I SA/Łd 694/06

Dnia 12 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej D. A. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił D.A. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi D.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżąca prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą znaczne przychody jest także właścicielką sporych rozmiarów majątku ruchomego i nieruchomego, a nadto posiada oszczędności w kwocie 3730,09 dolarów amerykańskich. Wskazane okoliczności w ocenie sądu świadczą o jej dobrej kondycji finansowej i nie pozwalają na przyjęcie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z dnia 19 października 2007 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie D.A. na postanowienie z dnia 21 czerwca 2007 roku o odmowie przyznania prawa pomocy. W dniu 12 grudnia 2007 roku do sądu wpłynął pochodzący od skarżącej kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach D.A. wskazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej – doradztwa podatkowego zamyka się kwotą około 369 zł. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości o powierzchni 828 m2 z budynkiem w budowie wykorzystywanym wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, nadto posiada oszczędności w kwocie około 3.730,09 dolarów amerykańskich stanowiących zabezpieczenie kredytu na działalność gospodarczą, oraz samochód osobowy marki Renault Megane Scienic rok produkcji 1997, na którym znajduje się zastaw bankowy – zabezpieczenie kredytu na działalność gospodarczą, nie posiada innego majątku. Jest osobą schorowaną, ale jej zła sytuacja materialna uniemożliwia jej podjęcie prawidłowego leczenia i wykup stosownych leków. Zarządzeniem z dnia 3 stycznia 2008 roku skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie czy nadal pozostaje współwłaścicielką zabudowanej nieruchomości o powierzchni 893 m2 położonej w Łodzi przy ul. A 1 ewentualnie wskazania kiedy i za jaką kwotę została zbyta i nadesłania kopii umowy jej sprzedaży, wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej jej aktualne miejsce zamieszkania znajdującej się w Łodzi przy ul. B 4, udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania, a także nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych, w tym rachunku związanego z prowadzona działalnością gospodarczą za ostatnie 3 miesiące oraz nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za lata 2005 i 2006 i aktualnego rachunku zysków i strat, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżąca wskazała, iż wyłączną właścicielką zabudowanej nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. A 1 oraz działki rolnej o powierzchni 892m2 jest jej siostra, na potwierdzenie powyższego przedstawiła odpis postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł W w Ł, Wydział II Cywilny z dnia [...] roku znoszącego współwłasność powyższych nieruchomości i przyznającego ich własność bez spłat w całości siostrze skarżącej. Z nadesłanego przez skarżącą rachunku zysków i strat za rok obrotowy 2007 oraz styczeń 2008 roku wynika, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w roku 2007 osiągnęła ona zysk brutto w wysokości 18.642,91 zł, zaś jej przychody za cały rok 2007 zamknęły się kwotą 21.565,49 zł co daje w przeliczeniu na miesiąc kwotę około 1.797 zł. Z nadesłanych zeznań podatkowych za lata ubiegłe wynika, iż w roku 2006 skarżąca uzyskała przychód rzędu 96.435,57 zł poniosła koszty jego uzyskania w kwocie 69.101,16 zł co dało jej dochód w wysokości 27.334,41 zł, zas rok 2005 zakończyła przychodem w wysokości 101.001,60 zł ponosząc koszty w wysokości 65.836,32 zł i uzyskała dochód w wysokości 35.165,28 zł. Z nadesłanej informacji z A Banku S.A. wynika, iż do całkowitej spłaty zaciągniętego w nim kredytu pozostała skarżącej kwota 391,39 zł. Skarżąca oświadczyła, iż aktualnie zamieszkuje w domu swojej siostry przy ul. A 1 i nie jest wstanie określić ponoszonych przez nią kosztów utrzymania. Podniosła, iż dochody wynikające z nadesłanych zeznań podatkowych nie świadczą o tym, iż posiada ona środki finansowe na opłacenie toczących się z jej udziałem postępowań sądowych bowiem w latach 2005 i 2006 dokonała wydatków inwestycyjnych na budynek przy ul B 4 na kwotę 79.702, 53 zł w części sfinansowanych z kredytu bankowego na kwotę 20.000 zł., ponadto skarżąca posiada zadłużenie z tytułu podatku od nieruchomości na kwotę 10.344 zł. oraz jest zaangażowana w liczne spory sądowe w celu odzyskania przysługujących jej należności pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie jest zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy D.A. wskazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu należącym do swojej siostry. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą - doradztwo podatkowe, z której w 2007 roku osiągnęła dochody rzędu około 1.797 zł miesięcznie. W roku 2006 skarżąca uzyskała przychód rzędu 96.435,57 zł poniosła koszty jego uzyskania w kwocie 69.101,16 zł co dało jej dochód w wysokości 27.334,41 zł, zaś rok 2005 zakończyła przychodem w wysokości 101.001,60 zł ponosząc koszty w wysokości 65.836,32 zł i uzyskała dochód w wysokości 35.165,28 zł. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości o powierzchni 828 m2 z budynkiem w budowie wykorzystywanym wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, nadto posiada oszczędności w kwocie około 3.730,09 dolarów amerykańskich oraz samochód osobowy marki Renault Megane Scienic rok produkcji 1997, nie posiada innego majątku. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że D.A. nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Sąd nie przychylił się do wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym mając na uwadze, iż obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga stałe dochody, posiada znacznej wartości majątek nieruchomy, samochód oraz oszczędności, zamieszkuje w domu należącym do siostry nie partycypując w kosztach jego utrzymania, uwzględniając powyższe oraz wysokość obciążeń, jakie musi ponieść w tym postępowaniu należało uznać, że D.A. nie wykazała, spełnienia przesłanek uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Wskazać należy, iż obecny wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym wnioskiem skarżącej w tym postępowaniu. Prawomocnym postanowieniem z dnia 19 października 2007 roku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie D.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 czerwca 2007 roku o odmowie przyznania prawa pomocy, a aktualna sytuacja majątkowa skarżącej będąca przedmiotem oceny nie uległa zmianie w sposób uzasadniający zmianę stanowiska zajętego w postanowieniu z dnia 21 czerwca 2007 roku i przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Za przyznaniem stronie prawa pomocy nie przemawia także fakt, iż skarżąca nieodpłatnie wyzbyła się części posiadanego wcześniej majątku nieruchomego, bowiem rozporządzając swoim majątkiem strona powinna mieć na uwadze, że w sposób świadomy pozbawia się środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. MK