I SA/Łd 692/14
PostanowienieWSA w Łodzi2014-07-30
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która nie przedstawiła pełnej dokumentacji finansowej, wykazała brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Spółka w likwidacji, ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie częściowym, musi wykazać brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. Niewykonanie zarządzenia referendarza sądowego o uzupełnienie wniosku poprzez przedstawienie dokumentów finansowych (bilans, rachunek zysków i strat, zeznanie podatkowe) uniemożliwia ocenę jej sytuacji majątkowej i tym samym nie pozwala na przyznanie prawa pomocy. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Spółka w likwidacji złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca podał jedynie wysokość kapitału zakładowego i fakt posiadania nieruchomości obciążonych hipotekami, nie przedstawił jednak aktualnego bilansu, rachunku zysków i strat ani zeznania podatkowego za 2013 rok. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku, jednak spółka nie dostarczyła wymaganych dokumentów. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy został odrzucony.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej – A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w Ł. – prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 lipca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w Ł. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
"A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 rok.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 7.718 zł Spółka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPPr) oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej są: rolnictwo i łowiectwo (łącznie z działalnością usługową), produkcja piwa, słodów, wód mineralnych i napojów bezalkoholowych, wydawanie gazet, nagrań dźwiękowych, składanie tekstu i wytwarzanie płyt drukarskich, reprodukcja nagrań dźwiękowych, reklama oraz działalność radiowa i telewizyjna. Wskazała przy tym, iż wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł. Nie posiada rachunków bankowych. Jednocześnie Spółka nie podała wartości środków trwałych ani zysku (straty) za ostatni rok obrotowy, wskazując na brak bilansu za 2013 rok.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca dodatkowo wyjaśniła, że zgodnie z uchwałą zgromadzenia wspólników z [...] 2004 r. o rozwiązaniu Spółki znajduje się w stanie likwidacji. Nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnych dochodów. Nie posiada żadnych środków pieniężnych i ruchomości. Posiada jedynie nieruchomości rolne o pow. 23,90 ha, obciążone hipotekami na łączną kwotę 2.671.137,90 zł. Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś w Ł. ([...]Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych) oddalił wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości, gdyż majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 1 lipca 2014 roku zobowiązano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie odpisu zeznania podatkowego Spółki za 2013 rok, złożenie wyciągów z posiadanych przez Spółkę rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, przedstawienie aktualnego bilansu oraz rachunku zysku i strat Spółki bądź wyjaśnienie przyczyny braku ich sporządzenia przez skarżącą, wskazanie kwoty środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalności Spółki, w tym podanie kwoty miesięcznych wydatków i dochodów brutto - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone skarżącej w trybie awizo w dniu 18 lipca 2014 roku (vide: zarządzenie z dnia 29 lipca 2014 roku).
W zakreślonym terminie strona skarżąca nie nadesłała wymaganych przez Referendarza sądowego dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, szczegółowo wskazanych w zarządzeniu z dnia 1 lipca 2014 roku.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Przepis art. 244 tej ustawy stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje, zgodnie z § 2 tego artykułu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast, według § 3 powołanego artykułu, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej, w tym także spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, określa natomiast przepis art. 246 § 2 p.p.s.a. I tak, przyznanie pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Jednocześnie wyjaśnić należy, że zawarty w przepisie art. 246 § 2 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Od Referendarza sądowego zależy natomiast uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Z oświadczeń skarżącej bezspornie wynika jedynie, że przedmiotem prowadzonej przez nią do dnia 27 stycznia 2004 roku działalności gospodarczej były: rolnictwo i łowiectwo (łącznie z działalnością usługową), produkcja piwa, słodów, wód mineralnych i napojów bezalkoholowych, wydawanie gazet, nagrań dźwiękowych, składanie tekstu i wytwarzanie płyt drukarskich, reprodukcja nagrań dźwiękowych, reklama i działalność radiowa oraz telewizyjna. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł.
Pozostałe okoliczności wobec niewykonania zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 1 lipca 2014 roku, w tym zwłaszcza nieprzedstawienia aktualnego bilansu oraz rachunku zysku i strat Spółki oraz odpisu zeznania podatkowego za 2013 rok, a ponadto niewskazania kwoty środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalności Spółki, w ocenie Referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, nie zostały należycie przez skarżącą wyjaśnione. Tym samym uznać należało, że skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślić przy tym należy, że Referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości strony nie są wystarczająco wyjaśnione, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych oświadczeń i żądanych informacji w tym przedmiocie. Sprawą wnioskodawcy jest bowiem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i
art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.
mko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło