 lipca 2006 r., co do oznaczenia, nazwy pisma przesłanego za tym potwierdzeniem odbioru, a także ewentualnie przesłuchać w charakterze świadka S. P. bądź inną osoby, która była autorem adnotacji zamieszczonej na odwołaniu, znajdującej się po lewej stronie prezentaty. W ocenie Sądu ponownej oceny wymaga również przesłanka przywrócenia terminu, zawarta w art. 162 § 1 o.p. Zgodnie z wymienionym przepisem, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podkreślić przy tym należy, na co zwrócił uwagę zarówno WSA w wyroku z dnia [...] r., a także Naczelny Sąd Administracyjny, że uprawdopodobnienie braku winy nie jest tożsame z jej udowodnieniem. Kolegium nie może zatem uzależniać przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od udowodnienia przez podatnika okoliczności świadczących o braku winy. Na gruncie art. 162 § 1 o.p. wystarczającym jest, jeśli podatnik uprawdopodobni, że uchybienie terminowi nie było zawinione. Dokonując oceny omawianej przesłanki Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno uwzględnić ocenę prawną zawartą w przywoływanym już wielokrotnie wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] r., w którym zaakcentowano problemy zdrowotne skarżącego, które utrudniały mu realizację uprawnień przysługujących mu w ramach innych toczących się postępowań administracyjnych. Wobec stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 123 § 1, 162 § 1 i 2 w związku z art. 122, 187 § 1 i art. 191 i art. 194 § 2 o.p., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O wysokości wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi skarżącego, Sąd postanowił na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i § 15 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Sz.Ch.