I SA/Łd 695/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-11-03

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła wymaganych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodowej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające dochody i wydatki, strona nie przedstawiła wymaganych informacji, co uniemożliwiło ocenę jej sytuacji materialnej i przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca J. K. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych i wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni podała, że ma 20 lat, uczy się, nie posiada majątku i pozostaje na utrzymaniu matki prowadzącej działalność gospodarczą. Sąd zobowiązał ją do uzupełnienia wniosku o dokumenty dotyczące dochodów matki, rachunków bankowych, deklaracji VAT-7 oraz kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej J. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 listopada 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok z tytułu zbycia udziału w nieruchomości p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej J. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 1 czerwca 2017 roku J. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] roku w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok z tytułu sprzedaży udziału w lokalu mieszkalnym. W swojej skardze wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała, że wspólnie z rodzicami oraz bratek prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza prowadzona przez mamę skarżącej. Wnioskodawczyni ma 20 lat, uczy się, nie posiada żadnego majątku, pozostaje na całkowitym utrzymaniu swojej matki. Wobec tego, że wnioskodawczyni nie udzieliła żadnych informacji dotyczących dochodów rodziny ani ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania zarządzeniem z 7 sierpnia 2017 roku została zobowiązana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: udokumentowanie wysokości dochodów matki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poprzez nadesłanie jej zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata podatkowe, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych w tym rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie 2 miesiące, deklaracji VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, udokumentowanie wysokości przychodów i kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za pierwsze półrocze 2017 roku, oraz udokumentowanie miesięcznych kosztów utrzymania ich gospodarstwa domowego oraz innych stałych wydatków rodziny, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie zostało odebrane przez skarżącą w dniu 24 sierpnia 2017 roku. Do chwili obecnej skarżąca nie nadesłała żądanych dokumentów i informacji. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz1369) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy J. K. wskazała, jedynie, że wspólnie z rodzicami oraz bratem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza prowadzona przez mamę skarżącej. Wnioskodawczyni ma 20 lat, uczy się, nie posiada żadnego majątku, pozostaje na całkowitym utrzymaniu swojej matki. Mimo wezwania nie udzieliła żadnych informacji ani nie przedstawiła dokumentów pozwalających na ustalenie wysokości posiadanych przez rodzinę dochodów na utrzymanie, ani ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymania. Tym samym brak jest w stosunku do niej praktycznych możliwości dokonania oceny wypełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 i przyznania jej wnioskowanego prawa pomocy. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy okaże się niewystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza, wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie swojej rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich pokryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Postawa skarżącej w przedmiotowym postępowaniu, która nie udzieliła żadnych informacji w zakresie dochodów jej gospodarstwa domowego oraz wydatków niezbędnego utrzymania, czyni jej twierdzenia o braku środków umożliwiających pokrycie kosztów postępowania gołosłownymi. Przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Skarżąca nie udzieliła żadnych informacji pozwalających ustalić koszty utrzymania jej gospodarstwa domowego, oraz wysokość posiadanych dochodów służących ich pokryciu, wobec powyższego stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło