I SA/Łd 705/21
WyrokWSA w Łodzi2022-01-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędzia WSA Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zasadnie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w VAT, mimo zarzutów strony skarżącej o braku spełnienia przesłanek z art. 239b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo ocenił, iż zaistniały przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Strona skarżąca nie posiadała majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej, na którym można by ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, co uprawdopodabniało niewykonanie zobowiązania. Zarzuty dotyczące wadliwości decyzji wymiarowej nie mogły wpłynąć na ocenę zasadności nadania rygoru.Stan faktyczny
Spółka A zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej Spółce zobowiązanie w VAT za okres od stycznia 2015 r. do stycznia 2016 r. w kwocie ponad 4,5 mln zł. Spółka zarzucała organom brak wykazania konkretnych okoliczności uprawdopodabniających niewykonanie zobowiązania oraz naruszenie przepisów postępowania. Organy uznały, że Spółka nie posiada majątku pozwalającego na zabezpieczenie wierzytelności, a jej działalność praktycznie ustała, co uzasadnia nadanie rygoru.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: St. asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2015 r. oraz styczeń 2016 r. oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U., z 2020 r., poz. 1325) dalej jako: O.p., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia [...] 2021 r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji własnej z dnia [...] 2020 r.
Z akt sprawy wyłania się następujący stan faktyczny i prawny.
Decyzją z dnia [...] 2020 r. określono Spółce A wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2015 r. do stycznia 2016 r. w łącznej kwocie 4.562.420,00 zł. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu 11 stycznia 2021 r. Nie podzielając stanowiska organu, pismem z dnia 25 stycznia 2021 r. strona wszczęła postępowanie odwoławcze.
Postanowieniem z dnia [...] 2021 r. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. na podstawie m.in. przepisu art. art. 239b § 1 pkt 2 oraz § 2 - § 5 O.p. nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji własnej z dnia [...] 2020 r. Organ stwierdził, iż Spółka znajduje się w takiej sytuacji, która uprawdopodabnia niewykonanie przedmiotowego zobowiązania. Nie prowadzi już bowiem działalności gospodarczej, a także nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie przepisów postępowania, m.in. art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art 239b § 2 O.p., jak również art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 i art. 239b § 1 pkt 4 w zw. z art. 239b § 2 O.p. Uzasadniając postawione zarzuty pełnomocnik podkreślił, iż organ nie wykazał konkretnych okoliczności, które uprawdopodobniałyby, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, brak wykazania łącznego spełnienia przesłanek do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania podatkowego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, nadto zasądzenie od organów podatkowych na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia [...] 2021 r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji własnej z dnia [...] 2020 r.
Na wstępie organ odwoławczy wyjaśnił, iż w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Co do zasady bowiem stosownie do przepisu art. 70 § 1 O.p. zobowiązania za okres od stycznia 2015 r. do listopada 2015 r. uległyby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2020 r. Jednakże w sprawie miał zastosowanie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., gdyż w dniu 16 marca 2016 r. Prokuratura Regionalna w W. wszczęła postępowanie karno-skarbowe m.in. o czyn z art. 56 oraz 76 ustawy kodeks karny skarbowy w związku z niewykonaniem zobowiązania podatkowego, w wyniku nierzetelnego zadeklarowania należnego i naliczonego podatku od towarów i usług za poszczególne okresy lat 2014-2016. Tym samym bieg terminu przedawnienia ww. zobowiązania uległ zawieszeniu z dniem 16 marca 2016 r. Zawiadomienie w tej sprawie zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki dnia [...] 2020 r. Wspomniane postępowanie karne skarbowe jest w toku, a zatem bieg terminu przedawnienia ww. należności podatkowych pozostaje zawieszony. Z kolei w odniesieniu do zobowiązania za grudzień 2015 r. i styczeń 2016 r., których terminy płatności upływały odpowiednio 25 stycznia 2016 r. oraz 25 lutego 2016 r., ustawowy pięcioletni termin ich przedawnienia upłynąłby dopiero 31 grudnia 2021 r. Przy czym i te należności zostały objęte opisanym wyżej postępowaniem karno-skarbowym, zatem bieg terminu przedawnienia również w ich przypadku pozostaje zawieszony od dnia 16 marca 2016 r.
Przechodząc do istoty sprawy organ odwoławczy przytoczył przepisy art. 239a, art. 239b O.p. wyjaśniając, iż dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek. Pierwszą jest istnienie przynajmniej jednej z czterech okoliczności określonych w § 1 art. 239 O.p., przy czym użycie przez ustawodawcę w tym przepisie spójnika "lub", wyrażającego zgodnie z zasadami poprawnej legislacji tzw. alternatywę zwykłą, oznacza, że stwierdzenie w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy tylko jednej z wymienionych okoliczności daje już organowi podatkowemu możliwość zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności. Drugim warunkiem wskazanym w art. 239b § 2 O.p. jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w zaskarżonym postanowieniu organ pierwszej instancji wykazał istnienie przesłanki opisanej w art. 239b § 1 pkt 2 O.p.
Jak wynika z posiadanych informacji, na dzień wydania zaskarżonego postanowienia Spółka nie posiadała majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. W tym zakresie z materiału dowodowego wynika, że na dzień 30.12.2020 r. Spółka nie posiadała żadnych nieruchomości - informacja z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych. Nie posiadała również w tym czasie żadnych zarejestrowanych pojazdów - informacja z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPiK. Jedyne dwa samochody osobowe, tj. Fiat Seicento rocznik 1999 oraz Ford Mondeo rocznik 2004, będące w posiadaniu Spółki zostały sprzedane już w 2016 roku, a zatem w toku prowadzonej w Spółce kontroli podatkowej. Nadto, z informacji uzyskanych od organów egzekucyjnych wynika, że Spółka na prowadzonych dla niej rachunkach bankowych na dzień 28.11.2019 r. posiadała środki finansowe w łącznej kwocie 60,17 zł. Żaden z kontrahentów, do których skierowano zajęcia wierzytelności, nie potwierdził ich posiadania. Z załączonego do akt sprawy wydruku bilansu wynika z kolei, że na dzień 31.12.2018 r. Spółka posiadała środki trwałe (inne) o wartości 1.394,86 zł oraz krótkoterminowe aktywa finansowe w łącznej kwocie 149.421,49 zł (pożyczki udzielone podmiotom powiązanym na kwotę 82.607,53 zł oraz środki pieniężne w kasie i na rachunku w kwocie 66.813,96 zł). Kapitał własny w tym czasie był już ujemny i wynosił - 943.927,93 zł w związku z poniesieniem w latach poprzednich strat w łącznej wysokości 2.052.008,86 zł, w tym: 487.305,45 zł w roku 2017 oraz 185.063,89 zł w roku 2018.
Organ uwypuklił, iż działalność Spółki w zasadzie ustała w połowie 2017 r., kiedy to po okresie działalności, w którym deklarowano sprzedaż oraz dostawy wewnątrzwspólnotowe na poziomie od kilku do kilkunastu milionów złotych miesięcznie, nastąpiło wygaszenie działalności. Z końcem maja 2017 r. Spółka zaprzestała dokonywania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i usług (0 zł począwszy od deklaracji za czerwiec 2017 r.). Natomiast od sierpnia 2017 r. wartość sprzedaży ogółem spadła poniżej kwoty 100 tysięcy złotych miesięcznie, a w zasadzie deklarowana była sporadycznie, gdyż w znacznej części miesięcy Spółka składała tzw. deklaracje zerowe. Ostatnią deklarację VAT-7 Spółka złożyła w kwietniu 2020 r. i wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 74.934,00 zł. W związku z zaprzestaniem składania deklaracji dla podatku od towarów i usług Spółka została wykreślona z rejestru podatników VAT.
Zdaniem organu przywołane okoliczności jednoznacznie wskazują, że na dzień wydania postanowienia organu pierwszej instancji Spółka nie posiadała majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowych w łącznej kwocie 4.562.420,00 zł, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Nadto, w ocenie organu, przedstawione na podstawie materiału dowodowego okoliczności, w tym sytuacja majątkowa, stan finansów oraz brak perspektyw pozyskania środków finansowych w przyszłości wypełniają również warunek określony w art. 239b § 2 O.p.
