I SA/Łd 694/07

Dnia 9 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2008 roku sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi doradcy podatkowemu A.K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu wydatków. I SA/Łd 694/07 UZASADNIENIE G. K. w dniu 3 lutego 2005 r. zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc: nieistnienie obowiązku podatkowego, brak wymagalności obowiązku podatkowego, popełniony błąd co do osoby podatnika do tytułów wykonawczych o numerach [...] z dnia 22.01.2007 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. z 2005 r., Nr 229, poz.1954 ze zm.) – uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, iż podstawą zarzutów było nieistnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Wobec powyższego, zgodnie z dyspozycją art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie. W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., będący wierzycielem, wydał postanowienie nr [...], którym zgłoszony zarzut uznał za niedopuszczalny. Postanowienie to zostało zaskarżone do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zażaleniem z dnia 14.02.2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. G. K. wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 3.04.2007 r. o uznaniu zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione. Stwierdziła, że organ podatkowy I instancji tylko częściowo rozpoznał jej zarzuty, to jest tylko w zakresie punktu 1. jej zgłoszenia. Pozostałe zarzuty określone w punktach 2 i 3 są jej zdaniem uzasadnione. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje orzeczenie stwierdził, iż zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ administracyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W myśl art. 34 § 4 tej ustawy, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela. W przypadku zarzutu opartego na przepisie art. 33 pkt 1 powołanej ustawy, co miało miejsce w niniejszej sprawie, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Wierzyciel ostatecznym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], uznał wniesione zarzuty za niedopuszczalne. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdził, ze zarzut o nieistnieniu obowiązku jest niedopuszczalny, gdyż powyższe jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym oraz, że zobowiązana kwestionuje w całości wymagalność należności pieniężnej określonej w orzeczeniach, od których przysługują środki zaskarżenia. Wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w dniu [...] r. wydał decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych za 2002 rok. W tym samym dniu wydał decyzję określającą zobowiązanie w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych za 2003 rok i odsetek za miesiąc styczeń 2003 r., a także decyzję określająca zobowiązanie w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych za 2004 rok i odsetek za miesiące luty, kwiecień, maj i czerwiec 2004 r. Powyższe decyzje są ostateczne, przysługuje na nie skarga do WSA. Orzeczone kwoty zostały zaksięgowane na karcie kontowej zobowiązanej w dniu 19.01.2007 r. i w wyniku stwierdzenia braku ich wpłaty wystawiono w dniu 22.01.2007 r. tytuły wykonawcze. Od w/w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. G. K. złożyła 15 .01.2007 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Organ odwoławczy powołując się na powyższe okoliczności, ustalone w sprawie dotyczącej stanowiska wierzyciela, uznał iż zarzut zobowiązanej o nieistnieniu obowiązku podatkowego w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych jest przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu podatkowym oraz, że zobowiązana kwestionuje w całości wymagalność należności pieniężnej określonej w decyzjach, od których złożyła środki zaskarżenia . Tym samym zarzut ten należy uznać za niedopuszczalny. Również bezzasadny jest zarzut dotyczący błędu co do osoby zobowiązanej, gdyż badanie zarzutu wynikającego z art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to jest błędu co do osoby zobowiązanej dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. G. K. zaskarżyła postanowienie organu odwoławczego z dnia 24.04.2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., podnosząc nie rozpoznanie w sposób należyty przez ten organ jej zażalenia. Ustanowiony przez sąd dla skarżącej pełnomocnik – doradca podatkowy w pismach z 3 i 25.09.2007 r. uzupełnił skargę, zarzucając naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 6, 7, 8, 9, 75, 80, 126, 138 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. Nr 30, poz. 168 ze zm.), poprzez pominięcie w wydanych postanowieniach wszystkich okoliczności, przez co organy podatkowe nie wypełniły ciążącego na nich obowiązku wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego. Podniósł także zarzuty nie doręczenia skarżącej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz naruszenia art. 35 a tej ustawy poprzez niepodjęcie kroków zmierzających do wstrzymania toczących się postępowań egzekucyjnych.. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przedstawiając argumenty powołane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 7 i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy oparł swoje orzeczenie na postanowieniach Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] r. nr [...] i Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.i z dnia [...] r. nr [...] wydanych w sprawie stanowiska wierzyciela o uznaniu wniesionych zarzutów za niedopuszczalne, przyjmując że stanowisko wierzyciela jest dla niego wiążące. Tymczasem wyrokiem z dnia 9 stycznia 2008 r. w sprawie sygn. akt. I SA /Łd640/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zarówno postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] jak i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] r. nr [...]. Przyczyną uchylenia przez sąd wymienionych wyżej postanowień była stwierdzona tożsamość podmiotu egzekucyjnego i wierzyciela. W rozpoznawanej sprawie wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., a egzekucja dotyczy należności podatkowej wynikającej z decyzji tego organu w przedmiocie określenia G. K. zobowiązania podatkowego. Ten sam organ administracji (Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.) występował również w roli organu egzekucyjnego. W tych okolicznościach sąd orzekający w sprawie sygn. akt. I SA/Łd 640/07 uznał, że wyrażenie stanowiska w przedmiocie zarzutów skarżącej przez wierzyciela w trybie art. 34 § 1 a ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji, jak również wcześniejsze zwrócenie się o zajęcie tego stanowiska przez ten sam organ, było bezprzedmiotowe. W konsekwencji postanowienia organów obu instancji pozostają w sprzeczności z treścią tego przepisu, który przyjęto za podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 34 § 1 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wydając je organy podatkowe dopuściły się naruszenia przepisów postępowania. Postanowienie organu I instancji (wierzyciela) w przedmiocie zarzutów skarżącej, w ogóle nie powinno zostać wydane. Okoliczność tę winien wychwycić organ odwoławczy i w konsekwencji uchylić postanowienie organu I instancji i umorzyć postępowanie. Wobec uchylenia przez sąd postanowień organów uznających niedopuszczalność zgłoszonych zarzutów, konieczne okazuje się dokonanie przez organ podatkowy własnych ustaleń w zakresie zasadności zarzutów. Stanowisko organu o wiążącej go wypowiedzi wierzyciela, w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9.01.2008 r. sygn. akt I SA/Łd640/07, okazało się błędne. Organ swojego rozstrzygnięcia nie może oprzeć na poczynionych w innej sprawie ustaleniach, których prawidłowość została podważona orzeczeniem sądu. Organ podatkowy rozpoznając sprawę ponownie ustosunkuje się także do zgłoszonego przez pełnomocnika skarżącej zarzutu nie doręczenia skarżącej upomnienia. W ocenie sądu nietrafny jest zarzut przedstawiony przez pełnomocnika skarżącej, iż organ naruszył przepis art. 35 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten nawiązuje do treści art. 2 § 3 tej ustawy i dotyczy należności cywilnoprawnych, wyjątkowo realizowanych w trybie egzekucji administracyjnej. Wyłącznie w przypadku takich należności istnieje możliwość ich dochodzenia na drodze sądowej w postępowaniu przed sądem powszechnym. Tylko wówczas zobowiązany może złożyć powództwo do takiego sądu, a organ egzekucyjny ma obowiązek wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem egzekucji jest obowiązek o charakterze publicznoprawnym, do którego art. 35 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie mógł mieć zastosowania. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy w zw. z § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2.12.2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu ( Dz.U. nr212, poz.2075). T.N.