I SA/Łd 706/10

Dnia 19 sierpnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi Ośrodek Zamiejscowy w P.T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za wrzesień 2006 r. p o s t a n a w i a: 1/ przyznać "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 28 maja 2010 roku A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającą skarżącej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za wrzesień 2006 roku. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie podatniczki od kosztów postępowania. W złożonym następnie na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka wskazała, że w toku postępowania podatkowego w tej sprawie urząd skarbowy dokonał zajęć wszystkich aktywów skarżącej oraz jej rachunku bankowego, czym skutecznie uniemożliwił funkcjonowanie Spółki na rynku. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie robót budowlano-instalacyjnych. Wszystkie zlecenia zdobywała w przetargach na tego typu usługi, z chwilą zajęcia aktywów straciła możliwość startowania w przetargach, a dotychczasowi kontrahenci zerwali z nią współpracę, dlatego nie posiada środków na uiszczenie kosztów sądowych w 15 sprawach zawisłych z jej udziałem przed tutejszym Sądem. Z informacji nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że kapitał zakładowy Spółki wynosi 50.000 zł, a jej kapitał własny wykazuje wartość ujemną – 64.653 zł. Skarżąca nie posiada żadnych środków trwałych. Z załączonego rachunku zysków i strat wynika, iż w 2008 roku Spółka poniosła stratę w wysokości 5.534 zł, zaś za rok 2009 osiągnęła zysk 8.612 zł, który posłużył pokryciu strat z lat ubiegłych. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 za okres od marca do czerwca 2010 roku wynika, iż skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej. Jej rachunek bankowy został zablokowany do kwoty 1.095.897 zł i brak na nim jakichkolwiek środków. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącej jest częściowo zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenie prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w art. 199 p.p.s.a. zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy i dodatkowych informacji udzielonych przez skarżącą wynika, że Spółka nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej. Działalność ta w roku 2008 przynosiła jej stratę w wysokości 5.534 zł, zaś za rok 2009 skromny zysk w wysokości 8.612 zł, który w całości pokrył straty z lat ubiegłych. Skarżąca nie posiada żadnego majątku nieruchomego, środków trwałych, a jej konto bankowe jest zajęte na kwotę 1.095.897 zł i brak na nim jakichkolwiek środków. Uwzględniając powyższe oraz fakt, iż przed tutejszym Sądem zawisło 15 sprawy ze skarg Spółki, w których łączna wysokość wpisów wynosi blisko 15.000 zł należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi. Jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja finansowa skarżącej ulega zmianom, rok 2008 zakończyła stratą, ale już rok ubiegły niewielkim zyskiem, dlatego obecnie niedochodowa działalność gospodarcza nie przekreśla prawdopodobieństwa przynoszenia przez nią dochodu w przyszłości i nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącą. Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie w przyszłości w sytuacji braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)