I SA/Łd 712/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Świderska Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Protokolant: Specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2019 r. sprawy ze skargi D. A. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 9 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 610/14 w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013 rok. postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. I SA/Łd 712/18 UZASADNIENIE D. A., na podstawie art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku poz. 1302 – dalej: P.p.s.a.), wniosła o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 610/14, zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 lutego 2016 r., oddalającym skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 rok. Składając powyższą skargę skarżąca wniosła o: 1) uchylenie wyroku z dnia 9 lutego 2016 r. oraz rozpoznanie sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł., 2) stwierdzenie przez Sąd, że zaskarżony wyrok nie mógł być wykonany w dacie jego wydania, jak również nie może być wykonany do momentu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi o wznowienie postępowania z przyczyn leżących wyłącznie po stronie Sądu, 3) zasądzenie na rzecz wnoszącej skargę zwrotu poniesionych kosztów, jak i kosztów postępowania skargowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że nie wniosła skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 9 lutego 2016 r., ponieważ w tym czasie była pogrążona w żałobie po śmierci mamy i - w ocenie skarżącej - nie miałaby szans na przywrócenie terminu. Następnie skarżąca podkreśliła, że powyższy wyrok został wydany przez dwóch sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj. Wiktora Jarzębowskiego i Teresę Porczyńską oraz sędziego WSA Bożenę Kasprzak. Powołując się na wyroki sądów administracyjnych (z którymi zapoznała się w dniu 8 sierpnia 2018 r. podczas gromadzenia orzecznictwa do sprawy dotyczącej ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 rok), skarżąca wyjaśniła, że orzecznictwo to zostało wykorzystane przez nią jako uzasadniona przyczyna dla złożenia wniosku o wyłącznie sędziów z rozpoznawania sprawy o sygn. akt I SA/Łd 1146/17. Skarżąca podniosła, że tym samym - w dniu 8 sierpnia 2018 r. - uzyskała wiedzę (zaczerpniętą z wyroku NSA z dnia z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 1458/17), że ma uzasadnione podstawy do złożenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Dla uwiarygodnienia zachowania trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, skarżąca wskazała na swoją sytuację związaną z uciążliwością rozpoznawania wielu jej spraw przez sąd administracyjny. W ocenie skarżącej uczestnictwo w wydaniu wyroku przez dwóch sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego tj. sędziego NSA Wiktora Jarzębowskiego oraz sędziego NSA Teresę Porczyńską stanowi bezwzględną podstawę wznowienia postępowania, a nieważność postępowania powinna być zauważona przez Sąd, co wymagało uchylenia zaskarżonego wyroku przez Sąd z urzędu i wyznaczenia innego nieobarczonego wadą składu sędziowskiego. Tym samym - zdaniem skarżącej - zasadne jest żądanie stwierdzenia przez Sąd, że zaskarżony wyrok nie mógł być wykonany w dacie jego wydania, jak również nie może być wykonany do momentu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi o wznowienie postępowania z przyczyn leżących wyłącznie po stronie sądu wydającego wyrok. Resumując skarżąca ponownie podkreśliła, że zważywszy na dzień, w którym dowiedziała się o podstawie wznowienia zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 9 lutego 2016 r., zachowany został trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania , o którym mowa w art. 277 P. p .s. a. Pismem z dnia 29 marca 2019 r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania do momentu uzyskania odpowiedzi Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wystąpiła do Prezesa NSA w związku z zaistnieniem możliwości wprowadzenia jej w błąd w przekazywanych jej pismach zawierających wykazy sędziów WSA w Łodzi Wydziału I, zwłaszcza w okolicznościach podjętych czynności przez sędziego NSA Małgorzatę Jaśkowską do Krajowej Izby Doradców Podatkowych. Kolejnym pismem z dnia 29 marca 2019 r. skarżąca oświadczyła, że dokonuje sprostowania błędu pisarskiego w skardze wniesionej w niniejszej sprawie, podając jako podstawę prawną swojego żądania art. 271 pkt 1 P.p.s.a., zamiast 273 § 2 P.p.s.a. Tytułem uzasadnienia skarżąca wskazała, że pisała skargę w czasie wysokiej gorączki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Najdalej idący wniosek dotyczy zawieszenia postępowania sądowego. Zgodnie art. 124 § 1 P.p.s.a. Sąd zawiesza postępowanie z urzędu: 1) w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3; 2) jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 3) jeżeli strona lub jej przedstawiciel ustawowy znajduje się w miejscowości pozbawionej wskutek nadzwyczajnych wydarzeń komunikacji z siedzibą sądu; 4) jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości; 5) w razie przedstawienia przez sąd w tym postępowaniu pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu albo Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej; 6) w przypadku, o którym mowa w art. 56 (tj. w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania); 7) jeżeli zarządca sukcesyjny przestał pełnić tę funkcję albo zarząd sukcesyjny wygasł, w przypadku gdy postępowanie toczyło się z udziałem zarządcy sukcesyjnego. W myśl art. 125 § 1 P.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu: 1) jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej; 2) jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej; 3) jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu skarżącego lub niewykonania przez skarżącego innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu; 4) w razie śmierci pełnomocnika, chyba że strona działa przed sądem osobiście. W piśmie z dnia 29 marca 2019 r. skarżąca nie wskazuje żadnego przepisu na podstawie którego domaga się zawieszenia postępowania sądowego, należy stwierdzić jednak, że w omawianym przypadku nie zaistniała żadna z w.w. podstaw prawnych do dokonania takiej czynności. Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu. Na wstępie należy zauważyć, iż stosownie do art. 282 § 1 P.p.s.a. granice postępowania rozpoznawczego zakreśla podstawa wznowienia. Przekroczenie tych granic nie jest dopuszczalne. Komentowany przepis nie dostarcza podstaw do wyłączenia możliwości powołania w toku postępowania nowej podstawy wznowienia obok podstawy dotychczas powoływanej, jeżeli wnoszący skargę ma jeszcze otwarty termin jej powołania (por. A. Kabat Komentarz do art. 282 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stan prawny na 1 marca 2018 r., podobnie H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2004, s. 343). Z powyższego wyknika zatem, że wskazanie nowej podstawy wznowienia po upływie trzymiesięcznego terminu, o którym art. 277 P.p.s.a., tj. po upływie terminu przewidzianego do wniesienia skargi o wznowienie postępowania – jest niedopuszczalne. Tak właśnie było w omawianej sprawie, co oznacza, że nowa podstawa wznowienia wskazana w piśmie skarżącej z dnia 29 marca 2019 r. nie może być brana pod uwagę. Przechodząc do dalszych rozważań, należy zaakcentować, że instytucja wznowienia postępowania sądowego, której uruchomienia domaga się skarżąca, ma charakter wyjątkowy. Opiera się ona bowiem na przysługującej poza tokiem instancji skardze o ponowne przeprowadzenie procesu zakończonego prawomocnym orzeczeniem i zastąpienie zapadłego w sprawie orzeczenia nowym rozstrzygnięciem. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu orzeczeniu, a więc niewzruszalnemu w drodze zwyczajnych środków odwoławczych, powoduje, że instytucja ta może być wykorzystana wyłącznie wtedy, gdy znajdzie oparcie w zamkniętym katalogu podstaw wznowieniowych. Zgodnie z art. 273 § 2 P.p.s.a., który - jak wynika z treści skargi jest podstawą żądania skarżącej - można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Na podstawie art. 277 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Tryb postępowania ze skargą o wznowienie postępowania reguluje art. 280 § 1 i art. 281 P.p.s.a. Pierwszy z nich stanowi, iż sąd bada na posiedzeniu niejawnym czy skarga w została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. O dopuszczalności wznowienia rozstrzyga natomiast sąd na rozprawie, o czym stanowi drugi z przywołanych przepisów. Sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada więc czy skarga opiera się na ustawowej przesłance warunkującej wznowienie (odrzucając skargę w przypadku stwierdzenia jej braku), a dopiero następnie bada, czy wskazane przez skarżącego podstawy wznowienia zaistniały w rzeczywistości. W rezultacie skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu zarówno wtedy, gdy nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jak i wtedy, gdy zostanie ustalone, że powołana w skardze ustawowa podstawa nie zachodzi (por. wyrok NSA z 23 maja 2006 r., I FSK 30/06, niepubl.). Zaskarżony wyrok WSA w Łodzi z 9 lutego 2016 r., I SA/Łd 610/14, stał się prawomocny od dnia 26 kwietnia 2016 r. Natomiast skarga o wznowienie postępowania sądowego została wniesiona w dniu 8 listopada 2018 r. Wskazując na zachowanie trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 277 P.p.s.a., skarżąca podaje, że dowiedziała się o podstawie wznowienia w dniu 8 sierpnia 2018 r., sporządzając wniosek o wyłączenie sędziów i przeglądając wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 83 § 1 P.p.s.a. terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, a w myśl art. 112 Kodeksu cywilnego termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu. W tej sytuacji należy stwierdzić, że wprawdzie podany przez skarżącą okres czasowy nie przekracza trzech miesięcy, jednak w żaden sposób nie można zweryfikować czy o podstawie wznowienia skarżąca dowiedziała się właśnie 8 sierpnia 2018 r., gdyż oprócz oświadczenia, że okoliczność taka miała miejsce w tym właśnie dniu, skarżąca w żaden sposób tego nie uprawdopodobniła. Jednakże, nawet gdyby uznać, że skarżąca dochowała wskazanego terminu, z uwagi na to, że podane przez nią okoliczności są trudne do wykazania, należy stwierdzić, że nie zaistniała ustawowa przesłanka warunkująca wznowienie postępowania sądowego. Istota skargi o wznowienie postępowania opiera się na zarzucie, że w wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 lutego 2016 r., I SA/Łd 610/14, uczestniczył tylko jeden sędzia WSA w Łodzi oraz dwóch sędziów NSA: Wiktor Jarzębowski i Teresa Porczyńska co – w ocenie skarżącej – stanowi przesłankę nieważności postępowania, gdyż skład orzekający był niewłaściwy. Na poparcie tego zarzutu skarżąca odwołała się do wyroku NSA z dnia z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 1458/17. W uzasadnieniu tego wyroku NSA stwierdził, że w przypadku, gdy w składzie sądu uczestniczy więcej niż jeden sędzia innego sądu lub sędzia, który nie został prawidłowo delegowany, mamy do czynienia ze składem sądu sprzecznym z przepisami prawa, co stanowi o zaistnieniu przesłanki nieważności, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skarżącej, powołany przez nią art. 273 § 2 P.p.s.a., uzależniający dopuszczalność żądania wznowienia postępowania od późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu - w rzeczywistości nie znajduje zastosowania, gdyż wymieniona w tym przepisie podstawa w sprawie nie zachodzi. Należy zauważyć bowiem, że sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wiktor Jarzębowski i Teresa Porczyńska zostali na podstawie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1271) przeniesieni przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na stanowisko sędziego tego Sądu (tj. WSA w Łodzi), z pozostawieniem im tytułu przysługującego sędziemu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem żaden sędzia ze składu orzekającego w dniu 9 lutego 2016 r., w sprawie I SA/Łd 610/14, nie był sędzią delegowanym – jak sugeruje skarżąca. Reasumując, Sąd podzielił pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w postanowieniu z dnia 28 stycznia 2010 r., I OSK 44/10, LEX nr 599926, że brakiem ustawowej podstawy wznowienia postępowania jest nie tylko sytuacja, gdy skarga w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisach Działu VII P.p.s.a., ale również gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia. Z powyższych względów na podstawie art. 281 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. dc