I SA/Łd 692/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-07-31

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, może zostać uwzględniony na podstawie wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania przez stronę skarżącą?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, gdyż skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ocena wniosku o prawo pomocy opiera się na złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i rodzinnym oraz załączonych dokumentach, które w tym przypadku potwierdziły trudną sytuację materialną skarżącej.
Stan faktyczny
Skarżąca A. M. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą zobowiązania w podatku VAT za rok 2007. Wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując trudną sytuację majątkową, w tym likwidację firmy, zajęcia komornicze oraz niskie dochody z emerytur obojga małżonków. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Przyznać skarżącej A. M. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 31 lipca 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – A. M. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. A.M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 6.051 zł skarżąca złożyła na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując w tym zakresie, że wnosi o ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata R.G. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem S. Oboje z mężem osiągają dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.981,88 zł łącznie. Natomiast w uzasadnieniu wniosku skarżąca dodatkowo wyjaśniła, że nie posiada aktualnie majątku, gdyż należąca do niej nieruchomość została zlicytowana w czerwcu 2011 roku przez komornika sądowego. W toku postępowania egzekucyjnego zajęta została także cysterna Scania, następnie skradziona. Skarżąca wskazała przy tym, że należąca do niej Firma A. została zlikwidowana w lipcu 2011 roku, przy czym od co najmniej kilku miesięcy nie przynosiła żadnych dochodów. Skarżąca podkreśliła, że jedyny jej dochód stanowi emerytura w wysokości 619,74 zł netto, przy czym kwota 177,40 zł jest co miesiąc zajmowana przez komornika. W efekcie do dyspozycji pozostaje jej jedynie kwota 442,34 zł. Jej mąż jest także emerytem. Nie posiada żadnego majątku. Środki, które pozostają mu do dyspozycji po potrąceniach z emerytury, stanowią kwotę 1.539,54 zł. Dochody te z ledwością pokrywają ich stałe koszty związane z utrzymaniem domu oraz zakupem żywności, które miesięcznie zamykają się kwotą 1.300 zł. Skarżąca podniosła także, że oboje z mężem cierpią na szereg schorzeń i z tego powodu na zakup lekarstw wydatkują miesięcznie kwotę 400 zł. Ponadto skarżąca podała, że całość jej majątku, w tym środki transportu i nieruchomości, są przedmiotem postępowań egzekucyjnych. Pierwsza licytacja domu wraz z działką została przeprowadzona w dniu 8 czerwca 2011 r. Skarżący podkreśliła przy tym, że została wpisana do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Do wniosku skarżąca załączyła dokumenty potwierdzające dane dotyczące jej sytuacji majątkowej zawarte we wniosku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz załączonych dodatkowych dokumentów i informacji wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem S. Należąca do niej Firma A. została zlikwidowana w lipcu 2011 roku, przy czym od co najmniej kilku miesięcy nie przynosiła żadnych dochodów. Jedyny zatem dochód skarżącej stanowi emerytura w wysokości 619,74 zł netto, przy czym kwota 177,40 zł jest co miesiąc zajmowana przez komornika. W efekcie do dyspozycji pozostaje skarżącej jedynie kwota 442,34 zł. Mąż skarżącej jest także emerytem. Środki, które pozostają mu do dyspozycji po potrąceniach z emerytury, stanowią kwotę 1.539,54 zł. Łączna kwota tych środków z ledwością wystarcza na pokrycie stałych kosztów małżonków związanych z utrzymaniem domu oraz zakupem żywności, które wynoszą 1.300 zł miesięcznie. Jednocześnie z uwagi na stan zdrowia małżonkowie ponoszą wydatki na zakup lekarstw, przeznaczając na ten cel kwotę rzędu 400 zł. Całość przy tym majątku rodziny, w tym środki transportu i nieruchomości, są przedmiotem postępowań egzekucyjnych. Ponadto podkreślenia wymaga fakt, że skarżąca została wpisana do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Przedstawiona sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej dowodzi, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto odnosząc się do zawartej we wniosku prośby skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata R.G. Referendarz sądowy uznał za niezbędne wyjaśnić stronie skarżącej, że zgodnie z wprowadzonym ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę prawnego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem z urzędu adwokata – R.G. należeć będzie zatem do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło