I SA/Łd 703/14
PostanowienieWSA w Łodzi2014-08-07
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Spełnienie tej przesłanki obliguje do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący J.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jawnej. Skarżący podał, że jest bezrobotny, utrzymuje się z zasiłku, a jego spółka zawiesiła działalność. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawił dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację materialną, w tym dochody z lat poprzednich i bieżące wydatki. Referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu J.K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 sierpnia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości spółki jawnej w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 roku, 2011 roku, 2012 roku i 2013 roku wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – J.K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A.Rz.
J.K.złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości spółki jawnej w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 roku, 2011 roku, 2012 roku i 2013 roku wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.
We wniosku tym skarżący podał, że nie posiada żadnego majątku, utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 776,10 zł. Z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej. Spółka jawna "A" Sprzedaż hurtowa i detaliczna, której jest wspólnikiem, z dniem 5 września 2013 r. zawiesiła działalność gospodarczą na dwa lata. On zaś z uwagi na wiek (60 lat) nie może znaleźć pracy, a przyznany mu zasiłek będzie wypłacany jedynie do 17 września 2014 roku. Skarżący podkreślił, że ponosi wydatki na leczenie licznych schorzeń w kwocie ok. 50 zł miesięcznie, resztę środków przeznacza na podstawowe potrzeby życiowe oraz częściowy udział w kosztach bytowych.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z 17 lipca 2014 roku wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego za dwa ostatnie lata podatkowe w sposób umożliwiający określenie wysokości uzyskiwanych przychodów i kosztów ich uzyskania (bądź nadesłania odpisu zeznań podatkowych za te lata), a także wyciągów z posiadanych przez skarżącego kont i lokat bankowych (osobistych i firmowych) za ostatnie 4 miesiące, wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej adres zamieszkania skarżącego oraz udokumentowanie wysokości miesięcznych stałych obciążeń jego gospodarstwa domowego, a ponadto przedstawienie sytuacji majątkowej jego żony, w tym wskazania majątku (nieruchomości, ruchomości o wartości powyżej 3000 euro, wysokości osiąganego dochodu miesięcznego brutto oraz nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 4 miesiące), w terminie 10 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 30 lipca 2014 roku złożył wymagane oświadczenia i dokumenty dotyczące jego sytuacji majątkowej.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz pisma z dnia 30 lipca 2014 roku i załączonych dokumentów, wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną. Spółka jawna "A" Sprzedaż hurtowa i detaliczna, której skarżący jest wspólnikiem, z dniem 5 września 2013 roku zawiesiła działalność gospodarczą na dwa lata. Skarżący nie posiada żadnego majątku, utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 776,10 zł. Z uwagi na wiek (60 lat) nie może znaleźć pracy, a przyznany zasiłek będzie wypłacany jedynie do 17 września 2014 roku. Z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej i nie posiada informacji o sytuacji majątkowej żony, lecz o ile mu wiadomo, żona nie posiada nieruchomości ani ruchomości o wartości powyżej 3.000 euro. Jednocześnie skarżący ponosi wydatki na leczenie licznych schorzeń w kwocie ok. 50 zł miesięcznie, resztę środków przeznacza na podstawowe potrzeby życiowe oraz częściowy udział w kosztach bytowych. Jego stałe miesięczne obciążenia wynikające z opłat eksploatacyjnych wynoszą ok. 204 zł. Skarżący nie posiada rachunków bankowych. Nieruchomość, w której zamieszkuje, należy do jego brata Ł.K.. Ponadto w 2012 roku skarżący osiągnął dochód w kwocie 15.919,60 zł, a w 2013 roku w kwocie 9.016,28 zł (według PIT-37).
W tej sytuacji, biorąc zwłaszcza pod uwagę możliwości płatnicze skarżącego wynikające z przedstawionej sytuacji majątkowej, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
A.Rz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło