I SA/Łd 696/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Cezary Koziński po rozpoznaniu w dniu 18 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z 23 września 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 696/16 wydanego w przedmiocie wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za maj 2010 r. oraz zwrotu zapłaconego podatku wraz z odsetkami postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postępowanie w niniejszej sprawie toczy się w przedmiocie skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] r., wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za maj 2010 r. oraz zwrotu podatku wraz z odsetkami. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że spółka prowadziła działalność gospodarczą w zakresie gier losowych i zakładów wzajemnych. Skarżąca znajduje się obecnie w likwidacji i nie prowadzi działalności gospodarczej. Wartość jej środków trwałych zgodnie z bilansem za 2015 r. wynosi 14.723.769,42 zł, a kapitał zakładowy – 3.000.000 zł. Ostatni rok obrotowy spółka zamknęła stratą netto w wysokości 252.505,46 zł. Na rachunku bankowym 31 sierpnia 2016 r. posiadała środki w wysokości 624,92 zł, natomiast w kasie środki w wysokości 10.719,22 zł. Ponadto w 2015 r. skarżąca osiągnęła dochód w kwocie 696.710,66 zł (według CIT-8). Jednocześnie z załączonych do akt sprawy o sygn. I SA/Łd 577/16 dokumentów i oświadczeń skarżącej wynika, że źródłem jej utrzymania w bieżącym roku są dopłaty udziałowców w wysokości 1.750 zł na każdy udział (akt notarialny z 16 lutego 2016 r.), co daje kwotę 210.000 zł oraz dochód z dzierżawy gruntu w wysokości 43.792 zł rocznie. Ponadto z deklaracji VAT-7 za okres od stycznia do czerwca 2016 r. wynika, że także w maju 2016 r. spółka uzyskała przychód w wysokości 12.750 zł. Referendarz sądowy postanowieniem z 23 września 2016 r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu, zwrócił uwagę, że wnioskodawczyni uzyskuje przychody z dzierżawy posiadanych nieruchomości oraz posiada środki pochodzące z dopłat udziałowców, które wielokrotnie przekraczają kwotę wymaganych na obecnym etapie postępowania sądowego wpisów od wniesionych skarg. Referendarz zwrócił też uwagę, że pomimo zajęcia mienia spółki nie została ona jeszcze pozbawiona prawa własności tego majątku, a jedynie ma ograniczoną możliwość korzystania z niego. Poza tym będący w jej posiadaniu majątek nieruchomy w dalszym ciągu stanowi źródło jej dochodów. Ostatecznie referendarz uznał, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w sprawie. W sprzeciwie pełnomocnik spółki zarzucił referendarzowi błędne ustalenie, że strona ma możliwość pełnego pokrycia kosztów sądowych i wniósł o uchylenie wydanego postanowienia i przyznanie prawa pomocy zgodnie z wnioskiem. W uzasadnieniu wskazał, że wobec spółki prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne, wszczęte w celu wyegzekwowania zobowiązań publicznoprawnych opiewających na kilkadziesiąt milionów złotych. Wszystkie rachunki zostały zablokowane, a strona nie jest w stanie spieniężyć posiadanego majątku. Wyrazem niewypłacalności spółki jest podjęcie przez jej zarząd uchwały o postawieniu jej w stan likwidacji. Obecnie spółka nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Pełnomocnik zauważył też, że spółka nie ma wpływu na swoich udziałowców, a w szczególności nie może ich zmusić do wniesienia dopłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa zatem na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu analiza wniosku skarżącej spółki nie pozwala na przyjęcie, że wykazała brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a zatem zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy zasadnie odmówił zwolnienia jej od kosztów sądowych. Przede wszystkim należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie strona jest zobowiązana do pokrycia wpisu od skargi w wysokości 1.720 zł, natomiast we wszystkich pięciu sprawach zawisłych obecnie przed tutejszym sądem obciążają ją wpisy sądowe w łącznej kwocie ok. 7.520 zł. Jednocześnie we wcześniej wniesionych sześciu sprawach, toczących się przed tutejszym sądem, spółka uiściła łącznie tytułem wpisów od skarg ponad 9.000 zł. Tymczasem, jak słusznie zauważył referendarz, spółka dysponuje majątkiem trwałym (15 mln zł) oraz kapitałem zakładowym (3 mln zł) o wartości wielokrotnie przekraczającej wymienioną wcześniej kwotę wpisu. Nie jest również bez wpływu na ocenę żądania strony fakt, że jeszcze w 2014 r. prowadziła działalność znacznych rozmiarów wykazując obroty rzędu 60 mln zł. Wreszcie, jak przyznaje sama skarżąca, nadal uzyskuje pewne przychody z dzierżawy gruntu, w rocznej wysokości prawie 44 tys. zł oraz korzysta z dopłat wnoszonych przez udziałowców. Wszystkie te okoliczności uprawniają powołany już wyżej wniosek o posiadaniu przez stronę skarżącą wystarczających środków na uiszczenie wpisu nie tylko w tej, ale również w pozostałych sprawach. Odnosząc się do argumentów podniesionych w sprzeciwie, przede wszystkim wskazać należy, że nie jest prawdą, iż skarżąca nie posiada żadnych środków i nie prowadzi żadnej działalności. Przeczą temu już przedstawione do akt sprawy przez samą spółkę deklaracje podatkowe, z których wynika, że strona nadal korzysta z posiadanego majątku oddając go w dzierżawę, a ponadto wciąż uzyskuje przychody, które następnie wykazuje jako podlegające podatkowi od towarów i usług (w maju 2016 r. ujawniono przychód w wysokości 12.750 zł). Nie jest przy tym rzeczą sądu dochodzenie z jakiego tytułu przychód ten powstał. Również sam fakt likwidacji spółki, tak podkreślany przez pełnomocnika strony, nie przesądza jeszcze o jej niewypłacalności lub utracie płynności finansowej. Wreszcie nie jest również istotne jakimi motywami kierują się wspólnicy odmawiając jej dokapitalizowania, celem przezwyciężenia trudnej sytuacji finansowej, czy też pokrycia kosztów związanych z dochodzeniem przez spółkę swoich praw. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do akceptacji stanu, w którym w razie wystąpienia trudności finansowych wspólnicy spółki w każdym wypadku i bez względu na okoliczności oraz posiadany majątek, mogą odmówić jej dokapitalizowania, a sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien niejako automatycznie uwzględnić żądanie strony i w istocie przerzucić ciężar ponoszenia kosztów postępowania na Skarb Państwa. W realiach niniejszej sprawy przyjęte przez pełnomocnika założenie, że wspólnicy odmówią dokapitalizowania spółki, nie ma zresztą racjonalnych podstaw, skoro – jak to zostało ujawnione przez spółkę – wspólnicy na początku bieżącego roku zarządzili dopłaty w wysokości 1.750 zł na każdy udział (łącznie 210 tys. zł). Mając na względzie powyższe okoliczności, sąd na podstawie art. 260 § 1 i § 2 p.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. AKE.