Końcowo organ ustosunkował się do pozostałych zarzutów zażalenia wykazując ich niezasadność w ustalonym stanie faktycznym i prawnym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Spółki A, powielając w istocie zarzuty i wnioski zażalenia, zarzucił naruszenie:
- art. 122, art. 187 § 1, art. 191 w związku z art. 239b § 2 O.p. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych co do okoliczności wskazanych jako uprawdopodabniające niewykonanie zobowiązania podatkowego, skutkujące niezasadnym uznaniem, iż to działania skarżącej przyczyniły się do tego, iż w sprawie zaistniało ryzyko, że zobowiązanie wynikające z nieostatecznej decyzji Naczelnika w zakresie dotyczącym określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2015 r. nie zostanie wykonane, podczas gdy w rzeczywistości to przewlekłe działanie organu pierwszej instancji zarówno w toku prowadzonej kontroli podatkowej oraz późniejszego postępowania podatkowego pierwszo-instancyjnego doprowadziło do wydania decyzji podatkowej zaledwie kilka miesięcy przed upływem okresu przedawnienia, zaś działanie organów kontroli całkowicie sparaliżowało działanie Spółki i uniemożliwiło kontynuację jej działalności;
- art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 i w związku z art. 239b § 1 pkt 4 oraz w związku z art. 239b § 2 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, albowiem w przedmiotowej sprawie nie zostały wykazane konkretne okoliczności, które uprawdopodobniałyby, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji z dnia 30 kwietnia 2020 r. nie zostanie wykonane;
- art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, co przejawia się w opieszałości organów podatkowych w prowadzeniu postępowania podatkowego i w nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji, mimo iż w sprawie nie zostały spełnione łącznie przesłanki wskazane w art. 239b § 1 pkt 4 oraz art. 239b § 2 O.p., tym bardziej poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ wydający decyzję szeregu dowodów zgłoszonych w sprawie w zakresie prawidłowego działania Spółki
umożliwiającego zachowanie prawa do dokonanego odliczenia;
- art. 239b § 1 pkt 4 w związku z art. 239b § 2 O.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się niewykazaniem łącznego spełnienia przesłanek do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, co przejawiało się nieuprawdopodobnieniem, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji z dnia [...] 2020 r. nie zostanie wykonane, w szczególności z uwagi na:
a) fakt, iż korzystanie przez podatniczkę z przysługujących jej w toku postępowania podatkowego uprawnień, w tym z możliwości złożenia odwołania od decyzji wymiarowej, podczas gdy korzystanie przez stronę z przysługujących jej praw nie może pogarszać jej sytuacji prawnej, a takową jest nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności;
b) nieprzedstawienie w treści skarżonego postanowienia jakichkolwiek okoliczności faktycznych, które wskazywałyby na uprawdopodobnienie przesłanki niewykonania zobowiązania i w efekcie nadanie ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jedynie z powodu chęci zapobieżenia przedawnieniu zobowiązania podatkowego, w sytuacji, gdy działanie takie stanowi nadużycie prawa.
W związku z powyższym pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania podatkowego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, nadto o zasądzenie od organów podatkowych na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 - 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej P.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżony akt, jeśli stwierdzi, że wydano go z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który w sprawie nie ma zastosowania). Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Kontrolując w powyżej zakreślonej kognicji zaskarżone przez Spółkę A postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2021 r. w stanie prawnym i faktycznym na dzień jego podjęcia, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ administracji zasadnie ocenił, iż w ustalonym stanie faktycznym zaistniały podstawy do orzeczenia na podstawie art. 239b § 1 pkt 2 O.p. i nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej stronie zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2015 r. do stycznia 2016 r. w łącznej kwocie 4.562.420,00 zł.
Przypomnieć należy, iż stosownie do przepisu art. 239b § 1 O.p., decyzji nieostatecznej, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy:
1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, lub
2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub
3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub
4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
Przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.).
