I SA/Łd 686/09

Dnia 26 marca 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 rok p o s t a n a w i a: odmówić "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 26 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającą skarżącej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 rok. W odpowiedzi na wezwanie sądu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej złożonej od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca wystapiła z wnioskiem od zwolnienie do kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż prowadzi działalność w zakresie gospodarki ściekami oraz wywozu i unieszkodliwiania odpadów, usług sanitarnych i pokrewnych. Ostatni rok obrotowy zakończyła zyskiem w wysokości około 10.631.854 zł, wartość jej środków trwałych zamyka się kwotą około 7.854.207 zł. Jej kapitał zakładowy stanowi kwota 400.000 zł. Na dwóch rachunkach bankowych w Banku A. posiada środki w kwocie 448.844 zł oraz 7. 396.300 zł. Stan jej rachunku w baku B. wynosi 2.065.080 zł. Podniosła, iż kwota 586 zł którą zmuszona jest uiści tytułem wpisu od skargi kasacyjnej jest kwotą niebagatelną, na której pokrycie spółka nie zarezerwowała wolnych środków. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie jest zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów wynika, że skarżąca spółka ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła zyskiem w wysokości około 10.631.854 zł, wartość jej środków trwałych zamyka się kwotą około 7.854.207 zł. Jej kapitał zakładowy stanowi kwota 400.000 zł. Na dwóch rachunkach bankowych w Banku A. posiada środki w kwocie 448.844 zł oraz 7. 396.300 zł. Stan jej rachunku w baku B wynosi 2.065.080 zł. Powyższe świadczy o tym, iż skarżąca bez przeszkód prowadzi działalność gospodarczą w dużych rozmiarach i posiada środki umożliwiające jej uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 586 zł. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. W chwili występowania ze skarga kasacyjną na rachunku bankowym skarżącej znajdowały się środki umożliwiające jej pokrycie kosztów sądowych w toczącym się z jej udziałem postępowaniu. Sama skarżąca w uzasadnieniu swojego wniosku o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej nie wskazuje na brak środków finansowych na ten cel , a jedynie na ich zarezerwowanie na inne cele. Wobec powyższego wskazać należy, iż postępowanie sądowe dla przedsiębiorcy jakim jest skarżąca jest elementem prowadzonej działalności gospodarczej i także w tym zakresie musi się ona liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów tej działalności jakimi są koszty sądowe. Skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące tę działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady, o której wspomniano wyżej, jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, zaś strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych - preferencyjnie traktując inne zobowiązania - nie może prawnie skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 9 lipca 1992 roku sygn. akt I Acz 393/92, opubl. w Wokandzie 1993/2/32). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o pomoc ze strony państwa wnioskodawca winien wykazać, iż mimo poczynionych oszczędności we własnych wydatkach nie jest w stanie uczestniczyć w obowiązkowych opłatach sądowych Twierdzenie skarżącej o niezarezerwowaniu środków koniecznych na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej w sytuacji, w której od ponad pół roku toczy się postępowania sądowego zainicjowanego przez spółkę reprezentowaną przez fachowego pełnomocnika, w zestawieniu z wartością jej majątku i wysokością środków posiadanych na rachunkach bankowych świadczyć może jedynie o niefrasobliwości wnioskodawczyni w trosce o własne interesy, która w żaden sposób nie uzasadnia przerzucania ciężaru toczonego przez skarżącą postępowania na podatników. Skoro zatem strona skarżąca prowadzi przynoszącą zysk działalność gospodarczą, posiada znacznej wartości majątek i na dzień wstępowania z przedmiotowym wnioskiem posiadała na rachunkach bankowych środki pieniężne w kwocie wielokrotnie przekraczającej wymagany wpis od skargi kasacyjnej, nie wykazała zatem braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, stanowiącego warunek przyznania prawa pomocy, o którym mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.