I SA/Łd 70/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-10-28

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wniósł skargę kasacyjną i wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę dochody skarżącego, jego koszty utrzymania, brak majątku oraz fakt, że jego poprzednia nieruchomość została zlicytowana, referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał wystarczająco trudną sytuację majątkową, co obligowało do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną wniesioną od wyroku WSA w Łodzi oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. Skarżący przedstawił oświadczenie o trudnej sytuacji majątkowej, wskazując na brak majątku, dochody z prac dorywczych, koszty utrzymania oraz wcześniejszą utratę domu rodzinnego w wyniku licytacji komorniczej. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawił dodatkowe dokumenty, w tym zeznania podatkowe i oświadczenie o braku rachunków bankowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu M. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 października 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr UNP:[...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2011 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – M. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2011 roku. Wobec treści wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, wniósł skargę kasacyjną, a następnie wezwany do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 1.136 zł wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF), oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku, skarżący podał, że jest osobą samotną i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku. Do 2014 roku zamieszkiwał w odziedziczonej po rodzicach nieruchomości przy ul. [...] w Ł.. Dom miał 89 m2, a działka 577 m2. Z uwagi na jego długi nieruchomość ta została zlicytowana na poczet zadłużenia przez Sąd Rejonowy dla Ł. W chwili obecnej jest po eksmisji i zamieszkuje czasowo u znajomych lub rodziny. Jednocześnie skarżący oświadczył, że utrzymuje się z prac sezonowych lub dorywczych, osiągając z tego tytułu dochód w wysokości 1.000 zł. Nie jest nigdzie zatrudniony, nie pobiera żadnych zasiłków, nie posiada innych źródeł utrzymania. Nie prowadzi działalności gospodarczej od 2013 roku. Jego stałe koszty miesięczne opiewają na łączną kwotę 1.000 zł. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na swą trudną sytuację majątkową związaną z prowadzoną na przestrzeni lat 2003-2013 roku działalnością gospodarczą i koniecznością uregulowania licznych zobowiązań wobec dostawców i pozostałych wierzycieli przy jednoczesnym braku aktywności w tym zakresie drugiego wspólnika prowadzonej spółki cywilnej. Podkreślił przy tym, że spłata pożyczek pochłonęła oszczędności jego życia i cały posiadany majątek, łącznie ze zlicytowanym domem rodzinnym. Ponadto w związku z wypadkiem komunikacyjnym z 2013 roku ma ograniczoną zdolność zarobkowania, a ponadto konieczność leczenia obciąża jego budżet, który aktualnie pozwala mu na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 7 października 2016 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich 6 miesięcy i przedstawienie odpisu zeznania podatkowego skarżącego za 2014 i 2015 rok - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 24 października 2016 roku nadesłał wymagane dodatkowe dokumenty źródłowe dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego. Dodał przy tym, że skarżący nie posiada rachunków bankowych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący jest osobą samotną i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku ani rachunków bankowych. Do 2014 roku zamieszkiwał w odziedziczonej po rodzicach nieruchomości przy ul. [...] w Ł. (dom liczył 89 m2, a działka 577 m2). Jednakże nieruchomość ta została zlicytowana na poczet zadłużenia wynikającego z zobowiązań wobec dostawców i pozostałych wierzycieli w związku z prowadzoną na przestrzeni lat 2003-2013 działalnością gospodarczą w formie spółki cywilnej. W chwili obecnej skarżący jest po eksmisji i zamieszkuje czasowo u znajomych lub rodziny. Utrzymuje się z prac sezonowych lub dorywczych, osiągając z tego tytułu dochód w wysokości 1.000 zł. Nie jest nigdzie zatrudniony, nie pobiera żadnych zasiłków, nie posiada innych źródeł utrzymania. Jego stałe koszty miesięczne opiewają na łączną kwotę 1.000 zł. Ponadto z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, że w skarżący osiągnął w 2014 roku dochód w kwocie 6.655,62 zł, a w 2015 roku w kwocie 12.779 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym kwotę dochodu skarżącego i niezbędnych wydatków, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić przy tym jednak należy, że powyższe zwolnienie od kosztów sądowych dotyczy kosztów sądowych istniejących od dnia złożenia niniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie obejmuje zaś kosztów sądowych już poniesionych przez skarżącego w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło