I SA/Łd 714/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-09-11
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej i rodzinnej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej i rodzinnej, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jej realnych możliwości płatniczych. Brak wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy obliguje do odmowy jego udzielenia.Stan faktyczny
Skarżący C. M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT za 2008 rok, jednocześnie wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym wniosku oświadczył, że pozostaje na jego utrzymaniu 10-letni syn, zawiesił działalność gospodarczą przynoszącą straty, a jego majątek stanowią nieruchomość i dwa samochody. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i informacje dotyczące jego sytuacji majątkowej i dochodowej, w tym zeznania podatkowe, informacje o majątku i dochodach małżonki oraz wyciągi z kont bankowych. Skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu – C. M. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 września 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 11 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku C. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – C. M. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
C. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 roku. W skardze podatnik zawarł wniosek o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie.
W złożonym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału, urzędowym formularzu (PPF) skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 10-letnim synem. Od dnia 22 stycznia 2013 roku zawiesił działalność gospodarczą, gdyż była "prowadzona w stracie", bez możliwości jej odwieszenia na chwilę obecną. Natomiast w 2011 roku z tytułu prowadzenia tej działalności poniósł stratę w wysokości -39.688,43 zł. Jednocześnie skarżący podał, że jego majątek stanowi nieruchomość w postaci działki w R. o pow. 0,8 ha oraz samochód osobowy Ford Mondeo, rok produkcji 1997 i samochód dostawczy Ford Transit, rok produkcji 2001.
W uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wskazał, że na jego utrzymaniu pozostaje syn. Wydatki na utrzymanie syna wynoszą 400 zł. Dodatkowo ponosi koszty utrzymania mieszkania, które wynajmuje, w kwocie ok. 800 zł miesięcznie. Dodał, że utrzymuje się z zajęć dorywczych i nie jest w stanie podać wysokości dochodów, gdyż są one nieregularne. Aktualnie poszukuje pracy.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2013 roku wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów za rok 2012 bądź odpisu zeznania podatkowego za ten rok, udzielenia informacji o sytuacji finansowej i majątkowej małżonki skarżącego - wskazania składników jej majątku z podaniem ich wartości, a także wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów, a ponadto wskazania, w jakiej części partycypuje ona w kosztach utrzymania syna, nadesłania deklaracji podatkowych potwierdzających wykazaną we wniosku stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, złożenia wyciągów z posiadanych przez skarżącego kont i lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące (prywatnych oraz firmowych) oraz wskazania kwoty środków uzyskiwanych z tytułu prac dorywczych w miesiącu maju 2013 roku, względnie w miesiącu czerwcu 2013 roku, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 lipca 2013 roku.
W zakreślonym terminie skarżący nie nadesłał wymaganych przez Referendarza sądowego dodatkowych dokumentów i informacji szczegółowo wskazanych w zarządzeniu z dnia 25 czerwca 2013 roku.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi brak przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jego udzielenie. Tymczasem oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy w kwestii całościowego przedstawienia jego sytuacji majątkowej i rodzinnej uznać należało za niewystarczające, gdyż zawierało jedynie wskazanie, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 10-letnim synem, który jest na jego utrzymaniu. Z dniem 22 stycznia 2013 roku zawiesił działalność gospodarczą, z której w 2011 r. poniósł stratę w wysokości -39.688,43 zł. W skład jego majątku wchodzą: działka w R. o pow. 0,8 ha, a ponadto samochód osobowy marki Ford Mondeo (1997 r.) oraz samochód dostawczy marki Ford Transit (2001 r.). Ponadto skarżący ponosi koszty utrzymania mieszkania, które wynajmuje, w kwocie ok. 800 zł miesięcznie. Źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za prace dorywcze.
Z uwagi na powyższe zasadne było zatem wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jej realnych możliwości płatniczych, w tym do nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów za rok 2012 bądź odpisu zeznania podatkowego za ten rok, udzielenia informacji o sytuacji finansowej i majątkowej małżonki skarżącego (wskazania składników jej majątku z podaniem ich wartości, a także wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów), a ponadto wskazania, w jakiej części partycypuje ona w kosztach utrzymania syna, nadesłania deklaracji podatkowych potwierdzających wykazaną we wniosku stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, złożenia wyciągów z posiadanych przez skarżącego kont i lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące (prywatnych oraz firmowych) oraz wskazania kwoty środków uzyskiwanych z tytułu prac dorywczych w miesiącu maju, względnie czerwcu 2013 roku. Niewątpliwie wymagane dokumenty i informacje pozwoliłyby zweryfikować twierdzenia skarżącego w kwestii niezbędności przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem Referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym uznać należało, iż wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynie zaś spełnienie tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
AK.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło