I SA/Łd 705/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Porczyńska /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Cudak,, Asesor WSA Paweł Kowalski, Protokolant asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę I SA/Łd 705/06 UZASADNIENIE W dniu 23 marca 2006 r. A. Ł. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] i jednocześnie stwierdzające, że powyższe odwołanie wpłynęło z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał, że decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. wyraził zgodę na ograniczenie poboru wysokości zaliczki na podatek dochodowy za miesiąc luty 2004 r. Decyzję doręczono stronie w dniu 31 sierpnia 2004 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 14 września 2004 r. W dniu 24 października 2005 r. skarżąca wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Jako przyczynę przekroczenia terminu do złożenia odwołania wskazano, że "A. Ł. była przekonana o wyłączeniu do osobnego postępowania pozostałych miesięcy, których dotyczyło zaniechanie poboru zaliczek na podatek dochodowy. Wiedzę o fakcie, że osobne postępowania nie zostały wszczęte, Pani Ł. powzięła z zawiadomienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 14 października 2005 r.". Organ odwoławczy stwierdził, że wniosek dotyczący zaliczki za miesiąc luty 2004 r. był jedynym, który wpłynął do Urzędu, co przeczy stwierdzeniu skarżącej, że należało się spodziewać ze strony organu I instancji osobnego prowadzenia postępowania w sprawie zaliczek za pozostałe miesiące 2004 roku. W ocenie organu odwoławczego, wskazana przez stronę przyczyna uchybienia terminu nie uzasadnia jego przywrócenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. Ł. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, uchylenie postanowienia z dnia [...], uchylenie decyzji z dnia [...]oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przywołała argumenty wskazane już w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podniosła nadto merytoryczne zarzuty dotyczące zasadności ograniczenia poboru zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za pozostałe miesiące 2004 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępnie rozważań godzi się zauważyć, że zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała postanowienie strona skarżąca. Nie oznacza to jednak, że Sąd jest władny wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy wyręczając w tym organ administracji. Niedopuszczalne jest zatem przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nawet gdyby (co nie mam miejsca w niniejszej sprawie) skarga okazała się zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z uchybieniami, które spowodowałyby konieczność jego uchylenia. Zgodnie z treścią art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. "Sprawą", o której mowa w cytowanym przepisie jest w tym przypadku sprawa uchybienia terminu do wniesienia odwołania i ewentualnego przywrócenie tegoż terminu. W granicach sprawy nie mieści się zatem kwestia zasadności i zakresu ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. W praktyce oznacza to, że Sąd nie jest władny zbadać zgodności z prawem decyzji z dnia [...] Przyjęcie odmiennej koncepcji godziło by w jedną z podstawowych zasad dopuszczalności skargi, przejawiającej się w konieczności wyczerpania toku instancji przed skutecznym wniesieniem skargi do sądu administracyjnego (art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu...). Zgodnie z treścią art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu tego przepisu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu administracyjnym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. W interesie strony leży zatem uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych, których w obiektywnych okolicznościach nie mogła przewidzieć, ani usunąć. Zadaniem organu podatkowego będzie natomiast oceny wskazanych przez stronę okoliczności i ewentualne zebranie dodatkowego materiału dowodowego koniecznego dla podjęcia rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie strona podniosła, że po złożeniu wniosku o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w miesiącu lutym 2004 r., rozszerzyła wniosek o kolejne miesiące 2004 r. Organ podatkowy I instancji przychylił się do prośby podatniczki, jednakże, według strony, nie w pełnym zakresie, bowiem ograniczył się jedynie do wskazanego pierwotnie lutego 2004 r. Poza ocenę Sądu wykracza, czy organ pominął rozszerzenia wniosku przez stronę i czy do takiego rozszerzenia faktycznie doszło. Nie ulega jednak wątpliwości, że intencją strony w całym postępowaniu jest objęcie swoim wnioskiem wszystkich miesięcy 2004 r. i w tym celu zmierza ona do zakwestionowania decyzji organu I instancji. Nie ma to jednak żadnego wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.. Słusznie bowiem stwierdził organ, że podnoszona przez stronę okoliczność braku świadomości nie wyłączenia do oddzielnych postępowań w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy, pozostałych miesięcy 2004 r., nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że przesłanką braku winy w uchybieniu terminu mogą być różne, najczęściej gwałtowne przeszkody, które nawet przy dołożeniu wszelkich starań nie mogły zostać usunięte – takimi przeszkodami są niewątpliwie różnego rodzaju kataklizmy czy też nagła choroba. Oczywistym jest, że orzecznictwo nie stanowi prawa, a jedynie pomaga w jego interpretacji, szczególnie w odniesieniu do pojęć nieostrych. Każda zatem sprawa winna być traktowana indywidualnie. W związku z powyższym stwierdzić należy, że podnoszona przez stronę okoliczność nie uzasadnia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżącej została skutecznie doręczona decyzja organu I instancji – na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis skarżącej. Tej okoliczności A. Ł. nie kwestionuje. Trzeba zatem przyjąć, że skarżąca miała świadomość istnienia w obrocie prawnym decyzji. Została również pouczona o sposobie i terminie jej zaskarżenia. Dbając prawidłowo o swoje interesy winna zatem dowiedzieć się w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania, czy organ wyłączył do odrębnego postępowania wniosek w zakresie pozostałych miesięcy 2004 r. Uzyskanie informacji w tym przedmiocie umożliwiłoby podjęcie decyzji co do konieczności kwestionowania decyzji organu I instancji lub ewentualnego dochodzenia realizacji pozostałej części wniosku w odrębnym postępowaniu. W rzeczywistości zaś strona zaniedbała swoja interesy i dopiero bezskuteczność dochodzenia załatwienia wniosku dotyczącego pozostałych miesięcy 2004 r. (przy czym ponownego podkreślenia wymaga, że Sąd nie przesądza czy taki wniosek w ogóle się w postępowaniu pojawił) spowodowało powrót do wydanej przez organ I instancji decyzji i podjęcie próby jej zaskarżenia. Stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Cytowany przepis nie pozostawia decyzji w tym zakresie uznaniu administracyjnymu. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ podatkowy zobligowany jest do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze organ odmawiając przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zasadnie stwierdził jednocześnie uchybienie terminu na podstawie cytowanego przepisu. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.