I SA/Łd 701/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Edyta Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2019 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z [...] r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Z. z [...] r. w sprawie ustalenia B. K. i M. K., solidarnie, łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. w kwocie 142 zł z nieruchomości położonej w B. (działki nr 54, 55 i 116/1). Wymienioną decyzją organ podatkowy pierwszej instancji ustalił B. K. i M. K., solidarnie, łączne zobowiązanie pieniężne na 2018 rok z ww. nieruchomości, przyjmując do opodatkowania: podatkiem od nieruchomości: budynki mieszkalne lub ich części o pow. 41,00 m2, budynki gospodarcze, komórki, o pow. 137,00 m2, (zwolnione z podatku), podatkiem rolnym - użytki rolne o powierzchni 6,1832 ha fiz. (1,9525 ha przel.), podstawa opodatkowania 0,9393 ha przel., podatkiem leśnym - las o pow. 0,9263 ha, podstawa opodatkowania 0,2500 ha. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy ww. decyzję, biorąc pod uwagę argumentu przedstawione przez B. K. w odwołaniu wskazał, że kwestią sporną w niniejszej sprawie nie jest przedmiot opodatkowania, lecz okoliczność, czy którykolwiek ze współwłaścicieli prowadzi na nieruchomości rolnej gospodarstwo rolne. B. K. utrzymuje bowiem, iż to on jest jedynym współwłaścicielem, który posiada i prowadzi gospodarstwo rolne, zatem tylko na niego winna być wystawiona decyzja w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 rok, zaś M. K. twierdzi, iż ani on, ani drugi współwłaściciel nieruchomości nie prowadzą działalności rolnej. W ocenie Kolegium słuszne jest stanowisko organu pierwszej instancji, iż zarówno B. K., jak i M. K. nie prowadzą gospodarstwa rolnego na nieruchomości położonej w B. (działki nr 54, 55 i 116/1). Organ dodał, że choć powierzchnia gruntów, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, świadczy o tym, iż jest to gospodarstwo rolne, jednakże w świetle art. 2 ust. 2 tejże ustawy, na powyższej nieruchomości nie jest prowadzona działalność rolnicza. Przed organami podatkowymi toczyło się już postępowanie w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 rok od ww. nieruchomości. Organy ustaliły, że na nieruchomości nie jest prowadzona działalność rolnicza, oraz że B. K. nie jest jedynym decydentem w przedmiotowym gospodarstwie rolnym. W tej sytuacji łączne zobowiązanie pieniężne na 2017 rok zostało ustalone B. K. i M. K. solidarnie, jako współwłaścicielom. Decyzje podatkowe były poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z 20 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 1130/17 oddalił skargę B. K.. Tezie B. K. o prowadzeniu przez niego gospodarstwa rolnego przeczą też, w ocenie organu wyjaśnienia M. K., że B. K., nie był i nie jest jedynym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości. Nie wykonuje tam niemal żadnych czynności prócz koszenia trawy w okresie letnim, nie prowadzi tam żadnej działalności rolnej jak i innej, nie dokonuje żadnych czynności mających na celu rozpoczęcie działalności rolnej. M. K. poinformował też, że przed Sądem Rejonowym w B. toczyło się postępowanie o zniesienie współwłasności. Sąd wydał postanowienie, od którego B. K. złożył apelację, a strony oczekują na ustalenie terminu rozprawy przed Sądem Okręgowym w P.. Zdaniem organu żaden ze współwłaścicieli nie prowadził w 2018 r. gospodarstwa rolnego w całości, a to oznacza, że obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na obu współwłaścicielach. M. K. rości sobie prawa do tego gospodarstwa, o czym świadczyć może złożenie w 2016 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego oraz przedłożenie w toku wcześniejszych postępowań sporządzonej na jego wniosek przez biegłego sądowego w zakresie rolnictwa opinii z dnia 23 lipca 2016 r. w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności oraz kolejnej opinii uzupełniającej z dnia 22 września 2016 r., dotyczącej podziału fizycznego gospodarstwa rolnego składającego się z działek o nr 54, 55 i 