I SA/Łd 698/13

PostanowienieWSA w Łodzi2013-07-18

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony, ponieważ skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza jej sytuacji majątkowej, dochodów (w tym dochodów męża z prac dorywczych), wydatków związanych z utrzymaniem czteroosobowej rodziny oraz wysokości wpisu od skargi potwierdziła zasadność wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca M. P.-S. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł. Do skargi załączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wskazując na niskie dochody i trudną sytuację materialną czteroosobowej rodziny. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji, skarżąca przedstawiła dodatkowe dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej – M. P.-S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 lipca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P.-S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P.-S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – M. P.-S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. M. P.-S., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów. Do skargi skarżąca załączyła złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach pełnomocnik skarżącej podała, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem P., 9-letnią córką J. oraz 4-letnim synem J. Wskazała przy tym, że jedyny majątek skarżącej i jej męża stanowi mieszkanie o pow. 52,9 m2. Mąż skarżącej nie uzyskuje regularnych dochodów, z tytułu umowy o pracę osiągnął dochód miesięczny brutto w wysokości 2.860,17 zł. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku pełnomocnik dodatkowo wyjaśniła, że skarżąca jest zatrudniona na stanowisku specjalisty na Politechnice A od 2 stycznia 2007 roku w wymiarze jednego etatu, na czas nieokreślony. Średni miesięczny dochód osiągany przez nią to kwota 2.860,17 zł brutto (netto 2.057,84 zł). Małżonek skarżącej od 1 czerwca 2012 roku nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada także stałego zatrudnienia. Dochód osiąga nieregularnie, co powoduje, że dzieci pozostają głównie na utrzymaniu skarżącej. W konkluzji pełnomocnik stwierdziła, że dochody skarżącej są niskie i uniemożliwiają jej poniesienie pełnych kosztów postępowania w sprawie. Do wniosku załączono deklaracje PIT za 2011 i 2012 rok, dokumenty potwierdzające uiszczenie opłat stałych i dodatkowych związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego skarżącej. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2013 roku zobowiązano pełnomocnika wnioskodawczyni do złożenia przez skarżącą dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy i określenia kwoty środków uzyskanych przez męża skarżącej z tytułu prac dorywczych z okresu ostatnich 3 miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma z dnia 11 lipca 2013 roku nadesłała dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej wnioskodawczyni. Wyjaśniła także, iż należący do skarżącej i jej męża rachunek bankowy został zamknięty w dniu 20 maja 2013 roku, co znajduje potwierdzenie w załączonym wypowiedzeniu umowy rachunku bankowego z dnia 20 maja 2013 r., złożonym przez męża skarżącej. Pełnomocnik skarżącej oświadczyła przy tym, że w analizowanym okresie skarżąca nie posiadała innego rachunku bankowego. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wyjaśniła, że mąż skarżącej w ciągu ostatnich trzech miesięcy uzyskał, w ramach wynagrodzenia za prace dorywcze, środki w wysokości 2.144 zł, co znajduje potwierdzenie w nadesłanych dokumentach źródłowych w postaci umowy o dzieło z dnia 31 maja 2013 roku i rachunku z dnia 28 maja 2013 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącej o poznanie prawa pomocy jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem P., 9-letnią córką J. oraz 4-letnim synem J. Jedyny majątek rodziny stanowi mieszkanie o pow. 52,9 m2, w którym rodzina zamieszkuje w W. Jednocześnie średni miesięczny dochód osiągany przez skarżącą wynosi 2.860,17 zł brutto (netto 2.057,84 zł). Małżonek skarżącej nie posiada stałego zatrudnienia, a co za tym idzie, nie uzyskuje regularnych dochodów. W ciągu ostatnich trzech miesięcy z tytułu wynagrodzenia za prace dorywcze uzyskał środki w wysokości 2.144 zł, średni zatem miesięczny dochód męża skarżącej zamyka się kwotą ok. 715 zł. Rodzina ponosi przy tym wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego w łącznej kwocie ok. 1.456,75 zł, a ponadto spłaca pożyczkę bankową, przeznaczając miesięcznie na spłatę raty kwotę ok. 50 zł. Jednocześnie z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, że w 2012 roku skarżąca osiągnęła dochód w kwocie 42.746,80 zł, jej mąż uzyskał zaś dochód w kwocie 11.032,16 zł. Ponadto analiza nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego skarżącej i jej męża dowodzi, że skarżąca nie posiada środków, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie wpisu od skargi w niniejszej sprawie. W tej sytuacji, biorąc zwłaszcza pod uwagę kwotę dochodu 4-osobowej rodziny oraz kwotę niezbędnych wydatków, a także wysokość wpisu od skargi (1.707 zł), Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AK.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło