I SA/Łd 692/11

Dnia 23 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania skarżącemu K. B. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. K. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za listopad 2006 r. Do skargi podatnik dołączył formularz PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał w nim, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, bez stałego dochodu miesięcznego, utrzymującą się dzięki pomocy córki oraz ojca. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 128 m2 oraz samochodu osobowego marki Honda (rok produkcji 2001) o wartości około 9.000 zł, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Dodatkowo wnioskodawca wskazał, że będąca jego własnością nieruchomość zabezpieczona jest hipoteką kaucyjną na rzecz banku w wysokości 250.000 zł oraz hipoteką na rzecz urzędu skarbowego w kwocie 1.200.000 zł. Skarżącego obciąża również obowiązek spłaty kredytów bankowych w łącznej wysokości około 30.000 zł. Zarządzeniem z [...]r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez udokumentowanie faktu zajęcia posiadanego majątku, wysokości miesięcznych rat kredytu hipotecznego oraz konsumpcyjnego, a także do udokumentowania wysokości ponoszonych miesięcznych wydatków eksploatacyjnych. Wnioskodawca nie nadesłał żądanych dokumentów, natomiast w dniu [...] r. uiścił kwotę 200 zł tytułem wpisu od skargi w sprawie niniejszej. Postanowieniem z [...]r. referendarz sądowy odmówił uwzględniania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Od tego orzeczenia skarżący złożył sprzeciw, w którym wskazał, że we wniosku o prawo pomocy podał wszystkie informacje niezbędne do jego rozpoznania, a zatem referendarz niezasadnie uznał, że przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa była niewystarczająca do oceny możliwości ponoszenia ciężaru kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") przewiduje możliwość przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie jedynie od opłat sądowych (w całości lub w części) albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez stronę, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Opłaty sądowe, do których zalicza się wpis, stanowią należność publicznoprawną. Zwolnienia od obowiązku uiszczenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnej zasady ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającej z art. 84 Konstytucji RP. Podkreślić więc należy, że udzielenie stronie prawa pomocy, będącego formą dofinansowania z budżetu państwa, winno stanowić wyjątek a nie zasadę. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zauważyć należy, że przed rozpatrzeniem wniosku o prawo pomocy, tj. w dniu [...] r. wnioskodawca dobrowolnie, bez wezwania Sądu, uiścił 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie. De facto zapłacona kwota przekraczała o 100 zł należną opłatę sądową, co z kolei stanowiło podstawę do zwrotu skarżącemu nadpłaconego wpisu (postanowienie z [...]r.). Z uwagi na powyższe nie sposób uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warto również zaznaczyć, że podatnik domagał się zwolnienia jedynie od obowiązku ponoszenia opłaty sądowej. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. P.Z-C