I SA/Łd 704/21

Dnia 7 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Asesor WSA Grzegorz Potiopa, , po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Budowlanych A z/s w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...]. nr [...] oraz umarza postępowanie administracyjne; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 2 września 2021 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa Budowlanych "A" z siedzibą w Ł. wniosła do sądu administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. w przedmiocie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za styczeń 2021 roku. Z akt sprawy wynika, że Spółdzielnia jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A 25, oznaczonej ewidencyjnie jako działka [...] w obrębie G-05, dla której Sąd Rejonowy w Ł. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Nieruchomość zabudowana jest budynkami o charakterze mieszkalnym. Postanowieniem z [...] roku, Prezydent Miasta Ł., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W toku postępowania ustalono, w oparciu o szereg kontroli przeprowadzonych w styczniu 2021 r., że na terenie nieruchomości położonej przy ul. A 25 odpady komunalne były zbierane niezgodnie z wymaganiami o których mowa w art. 5 ust.1 pkt 3 ustawy z 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W protokole z kontroli sporządzonym przez Oddział ds. Kontroli Gospodarki Odpadami Wydziału Gospodarki Komunalnej w Departamencie Pracy, Edukacji i Kultury Urzędu Miasta Ł. zostało wykazane mieszanie w nieoznakowanych pojemnikach odpadów różnych frakcji, co zostało udokumentowane na zdjęciach. Decyzją z [...] r. Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 6m i art. 6ka w zw. z art. 6i oraz art. 6q ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach oraz uchwały Nr XV/643/19 Rady Miejskiej w Ł. z dnia 16 października 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki tej opłaty dla nieruchomości na których zamieszkują mieszkańcy oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik lub worek przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych (Dz. Urz. Województwa Łódzkiego z dnia 6 listopada 2019 r., poz. 5887) określił Spółdzielni wysokość podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A 25 za styczeń 2021 r. w wysokości 2112 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni decyzją z [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w toku postępowania ustalono, iż na terenie nieruchomości położonej w Ł., przy ulicy A 25 odpady komunalne zbierane były w styczniu 2021 roku niezgodnie z wymaganiami, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., zaś Spółdzielnia nie podważyła w złożonym odwołaniu ustaleń organu I instancji. SKO wskazało, że podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne (art. 6ka ust. 1 ab initio u.c.p.g.); powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości (art. 6ka ust. 1 ab initio u.c.p.g.); zaś wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6ka ust. 2 u.c.p.g.) oraz określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 u.c.p.g. (art. 6ka ust. 3 u.c.p.g.). Z przepisów tych wynika, iż wymiar podwyższonej opłaty odbywa się w oparciu o powiadomienie dokonane przez podmiot odbierający odpady komunalne. Organ dokonujący wymiaru tej opłaty musi wszcząć postępowanie w przypadku powiadomienia przez podmiot odbierający odpady. Kontrola w niniejszej sprawie została dokonana przed wszczęciem postępowania w dniach 11 stycznia, 22 stycznia i 25 stycznia 2021 roku w oparciu o informacje i dowody dostarczone w powiadomieniu, co ma oparcie we wskazanych przepisach. Kolegium podkreśliło, że Spółdzielnia nie skorzystała możliwości zajęcia stanowiska w sprawie, zgodnie z art. 200 O.p., ponadto za bezpodstawny SKO uznało zarzut o częstym celowym mieszaniu odpadów przez pracowników podmiotu odbierającego odpady. Za nieistotną prawnie uznano również okoliczność, że we wcześniejszych okresach zbiórka była przeprowadzana w sposób prawidłowy. W skardze do sądu administracyjnego Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Kwestionowanej decyzji skarżąca zarzuciła: a) błędne ustalenia faktyczne co do zaistnienia naruszenia przez zarządcę nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz liczby takich naruszeń: rażące naruszenie art 122 i art 187 § 1 O.p - poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co do okoliczności naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych: rażące naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 6ka u.c.p.g. polegające na zastosowaniu tego przepisu i nałożeniu opłaty podwyższonej pomimo braku przesłanek faktycznych do zastosowania tych przepisów naruszenie art 2 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie zasady odpowiedzialności zbiorowej, sprzecznej z zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz przez naruszenie zasady proporcjonalności w ustalaniu wysokości opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi również sprzeczną z zasadą demokratycznego państwa prawnego, naruszenie art 2 Konstytucji RP, poprzez stosowanie podwyższonej opłaty za wywóz odpadów komunalnych przy stwierdzeniu incydentalnych naruszeń w zakresie zbierania odpadów komunalnych