I SA/Łd 711/15

Dnia 12 października 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 12 października 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 rok p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – W. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S, z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 100 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym, na urzędowym formularzu (PPF), wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką, która osiąga dochód z tytułu emerytury w wysokości ok. 1.600 zł. On zaś jest bezrobotny i nie osiąga żadnego dochodu. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci mieszkania o pow. 49 m2 (udział ½ we współwłasności), nieruchomości rolnej o pow. 0,26 ha oraz samochód osobowy marki Peugeot z 2008 rok (udział ½ we współwłasności). Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 24 sierpnia 2015 roku wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego status skarżącego jako osoby bezrobotnej z prawem lub bez prawa do zasiłku z tego tytułu, nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego matkę rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenie kwoty miesięcznych wydatków ponoszonych przez rodzinę na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne oraz nadesłanie odpisu zeznania podatkowego skarżącego za 2014 rok - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 19 września 2015 roku wyjaśnił, że nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy i nie otrzymuje żadnego zasiłku. Posiada konto bankowe, na którym nie ma żadnych obrotów, jest ono darmowe, przy czym opłata za wyciąg wynosi 10 zł. Jego matka nie posiada konta bankowego. Skarżący podkreślił przy tym, że kwota emerytury jego matki jest przeznaczana na podstawowe utrzymanie i opłaty. Z uwagi na brak dochodów nie składał zeznania podatkowego za 2014 rok. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów, wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką. Rodzina utrzymuje się z emerytury matki skarżącego w wysokości ok. 1.600 zł, z której pokrywane są także podstawowe opłaty. Skarżący nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy, nie osiąga żadnego dochodu i nie pobiera żadnego zasiłku. Majątek rodziny stanowi mieszkanie o pow. 49 m2 (udział ½ we współwłasności), nieruchomość rolna o pow. 0,26 ha oraz samochód osobowy marki Peugeot z 2008 rok (udział ½ we współwłasności). Na posiadanym przez skarżącego rachunku bankowym nie ma żadnych obrotów, natomiast jego matka nie posiada rachunku bankowego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi. Jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja finansowa skarżącego świadczy wprawdzie o występującym obecnie braku zdolności płatniczych związanym z brakiem możliwości zarobkowania. Aczkolwiek stan ten może ulec zmianie z chwilą, gdy skarżący znajdzie zatrudnienie, którego poszukiwanie powinien rozpocząć od rejestracji w urzędzie pracy. Okoliczność ta nie pozwala zatem na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącego. Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie w przyszłości w sytuacji braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Ake.