I SA/Łd 696/17
PostanowienieWSA w Łodzi2017-11-03
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji materialnej i dochodowej pomimo wezwania organu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania, nie przedstawiła dokumentów i informacji pozwalających na ocenę jej sytuacji materialnej i dochodowej. Brak wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący P. K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wraz ze skargą wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną i utrzymywanie się z dochodów matki. Sąd zobowiązał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających dochody matki, wydatki gospodarstwa domowego oraz inne dane finansowe. Skarżący nie przedstawił żądanych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu P. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 listopada 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok z tytułu zbycia udziału w nieruchomości p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu P. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 1 czerwca 2017 roku P. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] roku w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok z tytułu sprzedaży udziału w lokalu mieszkalnym. W swojej skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o majątku i dochodach skarżący wskazał, że wspólnie z rodzicami oraz siostrą prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza prowadzona przez mamę skarżącego. Wnioskodawca uczy się, nie pracuje, nie posiada żadnego majątku, pozostaje na całkowitym utrzymaniu swojej matki.
Wobec tego, że wnioskodawca nie udzielił żadnych informacji dotyczących dochodów rodziny ani ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania zarządzeniem z 7 sierpnia 2017 roku został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: udokumentowanie wysokości dochodów matki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poprzez nadesłanie jej zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata podatkowe, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych w tym rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie 2 miesiące, deklaracji VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, udokumentowanie wysokości przychodów i kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za pierwsze półrocze 2017 roku, oraz udokumentowanie miesięcznych kosztów utrzymania ich gospodarstwa domowego oraz innych stałych wydatków rodziny, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Powyższe wezwanie zostało odebrane przez skarżącego w dniu 28 sierpnia 2017 roku. Do chwili obecnej skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów i informacji.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego nie jest zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz1369) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy P.K. wskazał, jedynie, że wspólnie z rodzicami oraz siostrą prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza prowadzona przez mamę skarżącego. Wnioskodawca uczy się, nie pracuje, nie posiada żadnego majątku, pozostaje na całkowitym utrzymaniu swojej matki. Mimo wezwania nie udzielił żadnych informacji ani nie przedstawił dokumentów pozwalających na ustalenie wysokości posiadanych przez rodzinę dochodów na utrzymanie, ani ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymania. Tym samym brak jest w stosunku do niego praktycznych możliwości dokonania oceny wypełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 i przyznania wnioskowanego prawa pomocy. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy okaże się niewystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza, wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie swojej rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich pokryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Postawa skarżącego w przedmiotowym postępowaniu, który nie udzielił żadnych informacji w zakresie dochodów jego gospodarstwa domowego oraz wydatków niezbędnego utrzymania, czyni jego twierdzenia o braku środków umożliwiających pokrycie kosztów postępowania gołosłownymi. Przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Skarżący nie udzielił żadnych informacji pozwalających ustalić koszty utrzymania jego gospodarstwa domowego, oraz wysokość posiadanych dochodów służących ich pokryciu, wobec powyższego stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło