I SA/Łd 686/13

Dnia 10 września 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług wynikającego z faktur wystawionych w październiku i listopadzie 2008 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu R. G. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 2 maja 2013 roku R. G. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącemu obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług wynikającego z faktur wystawionych w październiku i listopadzie 2008 roku. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości. W złożonym na wezwanie sądu na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach R. G. wskazał, że wspólnie z żoną i córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości 2.000 zł netto. Wnioskodawca oświadczył, że w chwili obecnej nie uzyskuje żadnego dochodu, dlatego jest zmuszony do korzystania z pomocy rodziny. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności wraz z rodziną zamieszkuje w domu o powierzchni 160 m2, będącym własnością jego żony, która ponadto pozostaje właścicielką samochodu marki Mercedes Klasa A z 2012 roku. Skarżący pozostaje z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Z uwagi na fakt, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte w formularzu PPF było niepełne nie wskazywało bowiem w ogóle ponoszonych kosztów utrzymania, ani wysokości dochodów lub starty z prowadzonej działalności gospodarczej został on zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za ostatni rok kalendarzowy skarżącego i jego żony; udokumentowanie wysokości wynagrodzenia za pracę żony skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy; udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy; wskazanie czy skarżący w dalszym ciągu prowadzi działalności gospodarczą jeśli tak nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe, w przeciwnym wypadku dokumentów potwierdzających jej zawieszenie lub wykreślenie z rejestru oraz decyzji o rejestracji skarżącego w urzędzie pracy, nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych skarżącego i jego żony (osobistych oraz firmowych) za ostatnie 2 miesiące, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej skarżący nie udzielił żądanych informacji. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy R. G. wskazał, iż wspólnie z żoną i córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości ok. 2.000 zł netto miesięcznie, bowiem wnioskodawca w chwili obecnej nie uzyskuje żadnego dochodu. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, zamieszkuje w domu o powierzchni 160 m2, będącym własnością jego żony, która ponadto pozostaje właścicielką samochodu marki Mercedes Klasa A z 2012 roku. Skarżący pozostaje z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, w żaden sposób nie udokumentował faktu zamknięcia prowadzonej działalności gospodarczej lub wielkości uzyskiwanych z niej dochodów, mimo wezwania nie nadesłał deklaracji VAT-7 w celu zweryfikowania twierdzeń strony o jej trudnej sytuacji finansowej, nie udokumentował ponoszonych wydatków mieszkaniowych, ani nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych, które ewentualnie mogły posłużyć zobrazowaniu całokształtu sytuacji dochodowej oraz wydatków rodziny. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia całościowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocowe wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, w ocenie zaś referendarza jego postawa służy zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie wnioskodawcy o braku jakichkolwiek dochodów jest całkowicie gołosłowne, skarżący w żaden sposób nie udokumentował też wysokości kosztów utrzymania rodziny, powyższe uniemożliwia weryfikację jego twierdzeń o braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłoby zostać pokryte koszty procesu. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09). Skarżący nie wywiązał się z obowiązku udzielenia informacji nałożonych wezwaniem do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, jego postawa uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej i należy ją potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AK.