Z przywołanej normy prawnej wynika, iż dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek. Pierwszą jest istnienie przynajmniej jednej z czterech okoliczności enumeratywnie wskazanych w przepisie art. 239b § 1 O.p. Przy czym, użycie przez ustawodawcę w omawianym przepisie spójnika "lub" oznacza, że stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy już tylko jednej z tych okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania wspomnianego rygoru. Drugą przesłanką jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Podkreślić należy, iż z woli ustawodawcy organ podatkowy powinien jedynie uprawdopodobnić, a nie udowodnić, że decyzja nakładająca obowiązek uregulowania zobowiązania podatkowego nie będzie wykonana. Uprawdopodobnienie nie oznacza jednoznacznego udowodnienia, że do niewykonania decyzji w rzeczywistości dojdzie. W znaczeniu leksykalnym uprawdopodobnić to czynić prawdopodobnym, zaś bycie prawdopodobnym to możliwość, szansa wydarzenia się czegoś. Jednocześnie udowodnić to przeprowadzić dowód, uzasadnić (Słownik języka polskiego PWN, opracowanie E. Sobol, Warszawa 2005 s. 753, 1064 i 1079).
Innymi słowy, przewidziane w treści przepisu art. 239b § 2 O.p. "uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane" należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle którego istnienie faktu (w tym przypadku niewykonanie zobowiązania) jest wysoce prawdopodobne. W doktrynie prawa podatkowego najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221; Komentarz do art. 239b O.p. (w:) C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009).
Z powyższego wynika, że uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 239b § 2 O.p. polega zasadniczo na prezentacji okoliczności wystarczających do powzięcia obawy, przypuszczenia o prawdopodobieństwie niewykonania zobowiązania podatkowego określonego decyzją nieostateczną, natomiast nie chodzi tu o udowodnienie niewykonania zobowiązania. Uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, musi wiązać się z wykazaniem, że pomiędzy sytuacją zobowiązanego do zapłacenia określonej kwoty a brakiem możliwości wyegzekwowania należności musi istnieć związek przyczynowy, który według zasad logicznego rozumowania wskazuje na bezskuteczność egzekucji, gdy będzie ona przeprowadzana w późniejszym terminie. W szczególności może to polegać na wskazaniu okoliczności związanych z sytuacją majątkową i finansową zobowiązanego, ewentualnie z dotychczasowymi działaniami podatnika na jego majątku. Może być związane z oceną, że z uwagi na posiadany majątek (np. wielkość zobowiązań wobec osób trzecich, wielkość i trudność zbycia składników majątkowych oraz potencjalną możliwość osiągnięcia z tego tytułu w szybkim czasie kwoty odpowiadającej wielkości zobowiązań podatkowych) lub z uwagi na stałe bieżące dochody (poprzez porównanie z wielkością zaległości podatkowych) czy też brak przypadających jej wymagalnych i niespornych należności - strona nie ma możliwości dobrowolnego wykonania zobowiązań.
Reasumując powyższe, przesłanki z art. 239b § 2 O.p. nie można odczytywać w oderwaniu od treści normatywnej art. 239b § 1 O.p. Jeśli zatem w sprawie zaistniała przesłanka z art. 239b § 1 pkt 2 O.p., czyli strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, to uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, wymagane przez § 2 polega na tym, że organ podatkowy nie musi wykazać konkretnych składników majątku strony. Wystarczające jest, że wykaże, iż podatnik nie posiada takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Postępowanie dowodowe nie musi więc prowadzić do dokładnego ustalenia stanu majątkowego i ujawnienia wszystkich posiadanych przez podatnika składników majątkowych.
