I SA/Łd 687/11

Dnia 14 czerwca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu K. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł (sto złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu [...] roku K. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą mu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.903 zł podatnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie bowiem nie jest zdolny do ich poniesienia. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że K. G. wspólnie żoną, matką oraz dwoma synami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez jego żonę działalność gospodarcza, która przynosi dochód na poziomie około 1.000 zł miesięcznie oraz emerytura matki skarżącego w wysokości około 1.300 zł. Od początku roku skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga z tego tytułu żadnych przychodów. Rodzina zamieszkuje w domu będącym własnością matki wnioskodawcy, którego miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 266 zł (podatek od nieruchomości, prąd i woda). Z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego w 2009 roku przyniosła przychód na poziomie 185.345 zł generując koszty w wysokości 174.097 zł i dając dochód w wysokości 11.248 zł zaś w roku 2010 przychody skarżącego z tego tytułu wynosił 145.642 zł , koszty 144.659 zł i ostatecznie dochód wyniósł jedynie 983 zł. Skarżący nadesłał także oświadczenie z banku, w którym posiada rachunek bankowy, z którego wynika, że obecnie brak operacji na rachunku, powyższe podyktowane jest jego zajęciem komorniczym do kwoty 230.691 zł Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś po myśli art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że K. G. wspólnie żoną, matką oraz dwoma synami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód w łącznej wysokości około 2.300 zł z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę wnioskodawcy, oraz emerytury jego matki. Rodzina zamieszkuje w domu będącym własnością matki wnioskodawcy, którego miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 266 zł.. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej tj.1.903 zł oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł.. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego ulega zmianom, działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego w latach ubiegłych stanowiła istotne źródło utrzymania rodziny, okoliczność jej aktualnego nieprowadzenia przez wnioskodawcę nie przekreśla prawdopodobieństwa przynoszenia dochodu w przyszłości i nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącego. Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie, w szczególności w sytuacji oczywistej zmiany sytuacji materialnej strony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.