I SA/Łd 695/16
PostanowienieWSA w Łodzi2016-09-23
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, posiadająca znaczny majątek trwały i kapitał zakładowy, a także otrzymująca dopłaty od udziałowców i dochody z dzierżawy, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych dla spółki w likwidacji został odmówiony, ponieważ spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Posiadany przez spółkę majątek trwały, kapitał zakładowy, dopłaty od udziałowców oraz dochody z dzierżawy wskazują na możliwość partycypacji w kosztach sądowych.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. w likwidacji złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej, spółka przedstawiła bilans za 2015 rok, wyciągi z rachunków bankowych i kasy, zeznanie podatkowe CIT-8 oraz informacje o dopłatach od udziałowców i dochodach z dzierżawy. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę przedstawione dokumenty.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej – A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 września 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 23 września 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za kwiecień 2010 roku oraz zwrotu zapłaconego podatku wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w W. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za kwiecień 2010 roku oraz zwrotu zapłaconego podatku wraz z odsetkami.
W związku z powyższym wnioskiem zarządzeniem z dnia 1 września 2016 roku pełnomocnik skarżącej został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na właściwym formularzu urzędowym (PPPr), określonym w drodze rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy, opatrzonego podpisem osoby umocowanej do złożenia wniosku w imieniu skarżącej, zgodnie z odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego, i do nadesłania tegoż wniosku do Sądu - w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania Jednocześnie, na podstawie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pełnomocnik Spółki został wezwany do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, złożenia odpisu aktualnych bilansów oraz rachunku zysków i strat, wskazania źródła i kwoty środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalności Spółki oraz nadesłania odpisu zeznania podatkowego Spółki za 2015 rok - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma z dnia 15 września 2016 roku nadesłał dodatkowe dokumenty i oświadczenia dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej oraz wniosek o prawo pomocy złożony z zachowaniem formy urzędowego formularza (PPF).
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest niezasadny.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Podkreślić należy także, iż w świetle wskazanego powyżej art. 246 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania osobie prawnej prawa pomocy ma charakter uznaniowy. Oznacza to zatem, że nawet jeżeli zostałby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, referendarz sądowy nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać jej prawo pomocy, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba z uwagi na konieczność zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Jednocześnie wskazać należy, że strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów i oświadczeń wynika, że skarżąca prowadzi działalność związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi, od lutego 2014 roku znajduje się w likwidacji. Wartość jej środków trwałych zgodnie z bilansem za 2015 rok wynosi 14.723.769,42 zł, a jej kapitał zakładowy stanowi kwota 3.000.000 zł. Według nadesłanego bilansu ostatni rok obrotowy Spółka zamknęła stratą netto w kwocie
-252.505,46 zł. Z kolei saldo jej rachunku bankowego na dzień 31 sierpnia 2016 roku opiewało na kwotę 624,92 zł. Natomiast stan środków w kasie w tej dacie wynosił 10.719,22 zł. Ponadto w 2015 roku skarżąca osiągnęła dochód w kwocie 696.710,66 zł (według CIT-8).
Jednocześnie z załączonych do akt sprawy o sygn. I SA/Łd 577/16 dokumentów i oświadczeń skarżącej, które referendarz sądowy wziął pod uwagę z urzędu, wynika, że źródłem jej utrzymania w bieżącym roku są uczynione przez jej udziałowców dopłaty w wysokości 1.750 zł na każdy udział (akt notarialny z 16.02.2016r.), co daje kwotę 210.000 zł oraz dochód z dzierżawy gruntu należącego do Spółki w wysokości 43.792 zł rocznie. Ponadto z deklaracji VAT-7 za miesiące od stycznia do czerwca 2016 roku wynika, że także w maju 2016 roku Spółka uzyskała przychód w wysokości 12.750 zł. Niewątpliwie okoliczności te przeczą twierdzeniom Spółki o trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej jej jakąkolwiek partycypację w kosztach procesu.
Biorąc pod uwagę powyższe, w tym zwłaszcza wartość posiadanego majątku oraz wykazaną kwotę środków zgromadzonych w kasie (10.719,22 zł) z uwzględnieniem łącznej kwoty wpisów od czterech aktualnie wniesionych przez Spółkę skarg (7.520 zł), referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżąca nie wykazała bowiem, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Podkreślić przy tym należy, że wykazany fakt zajęcia należących do Spółki automatów wraz ze znajdującą się w nich gotówką nie pozbawił skarżącej prawa własności do tego majątku, a jedynie ograniczył możliwości korzystania z niego. Będący zatem w jej posiadaniu majątek w dalszym ciągu stanowi źródło jej dochodów, co tym samym przesądza o braku możliwości uwzględnienia powyższej okoliczności w kategoriach przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Ponadto nie bez znaczenia dla takiej oceny możliwości płatniczych skarżącej pozostaje fakt, iż źródłem jej utrzymania w bieżącym roku są uczynione przez jej udziałowców dopłaty w wysokości 1.750 zł na każdy udział (akt notarialny z 16.02.2016r.), co daje kwotę 210.000 zł oraz dochód z dzierżawy gruntu należącego do Spółki w wysokości 43.792 zł rocznie. Niewątpliwie kwoty te wielokrotnie przekraczają kwotę wymaganych na obecnym etapie postępowania wpisów od wniesionych skarg.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i
art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło