I SA/Łd 687/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Protokolant: Specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [....] r. nr [...] [...] w przedmiocie określenia obowiązku zwrotu nienależnie zwróconej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. S. kwotę 600 (sześćset) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania H. L. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia [...]. określającą obowiązek zwrotu nienależnie zwróconej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. W zeznaniu PIT-37 za 2014 rok H. L. wykazała nadpłatę w wysokości 371,00 zł, która została zwrócona w dniu 26 czerwca 2015 r. W dniu 14 stycznia 2016 r. do Urzędu Skarbowego Ł.-P. wpłynął wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. wraz z korektą zeznania PIT-37 za ten okres. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku Strona wskazała, iż z dniem [...]. na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. (Dz. U. nr 90, poz. 844) oraz w ramach Programu Dobrowolnych Odejść rozwiązała umowę o pracę z A S.A., otrzymując odprawę z przyczyn niedotyczących pracownika, odszkodowanie i zadośćuczynienie w łącznej kwocie 35.469,60 zł, zwolnioną z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W dniu 26 stycznia 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. dokonał zwrotu nadpłaty w kwocie 4.590,60 zł stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą nadpłaty wykazaną w złożonej w dniu 14 stycznia 2016 r. korekcie zeznania PIT-37 za 2014 rok (5.008,00 zł), a kwotą nadpłaty wynikającą z pierwotnie złożonej wersji zeznania (371,00 zł) i pomniejszoną o kwotę (46,40 zł) odpowiadającą nadwyżce kwoty przekazanej na rzecz organizacji pożytku publicznego zgodnie z art. 77c Ordynacji podatkowej. W dniu 11 lutego 2016 r. podatniczka złożyła do Urzędu Skarbowego Ł.-P. kolejną korektę zeznania PIT-37 za 2014 rok, wykazując w niej kwotę odliczenia od dochodu wypłaconą w ramach Programu Dobrowolnych Odejść w wysokości 38.643,21 zł oraz nadpłatę podatku w wysokości 7.327,00 zł. Kwota nadpłaty wynikająca z korekty zeznania z dnia 11 lutego 2016 r. nie została zwrócona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. W dniu 14 kwietnia 2016 r. do Urzędu Skarbowego Ł.-P. wpłynęła kolejna korekta zeznania PIT-37 za 2014 rok, w której H. L. wykazała nadpłatę w kwocie 7.327,00 zł. Kwota nadpłaty wynikająca z tej korekty również nie została zwrócona przez ww. organ podatkowy. Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. wszczął wobec H. L. postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok. Przedmiotowe postępowanie podatkowe zostało zakończone wydaniem w dniu [...]. decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok w kwocie 13.686,00 zł. Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania podatkowego ustalono m.in., iż zwrotu nadpłaty w kwocie 4.590,60 zł wynikającej ze złożonej w dniu 14 stycznia 2016 r. korekty zeznania wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok, dokonano nienależnie. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. pouczył podatniczkę o konieczności zwrotu nienależnie otrzymanej nadpłaty. W dniu 12 września 2016 r. Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy decyzję Organu pierwszej instancji z dnia [...]. Nie zgadzając się z powyższą decyzją H. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Z uwagi na wcześniejsze ustalenia jak i fakt, iż H. L. nie dokonała wpłaty nienależnie zwróconej w dniu 26 stycznia 2016 r. nadpłaty w wysokości 4.590,60 zł, decyzją z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. na podstawie art. 52 § 1 lit. b i § 3 Ordynacji podatkowej określił obowiązek zwrotu nienależnie zwróconej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. w decyzji z [...] wskazał, że skoro kwota ta była niesłusznie zwrócona podatnikowi, to zgodnie z art. 52 § 1 pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej, należało ją zwrócić na konto organu podatkowego. Obowiązek zwrotu przedmiotowej kwoty został potwierdzony w wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. decyzji z dnia [...]., na mocy której Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Organu pierwszej instancji z dnia [...]. określające wysokość zobowiązania H. L. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok w kwocie 13.686,00 zł. Ponieważ H. L. nie dokonała wpłaty nienależnie zwróconej w dniu 26 stycznia 2016 r. nadpłaty w wysokości 4.590,60 zł, decyzją z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. na podstawie art. 52 § 1 pkt 2 lit. b i § 3 Ordynacji podatkowej określił obowiązek zwrotu ww. kwoty w terminie 30 dni od daty doręczenia tejże decyzji. Organ zauważył, że wydanie decyzji określającej obowiązek zwrotu nienależnie otrzymanej nadpłaty nie zależy od uznania organu podatkowego. W każdej sytuacji, jeżeli nadpłata zostanie zwrócona w trybie określonym w art. 75 § 4 wyżej cytowanej ustawy, a następnie zostanie uznana przez organ podatkowy za zwróconą nienależenie, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, będzie podlegała zwrotowi. Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, iż wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. w sprawie rozstrzygniecie było prawidłowe. Przyjętym ustaleniom faktycznym i prawnym nie można zarzucić wadliwości, a dokonana ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie narusza granic swobodnej oceny dowodów oraz dyspozycji art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...]. podatniczka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2015.192 ze zm.), zwanej dalej u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie, iż kwoty wypłacone skarżącej na podstawie regulaminu Programu Dobrowolnych Odejść nie są objęte zwolnieniem; art. 52 § 1 pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do jego zastosowania. II. naruszenie przepisów postępowania, to jest: art. 120 w związku z art. 121, 122 oraz 124 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie podstawowych zasad prowadzenia postępowania podatkowego, w szczególności zasady zaufania; art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji, podczas gdy istniały przesłanki do jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej oraz z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron. Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez H. L. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...], Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art.21 ust.1 pkt.3 u.p.d.o.f., jak i naruszenia przepisów prawa procesowego mogących mieć wpływ na ten wynik, tj. przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015.613 ze zm.), zwanej dalej O.p. Sporną kwestią w niniejszej sprawie jest zasadność określenia skarżącej obowiązku zwrotu nienależnie zwróconej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. w kwocie 4.590,60 zł w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Przypomnieć tu należy, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej) wcześniejszą ostateczną decyzją z dnia [...]. (będącą przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 5.07.2017 r. o sygn. akt I SA/Łd 74/14), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. z dnia [...], określającą skarżącej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. Organy zgodnie przyjęły, że wysokość zobowiązania za wskazany okres to kwota 13.686 zł. Uznano, że do podstawy opodatkowania należy zaliczyć także dochód w wysokości 38.643,21 zł, uzyskany przez podatniczkę z tytułu udziału w Programie Dobrowolnych Odejść, który to dochód nie jest zwolniony od podatku dochodowego od osób fizycznych. Zatem prawidłowe wyliczenie zobowiązania podatkowego to według organów różnica pomiędzy wyliczonym w kwocie 13.686 zł podatkiem należnym, a sumą zaliczek pobranych przez płatników w kwocie 14.057 zł, która to różnica wyniosła 371 zł i stanowiła prawidłowo wyliczoną kwotę nadpłaty podatku dochodowego za rok 2014. W związku z dokonaniem przez organ I instancji zwrotu podatku w łącznej kwocie 4.961 zł (371 zł zwrot w dniu 26 czerwca 2015r. + 4.590 zł zwrot w dniu 26 stycznia 2016r.), powstała kwota do zwrotu na konto organu w wysokości 4.590,00 zł. Kwota ta stanowi nienależnie zwróconą nadpłatę w trybie art. 75 § 4 O.p. w zakresie objętym wnioskiem skarżącej z dnia 14 stycznia 2016 r. o stwierdzenie nadpłaty. W sprawie zakończonej wskazanym wyżej wyrokiem o sygn. akt I SA/Łd 74/17 Sąd nie podzielił stanowiska podatniczki, która wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. twierdząc, że wypłacone jej świadczenie podlegało zwolnieniu od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Oddalając skargę Sąd stwierdził w reasumpcji, że świadczenia pieniężne otrzymywane w ramach Programów Dobrowolnych Odejść nie podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych. Sąd stwierdził także, że dokonanie zwrotu nadpłaty podatku w sytuacji jaka miała miejsce w niniejszej sprawie , nie stanowiło przeszkody w ponownej weryfikacji prawidłowości dokonanej korekty w toku postępowania podatkowego, tj. w warunkach jakich doszło do zwrotu nadpłaty w ramach tzw. czynności materialno-technicznych organu podatkowego ( art. 75 § 4 Op). Organ nie rozstrzygał bowiem o zwrocie nadpłaty decyzją. Skoro w ramach prowadzonego następnie postępowania organ uznał, że zwrócona nadpłata została uznana za zwróconą nienależnie, zobowiązany był do zastosowania art. 52 § 1 pkt 2 lit b O.p., który stanowi, iż zwrotowi podlega m.in. uprzednio zwrócona nienależnie nadpłata, stwierdzona na wniosek w trybie art. 75 § 4 Op. w zakresie wynikającym z tego wniosku. Oznacza to, że nie zaistniał żaden stan powagi rzeczy osądzonej. W niniejszej sprawie skarżąca ponownie podnosi zarzuty naruszenia: art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie, iż kwoty wypłacone skarżącej na podstawie regulaminu Programu Dobrowolnych Odejść nie są objęte zwolnieniem; art. 52 § 1 pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do jego zastosowania; oraz naruszenia przepisów postępowania, to jest: art. 120 w związku z art. 121, 122 oraz 124 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie podstawowych zasad prowadzenia postępowania podatkowego, w szczególności zasady zaufania; art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji, podczas gdy istniały przesłanki do jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania. Zarzuty te ocenione zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie zakończonej wskazanym wyżej wyrokiem z dnia 5.07.2017 r. o sygn. akt I SA/Łd 74/14, w którym Sąd potwierdził obowiązek uiszczenia podatku dochodowego od świadczeń pieniężnych otrzymywanych w ramach Programów Dobrowolnych Odejść. Sąd stwierdził także, że zwrot nadpłaty w ramach tzw. czynności materialno-technicznych organu podatkowego ( art. 75 § 4 O.p.), nie wyklucza możliwości ponownej weryfikacji prawidłowości dokonanej korekty w toku postępowania podatkowego. Wobec zasadnego, w tym stanie faktycznym, uznania przez organ, że zwrócona skarżącej nadpłata została zwrócona nienależnie, organ zobowiązany był do zastosowania art. 52 § 1 pkt 2 lit b O.p. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stanowisko to i rozważania prawne odnoszone do stanu faktycznego sprawy w pełni podziela. Jednocześnie podnieść należy, że powyższe kwestie objęte ponownie zgłoszonymi w niniejszej sprawie zarzutami, nie mogą być przedmiotem ponownej analizy przez Sąd rozpoznający tą sprawę, bowiem wyrok wydany w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 74/14 wiąże Sąd rozpoznający tą sprawę, zgodnie z art.153 p.p.s.a. Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego (do momentu, dokąd wyrok ten nie zostanie wzruszony w przewidzianym prawem trybie), dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowo-administracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowo-administracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (np. wyrok NSA z 25.07.2017 r. I OSK 2692; wyrok wsa w Łodzi z dnia 20.06.2017 r. I SA/Łd 840/16, dostępne w CBOSA). Przedmiotem niniejszej sprawy może być jedynie ocena, czy zasadne było orzekanie o obowiązku zwrotu na konto organu nienależnie zwróconej podatniczce kwoty podatku, stwierdzonej na jej wniosek w trybie art.75 § 4 O.p. Zasadność tego orzeczenia wynika z art.52 1 pkt.2 b) w zw. z art.52 § 3 O.p. Zwrot podatniczce kwoty podatku, który to zwrot stwierdzono na jej wniosek w trybie art.75 § 4 O.p., a następnie uznano go za nienależny, podlega zwrotowi na konto organu bez wezwania podatnika przez organ do dokonania tej czynności. W razie niedokonania zwrotu w terminie 30 dni, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa obowiązek zwrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia tej decyzji. Po upływie tego terminu kwotę podlegającą zwrotowi traktuje się jako zaległość podatkową (art.52 § 3 O.p.). Ze stanu faktycznego sprawy nie wynika by skarżąca zwróciła kwotę zwróconego jej podatku w wysokości uznanej za nienależnie zwróconą. Skarżąca nie twierdzi także, że kwotę 4.590,00 zł zwróciła na konto organu przed wydaniem zaskarżonej w tej sprawie decyzji. Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja nie narusza więc art.52 § 1 pkt.1 b) w zw. z § 3 O.p. Wobec powyższego Sąd skargę oddalił na podstawie art.151 p.p.s.a. dc.