116/1. Organ dodał, że skoro między współwłaścicielami toczy się postępowanie sądowe o zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego to wyklucza to uznanie jednego ze współwłaścicieli za wyłącznie prowadzącego gospodarstwo rolne. Nadto odmienna ocena materiału dowodowego od postulowanej przez B. K. nie może być podstawą skutecznego zarzutu naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego, a w szczególności art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. W ocenie Kolegium ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 rok dokonano prawidłowo. Przedmiot i podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym i podatkiem leśnym organ przyjął taką samą, jaka była przyjęta w decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 rok. Nic nie wskazuje na to, by w 2018 r. stan faktyczny uległ zmianie. B. K. zaskarżył powyższą decyzję, wskazując w jej treści, że współwłaścicielami gospodarstwa rolnego są: B. K. i M. K.. Nie kwestionuje on faktu, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność, przedmiotu opodatkowania, wymiaru podatku, czy ustalenia okoliczności prowadzenia gospodarstwa rolnego przez jego posiadacza. Przedmiotem sporu według skarżącego jest zweryfikowanie wystąpienia przesłanki z art. 3 ust. 6 ustawy o podatku rolnym tj. istotne jest wyjaśnienie, który ze współwłaścicieli prowadzi gospodarstwo w całości. Zdaniem skarżącego podjęte w sprawie przez organy rozstrzygnięcie nie zostało poprzedzone wnikliwie i rzetelnie przeprowadzonym postępowaniem podatkowym zgodnie z art. 122 i art. 187 § 1 o.p.. Zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji, nie zebrał w sprawie materiału dowodowego, który mógłby stanowić podstawę prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie. W toku prowadzonego postępowania organy zarówno pierwszej jak i drugiej instancji dopuściły się szeregu naruszeń przepisów prawa, które nie pozostają bez wpływu na wynik postępowania, skazując na błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do zarzutów odwołania, nie zbadał ponownie merytorycznie sprawy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, ani też nie zgromadził i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, który mógłby stanowić podstawę wyjaśnienia tak istotnych kwestii, zasadniczych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Powielił jedynie stanowisko organu pierwszej instancji w sprawie naruszając nie tylko art. 122 i art. 187 § 1 o.p., ale również art. 210 § 4 pkt 6 o.p., a obszerne uzasadnienie decyzji powoduje, że w zasadzie trudno poznać sposób rozumowania organu. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz powołał się na ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ pierwszej instancji oraz decyzje podatkowe z lat ubiegłych, które nie były włączone do akt sprawy i nie mają żadnego znaczenia w tym postępowaniu. W konsekwencji rozstrzygnięcie jest wadliwe, a naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż ewentualne ustalenie, że przedmiotowe gospodarstwo rolne jest prowadzone w całości przez jednego ze współwłaścicieli prowadziłoby do zmiany adresata nakazu płatniczego (art. 6c ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 6 ustawy o podatku rolnym). Ponadto zarzucił naruszenie art. 121, art. 122, art. 123, 187 § 1, art. 191, art. 200 § 1, oraz art. 210 § 4 o.p. , a także przepisów ustawy o podatku rolnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. Swoje stanowisko skarżący podtrzymał w piśmie procesowym z 5 lutego 2019 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. W tym miejscu przypomnieć należy, iż jej przedmiotem jest decyzja ustalająca B. K. i M. K., solidarnie, łączne zobowiązanie pieniężne na 2018 rok z nieruchomości położonej w B., w kwocie 142 zł. Organ przyjął do opodatkowania: podatkiem od nieruchomości: budynki mieszkalne lub ich części o pow. 41,00 m2, budynki gospodarcze, komórki, o pow. 137,00 m2, (zwolnione z podatku), podatkiem rolnym - użytki rolne o powierzchni 6,1832 ha fiz. (1,9525 ha