przez właścicieli, rażące naruszenie przepisów postępowania - art 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p w zw. z art 235 O.p - brak odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów odwołania i brak wyczerpującego uzasadnienia prawnego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w świetle zarzutów zawartych w odwołaniu, naruszenie przepisów postępowania art 233 § pkt 1 o.p w zw. z art 6g, art 6h, art 6i ust 1 pkt. 1 u.c.p.g. poprzez określenie wysokości opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi w sytuacji, gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego w aktach sprawy nie wynika jakoby rzeczywiście przypadki umieszczania w pojemnikach do zbiórki odpadów segregowanych odpadów komunalnych zmieszanych miały miejsce w pojemnikach przy ul. A 25, a jeżeli nawet przypadki takie miały miejsce, to ich charakter był wybitnie incydentalny i sporadyczny, skarżąca, jak również mieszkańcy budynku przy ul. A 25, nie ponoszą odpowiedzialności za przypadki naruszenia Regulaminu utrzymywania czystości i porządku na terenie Gminy Ł. przez inne osoby; naruszenie przepisów postępowania tj. art 188 O.p. a więc bez oględzin nieruchomości przy ul. A 25 oraz przesłuchania pracowników firmy wywozowej oraz pracowników Spółdzielni. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem z 7 października 2021 r. Spółdzielnia przedstawiła dodatkową argumentację na poparcie wniesionej skargi, a ponadto kserokopie decyzji SKO w Ł. dotyczących nieruchomości położonych przy ul. A 21, ul. B 41/42 oraz ul. C 7/9, wydane w tym samym czasie i dotyczące tożsamych stanów faktycznych, jak objęty skargą w niniejszej sprawie, którymi uchylono decyzję organu I instancji i umorzono postępowanie w sprawie. Kolejnym pismem procesowym z 2 listopada 2021 r. skarżąca podtrzymała argumenty skargi oraz podkreśliła, że podmiot dokonujący odbioru odpadów nie dokonał powiadomienia w trybie art. 6 ka ust 1 u.c.p.g Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego niezależnie od zarzutów przedstawionych w skardze. Art. 6 ka ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (tekst jednolity Dz. U. z 2021r. poz. 888 ze zmianami) przewiduje konsekwencje niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Polegają one na określeniu przez organ, w drodze decyzji, wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w stosunku do właścicieli nieruchomości, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 (art. 6 ka ust.3). Ta podwyższona opłata wchodzi w grę wówczas, gdy spełnione są przesłanki z art. 6ka ust.1 cytowanej ustawy. Zgodnie z art. 6 ka ust. 1 ustawy takimi są: - niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, - przyjęcie tak oznaczonych odpadów jako niesegregowanych (zmieszanych) odpadów przez podmiot odbierający odpady komunalne, - powiadomienie przez podmiot odbierający odpady komunalne o powyższej okoliczność wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie spełniona została jedynie pierwsza z wymienionych przesłanek. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zwłaszcza obszernego materiału fotograficznego i wyników protokołów kontroli Urzędu Miasta Ł. nie budzi żadnych wątpliwości, że rację mają organy stwierdzając, że w przedmiotowej nieruchomości nastąpiło niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów. Jednak brak jest podstaw do przyjęcia, jak wymaga tego cytowany przepis, że podmiot odbierający odpady komunalne powiadomił o tym organ. Prezydent Miasta Ł. został powiadomiony w wyniku kontroli przeprowadzonej przez własną komórkę organizacyjną UMŁ, to jest Oddział Kontroli Gospodarki Odpadami Wydziału Gospodarki Komunalnej w Departamencie Pracy, Edukacji i Kultury UMŁ a nie przez podmiot odbierający odpady. Co za tym idzie nie nastąpiło także przyjęcie przedmiotowych odpadów jako niesegregowanych przez podmiot odbierający odpady. W tej sytuacji brak było podstaw prawnych do zastosowania opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 cytowanej ustawy, co trafnie zarzucono w skardze. Oznacza to, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 208 § 1 O.p. Jednocześnie podnieść należy, że nie ma racji strona skarżąca zarzucając w skardze organowi oparcie rozstrzygnięcia na błędnie ustalonych faktach. Zdaniem sądu stan faktyczny sprawy został ustalony bezbłędnie, w tym zwłaszcza (jak wskazano wyżej) w oparciu o bogaty materiał fotograficzny i dwukrotnie przeprowadzoną kontrolę. W świetle powyższych dowodów fakt naruszenia selektywnego zbierania odpadów jawi sią jako oczywisty. Z powyższych względów za nieuzasadnione uznać należało zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczących zasad budowania stanu faktycznego, jak również uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji. Jeszcze raz wskazać należy, że przyczyną wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stał się brak spełnienia przesłanek zastosowania podwyższonej stawki opłaty a nie błędy proceduralne organu. W tym kontekście za niezrozumiały uznać należy zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera a w związku z art. 145 § 3 oraz art. 200 ppsa należało wyeliminować z obrotu zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w sprawie. ak