I SA/Łd 685/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Anna Świderska Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. sprawy ze skargi "A" P. K. A. W. Spółki jawnej z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej kwotę zwrotu z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmówił A P. K. A. W. sp. jawnej w W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] r., określającej kwotę zwrotu z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. w wysokości 5.189,00 zł. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że we wskazanym okresie podatkowym spółka wykazała wewnątrzwspólnotową dostawę towarów dla podmiotu francuskiego to jest B. Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności treść otrzymanych od francuskich władz podatkowych odpowiedzi oraz brak potwierdzenia wywozu towarów z Polski na terytorium Francji, organ podatkowy I instancji zakwestionował zasadność zastosowania stawki podatku 0% do deklarowanych dostaw na rzecz wskazanego wyżej podmiotu francuskiego, przyjmując że sprzedaż udokumentowana fakturami wystawionymi na rzecz tego francuskiego podmiotu powinna być opodatkowana według stawki podatku 23%, obowiązującej w kraju. Decyzję organu I instancji, doręczono osobie upoważnionej do odbioru korespondencji skierowanej do strony skarżącej w dniu 30 grudnia 2014 r. Powyższe wynika, jak podniesiono w zaskarżonym postanowieniu, ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, oraz z pisma sporządzonego w dniu 30 grudnia 2014 r. zatytułowanego "Zobowiązanie", podpisanego przez męża jednej ze wspólniczek – K. K.. Zobowiązanie zawierało w swej treści oświadczenie, że K. K. jest upoważniony do odbioru korespondencji kierowanej do spółki i zobowiązuje się do jej oddania adresatowi. W dniu 25 marca 2015 r. do Organu I instancji wpłynęło nadane w dniu 23 marca 2015 r. odwołanie spółki od decyzji tego organu oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pełnomocnik spółki podniósł, że decyzja organu I instancji z dnia 30 grudnia 2014 r. została dostarczona przez pracowników Urzędu Skarbowego do miejsca wskazanego jako siedziba spółki. Odbiór decyzji pokwitował mąż wspólniczki – K. K., który ukrył fakt otrzymania korespondencji. Doręczył je żonie (wspólniczce spółki) dopiero 18 marca 2015 r. Dodatkowo pełnomocnik wniósł – z ostrożności procesowej – o wznowienie postępowania zakończonego decyzją organu I instancji na podstawie art.240 § 1 pkt.4 O.p. Organ odwoławczy przywołał treść art.162 § 1 i § 2 O.p. Z przepisów tych wynika, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). Organ podkreślił, że pełnomocnik, składając wniosek o przywrócenie terminu w trybie art.162 O.p. powinien nie tylko wskazać przeszkodę, która spowodowała uchybienie terminu, ale także uprawdopodobnić, że przyczyny tej strona skarżąca nie mogła przezwyciężyć. W ocenie organu strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Decyzję doręczono do miejsca prowadzenia działalności. Działalność prowadzona jest pomieszczeniu o pow. 8 m kw., znajdującym się w domu mieszkalnym należącym do wspólniczki P. K. i jej męża K. K.. Decyzję odebrał K. K., który był upoważniony do odbioru korespondencji kierowanej do spółki i jednocześnie zobowiązał się do jej doręczenia adresatowi. Według organu odwoławczego, przepisy Ordynacji podatkowej nie zobowiązują do weryfikacji, czy osoba, która jest obecna w siedzibie spółki i zobowiązała się do odbioru korespondencji, posiada stosowne upoważnienie. Nadto organ podniósł, że brak zawinienia w uchybieniu terminu, jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu, oceniać należy w kategoriach zachowania reguł starannego działania przez stronę zainteresowaną. W regułach tych zawarta jest odpowiedzialność strony za dobór osób np. upoważnionych do odbioru korespondencji. Organ podniósł także, że P. K. dysponowała wiedzą o wydaniu decyzji przez organ I instancji już w dniu 5.01.2015 r., gdyż w tym dniu odebrała postanowienie organu I instancji z 31.12.2014 r. w sprawie zaliczenia zwrotu. W postanowieniu tym wskazano, że określoną w decyzji organu I instancji kwotę zwrotu w wysokości 5.189 zł zaliczono na poczet zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2013 r. Strona dysponowała zatem wiedzą oraz czasem pozwalającym na złożenie odwołania od decyzji organu I instancji w terminie ustawowym. W skardze na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie oraz o zwrot kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art.187 § 1 w zw. z art.122, art. 188, art.191 O.p. skutkujące nieustaleniem w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy; naruszenie art.162 § 1 w zw. z art.149 i art.151 O.p. przez błędną ich interpretację co spowodowało niewłaściwe ustalenia dotyczące braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd ogranicza się do zbadania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 162 § 1 O.p. podanie o przywrócenie terminu składa się po ziszczeniu okoliczności faktycznej, polegającej na jego uchybieniu (ustaniu przyczyny uchybienia), przy czym takie przywrócenie następuje "w razie uchybienia terminu" (o ile zainteresowany uprawdopodobni brak winy w uchybieniu). Instytucja przywrócenia terminu została zatem przewidziana do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. Właśnie bowiem to uchybienie daje możliwość zawnioskowania o przywrócenie terminu. W analizowanej sprawie istotne znaczenie ma wyrok wydany w dniu 15 października 2015 r. w sprawie I SA/Łd 684/15. Wyrokiem tym Sąd uchylił postanowienie stwierdzające, że odwołanie A P. K. A. W. sp. jawnej w W., od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] r., określającej kwotę zwrotu z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. w wysokości 5.189,00 zł, zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia, przewidzianego w art.223 § 2pkt.1 O.p. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wymaga wykazania, że decyzja została doręczona stronie, w tym przypadku jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, w sposób prawnie skuteczny, to jest zgodnie z art.151 O.p. Przepis ten wymaga, aby pisma kierowane do osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej doręczane były tym podmiotom w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. W sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 15 października 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 684/15 wykazano, że warunkiem koniecznym do uznania za skuteczne doręczenia korespondencji spółce jest zbadanie, czy osoba potwierdzająca odbiór korespondencji była do tej czynności upoważniona, czego w postępowaniu administracyjnym nie zbadano. Nie wyjaśnienie kwestii uprawnień K. K. do odbioru korespondencji skierowanej do skarżącej spółki wyłączało możliwość stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skoro podanie o przywrócenie terminu składa się po ziszczeniu okoliczności faktycznej, polegającej na jego uchybieniu, a ta okoliczność faktyczna podlega jeszcze wyjaśnieniu w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 684/15, to przedwczesne jest orzekanie w tej sprawie w przedmiocie przywrócenia terminu. Jeśliby się bowiem okazało, że K. K. nie był upoważniony do odbioru korespondencji kierowanej do skarżącej spółki, to doręczenie mu decyzji organu I instancji adresowanej do spółki, nie oznaczałoby skutecznego doręczenia decyzji spółce. Nie rozpocząłby się w tej sytuacji bieg 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji (art.223 § 2 pkt.1 O.p.). Organ orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, przyjmując z naruszeniem art.151 O.p., że decyzja organu I instancji została doręczona skutecznie w dniu 30 grudnia 2014 r. podmiotowi upoważnionemu do odbioru korespondencji kierowanej do strony. W tej sytuacji Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art.145 § 1 pkt.1) lit.c) p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art.200 powołanej ustawy. E.J.