przel.) - podstawa opodatkowania 0,9393 ha przel., podatkiem leśnym - las o pow. 0,9263 ha - podstawa opodatkowania 0,2500 ha. Kwestią sporną w niniejszej sprawie nie jest przy tym wysokość wyliczonego zobowiązania podatkowego, ani powierzchnia gruntów i budynków przyjętych przez organy podatkowe do jego wyliczenia. Strona skarżąca kwestionuje tylko to, że nakaz płatniczy nie został wystawiony tylko na niego, jako na osobę, która prowadzi w całości gospodarstwo rolne. Zgodnie z art.6c ust.2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym ( tekst jednolity Dz.U z 2017 poz.1892 ) łączne zobowiązania pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji ( nakazie płatniczym ), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli ( posiadaczy ). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobą. Nie jest kwestionowane w tej sprawie to, że skarżący i M. K. są jego współwłaścicielami. Współwłasność zaś polega na tym, że dana rzecz należy niepodzielnie do wszystkich współwłaścicieli, zaś każdemu ze współwłaścicieli przysługują wszystkie atrybuty prawa własności (tzn. wszystkie uprawnienia składające się na własność). Do tych uprawnień należy między innymi współdecydowanie o losach wspólnej rzeczy. Ustawa o podatku rolnym posługuje się pojęciem "prowadzenia w całości gospodarstwa rolnego". W Słowniku Języka Polskiego PWN ( https://sjp.pwn.pl/szukaj/prowadzi.html ) czasownik "prowadzić" jest definiowany jako: «zmierzać wraz z kimś, wskazując mu drogę», «kierować jakimś środkiem lokomocji», «doprowadzać, przewodzić», «być odpowiedzialnym za funkcjonowanie i przebieg czegoś, zajmować się czymś». W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy pomiędzy współwłaścicielami istnieje konflikt ( a taki niewątpliwie ma miejsce w tej sprawie ), co do decydowania o losach wspólnej nieruchomości, to nie można uznać, że jeden z ze współwłaścicieli "prowadzi w całości gospodarstwo rolne". Taka sytuacja jest możliwa tylko wówczas, gdy wszyscy współwłaściciele zgodnie są do tego, że jeden z nich będzie prowadził gospodarstwo rolne w całości i podejmował co do niego władcze decyzje. Niezależnie od kwestionowania przez M. K. faktu samodzielnego prowadzenia przez B. K. gospodarstwa rolnego gospodarstwa, należy zgodzić się z argumentacją organu odwoławczego, związaną z definicją działalności rolnej zawartą w art. 2 ust.2 ustawy o podatku rolnym. Zgodnie z tym przepisem, za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. W ocenie Sądu, niezależnie od rozważań dotyczących definicji "prowadzenia w całości", użyte w zdaniu drugim pojęcie "prowadzić w całości gospodarstwo rolne" zostało użyte w znaczeniu prowadzić tam działalność rolniczą. Skoro jedyna aktywność jaka się tam odbywa sprowadza się do jednokrotnego skoszenia trawy w okresie letnim, to tym bardziej nie jest możliwe uznanie, że skarżący jest tym współwłaścicielem, który prowadzi w całości gospodarstwo rolne. W ocenie Sądu zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie, organy zebrały wystarczający materiał pozwalający na ocenę, że hipoteza zawarta w zdaniu drugim przepisu art.6c ust.2 ustawy o podatku rolnym nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Uzasadnienie decyzji także spełnia wymogi zawarte w art.210 § 4 O.p. Na koniec należy zwrócić uwagę stronie, że postępowanie podatkowe nie służy rozstrzyganiu rodzinnych konfliktów wynikających ze współwłasności. Reasumując, w niniejszej sprawie sąd nie dostrzegł uchybień, które obligowałyby do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, w szczególności wobec ustalenia, iż organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i prawidłowo obliczyły łączne zobowiązanie pieniężne. Na koniec podkreślić trzeba, iż przedmiotem kontroli tutejszego sądu była wyłącznie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioski i żądania skarżącego formułowane w skardze i piśmie procesowym, jako pozostające poza kognicją tutejszego Sądu, nie były przedmiotem rozpoznania. Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. A.J.