W świetle powyższych uwag, analizując ustalony w sprawie stan faktyczny i prawny Sąd nie ma wątpliwości, iż organ podatkowy wbrew stanowisku strony skarżącej uprawdopodobnił, iż strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Nieostateczną decyzją z dnia [...] 2020 r. określono stronie zobowiązanie w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 4.562.420,00 zł. Tymczasem, jak ustaliły organy w ramach kontrolowanego postępowania, Spółka nie posiadała żadnych nieruchomości (CBDKW), zarejestrowanych pojazdów (CEPiK). Jedyne dwa samochody osobowe, tj. Fiat Seicento rocznik 1999 oraz Ford Mondeo rocznik 2004, będące w posiadaniu Spółki zostały sprzedane w 2016 roku. Nadto, z informacji uzyskanych od organów egzekucyjnych wynika, że Spółka na prowadzonych dla niej rachunkach bankowych na dzień 28.11.2019 r. posiadała środki finansowe w łącznej kwocie 60,17 zł. Żaden z kontrahentów, do których skierowano zajęcia wierzytelności, nie potwierdził ich posiadania. Z załączonego do akt sprawy wydruku bilansu wynika z kolei, że na dzień 31.12.2018 r. Spółka posiadała środki trwałe (inne) o wartości 1.394,86 zł oraz krótkoterminowe aktywa finansowe w łącznej kwocie 149.421,49 zł (pożyczki udzielone podmiotom powiązanym na kwotę 82.607,53 zł oraz środki pieniężne w kasie i na rachunku w kwocie 66.813,96 zł). Kapitał własny w tym czasie był już ujemny i wynosił - 943.927,93 zł w związku z poniesieniem w latach poprzednich strat w łącznej wysokości 2.052.008,86 zł, w tym: 487.305,45 zł w roku 2017 oraz 185.063,89 zł w roku 2018.
Zdaniem Sądu w świetle zgromadzonego materiału trudno podzielić zarzuty skargi, iż organ powinien był wskazać na konkretne okoliczności uprawdopodabniające, że zobowiązanie z decyzji nie zostanie wykonane. Sąd nie ma wątpliwości, iż organ uprawdopodobnił, iż zobowiązanie wynikające z nieostatecznej decyzji określone na łączną kwotę 4.562.420,00 zł nie zostanie wykonane. Organy wykazały, iż strona nie posiada majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Trafnie nie uszło uwadze organów, iż w istocie Spółka zaprzestała swej działalności już w 2017 roku, ponadto w maju i czerwcu 2016 roku, już w toku prowadzonej w Spółce kontroli podatkowej (zawiadomienie doręczono w dniu 7 marca 2016 r.), strona sprzedała posiadane samochody osobowe. Co więcej, w toku postępowania zmierzającego do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, strona nie podniosła w zasadzie żadnych argumentów, które mogłyby mieć wpływ na zmianę wywiedzionej przez organ oceny co do istoty sprawy, nie podjęła inicjatywy dowodowej. Również sformułowane w zażaleniu i skardze zarzuty zmierzające do podważenia prawidłowości decyzji wymiarowej nie mogły odnieść oczekiwanego przez stronę skutku. Postępowanie zażaleniowe w ramach kontrolowanego postępowania, czy skarga do Sądu na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, nie otwiera stronie kolejnej możliwości weryfikacji prawidłowości decyzji wymiarowej, stąd tego rodzaju zarzuty pozostają bez wpływu na wynik kontrolowanego obecnie postępowania. Organ ustalił przy tym, iż strona zainicjowała postępowanie odwoławcze od decyzji z dnia [...] 2020 r., jednakże nie zostało ono jeszcze zakończone, przedmiotowa decyzja pozostaje nieostateczną. Podkreślić należy, iż okoliczność zainicjowania kontroli międzyinstancyjnej, wbrew stanowisku strony skarżącej, nie uniemożliwia organom orzeczenia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Nie jest to również, jak wywodzi strona, działalnie na niekorzyść strony. Bez wątpliwości, organ podatkowy korzysta w tym zakresie z przyznanych przez ustawodawcę przepisem art. 239b O.p. uprawnień.
Z tych wszystkich względów zarzuty i wnioski skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, albowiem przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów, które mogłyby lub miały istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do argumentacji skargi po wtóre wskazać trzeba, że bez wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia pozostają zarzuty skierowane do decyzji wymiarowej, w tym zarzuty co do ewentualnego przedawnienia zobowiązań podatkowych. Wprawdzie organ w zaskarżonym postanowieniu zawarł informacje w kwestii przedawnienia, to podlegać ona będzie ocenom wyłącznie w toku właściwego postępowania.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
aj
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło