I SA/Łd 699/13

PostanowienieWSA w Łodzi2013-07-18

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie uzyskuje regularnych dochodów i posiada rodzinę na utrzymaniu, może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, który nie posiada stałego zatrudnienia, uzyskuje nieregularne dochody, a jego rodzina ponosi znaczne wydatki, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione, zwłaszcza gdy wysokość wpisu od skargi znacznie przewyższa jego możliwości finansowe.
Stan faktyczny
Skarżący P. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą ustalenia zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł. Do skargi załączył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką dzieci, nie posiada stałego zatrudnienia ani regularnych dochodów, a jego żona zarabia miesięcznie około 2860 zł brutto. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji, skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające nieregularne dochody i brak środków na koncie bankowym, które zostało zamknięte.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu P. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 lipca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – P. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. P. S., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów. Do skargi skarżący załączył złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach pełnomocnik skarżącego podała, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną M., 9-letnią córką J. oraz 4-letnim synem J. Wskazała przy tym, że jedyny majątek skarżącego i jego żony stanowi mieszkanie o pow. 52,9 m2. Podkreśliła, że skarżący nie uzyskuje regularnych dochodów. Jego żona z tytułu wynagrodzenia za pracę osiąga zaś dochód miesięczny brutto w wysokości 2.860,17 zł. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku pełnomocnik dodatkowo wyjaśniła, że skarżący od 1 czerwca 2012 roku nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada także stałego zatrudnienia. Dochód osiąga nieregularnie, w miesiącu marcu 2013 roku na podstawie umowy o dzieło osiągnął dochód w wysokości 2.893 zł brutto. Okoliczności te powodują, że dzieci pozostają głównie na utrzymaniu żony skarżącego. Do wniosku załączono deklaracje PIT za 2011 i 2012 rok, dokumenty potwierdzające uiszczenie opłat stałych i dodatkowych związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego skarżącego. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2013 roku zobowiązano pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy i określenia kwoty środków uzyskanych przez skarżącego z tytułu prac dorywczych z okresu ostatnich 3 miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 11 lipca 2013 roku nadesłała dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Wyjaśniła przy tym, że należący do skarżącego i jego żony rachunek bankowy został zamknięty w dniu 20 maja 2013 roku, co znajduje potwierdzenie w załączonym wypowiedzeniu umowy rachunku bankowego z dnia 20 maja 2013 r., złożonym przez skarżącego. Pełnomocnik skarżącego oświadczyła przy tym, że w analizowanym okresie skarżący nie posiadał innego rachunku bankowego. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wyjaśniła, że skarżący w ciągu ostatnich trzech miesięcy uzyskał, w ramach wynagrodzenia za prace dorywcze, środki w wysokości 2.144 zł, co znajduje potwierdzenie w nadesłanych dokumentach źródłowych w postaci umowy o dzieło z dnia 31 maja 2013 roku i rachunku z dnia 28 maja 2013 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną M., 9-letnią córką J. oraz 4-letnim synem J. Majątek rodziny stanowi mieszkanie o pow. 52,9 m2, w którym rodzina zamieszkuje w W. Skarżący nie posiada stałego zatrudnienia, a co za tym idzie, nie uzyskuje regularnych dochodów. W ciągu ostatnich trzech miesięcy z tytułu wynagrodzenia za prace dorywcze uzyskał środki w wysokości 2.144 zł, średni zatem miesięczny dochód skarżącego zamyka się kwotą ok. 715 zł. Natomiast średni miesięczny dochód jego żony wynosi 2.860,17 zł brutto (netto 2.057,84 zł). Rodzina ponosi przy tym wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego w łącznej kwocie ok. 1.456,75 zł, a ponadto spłaca pożyczkę bankową, przeznaczając miesięcznie na spłatę raty kwotę ok. 50 zł. Jednocześnie z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, że w 2012 roku skarżący osiągnął dochód w kwocie 11.032,16 zł, jego żona uzyskała dochód w wysokości 42.746,80 zł. Ponadto analiza nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego skarżącego i jego żony dowodzi, że skarżący nie posiada środków, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie wpisu od skargi w niniejszej sprawie. W tej sytuacji, biorąc zwłaszcza pod uwagę kwotę dochodu 4-osobowej rodziny oraz kwotę niezbędnych wydatków, a także wysokość wpisu od skargi (1.707 zł), Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AK.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło