I SA/Łd 714/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP:[...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do marca 2011 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu G. W. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. W dniu 8 czerwca 2017 r G. W., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. określającą zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca 2011 r. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że wspólnie z żoną oraz córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza wnioskodawcy z której dochód zadeklarował na poziomie 1.699 zł, jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 3.006 zł oraz działalność gospodarcza prowadzona przez jego żonę, która nie przynosi dochodu. Wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni ok. 392 m2 obciążony dwoma hipotekami na kwotę 3008.284 zł i 649.518 zł, posiada także w użytkowaniu wieczystym grunty pod działalność gospodarcza o powierzchni 1.340 m2 które również są obciążone hipotecznie na kwoty 712.113 zł, 146.680 zł i 284.820 zł. Wnioskodawca posiada wierzytelności od kontrahentów, które przeznacza na uregulowanie należności wynikających z faktur wystawionych przez dostawców towarów. Żona wnioskodawcy posiada nieruchomość o powierzchni 22a oraz samochody Jeep Commander i Mercedes R-Class. Wnioskodawca oświadczył, że ciążą na nim następujące zobowiązania i wydatki: 1) alimenty – 1.000 zł, 2) 2.000 zł wydatki mieszkaniowe i media, 3) 2.000 zł żywność, edukacja i leczenie, 4) raty kredytowe w łącznej wysokości 13.338 zł, 5) raty leasingowe w łącznej wysokości 7.205 zł. Wnioskodawca spłaca ratalnie zaległości podatkowe za lata 2009 i 2010 łączna wysokość rat to 3.000 zł miesięcznie. Z akt sprawy ze skargi wnioskodawcy, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2011 (sygn. akt I SA/Łd 543/17) wynika ponadto, co następuje: Do wniosku skarżący dołączył swoje zeznanie podatkowe PIT-36L za rok 2016 z którego wynika, że z prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął on przychody w wysokości 9.498.124 zł, poniósł koszty w wysokości 9.477.728 zł osiągając dochód w wysokości 20.396 zł. Wnioskodawca złożył także rachunek zysków i strat na dzień 31 grudzień 2016 roku z prowadzonej działalności gospodarczej z którego wynika, że osiągnął z niej zysk w wysokości 129.008 zł. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał kolejne zeznanie podatkowe PIT-36L za 2016 r w którym wykazane zostały wyższe koszty uzyskania przychodu 9.479.423 zł i dochód zmniejszył się do kwoty 18.701 zł przy czym z żadnego z przedstawionych zeznań nie wynika, że stanowi korektę wcześniejszego, brak też dokumentów potwierdzających złożenie zeznań podatkowych tej treści w urzędzie skarbowym. Z nadesłanego PIT-36L za 2015 rok wynika, że skarżący osiągnął przychód z działalności gospodarczej w wysokości 10.477.173 zł poniósł jej koszty w wysokości 10.508.991 zł i odnotował stratę w wysokości 31.818 zł. w roku tym z innych źródeł skarżący uzyskał dochód w wysokości 801 zł. Żona wnioskodawcy w 2015 roku uzyskała dochód z innych źródeł w wysokości 4.383 zł, zaś w 2016 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała dochód w wysokości 1.110 zł poniosła koszty w wysokości 8.156 zł co w efekcie dało stratę w kwocie 7.046 zł oraz uzyskała dochód z innych źródeł w wysokości 2.901 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 za miesiące od lutego do maja 2017 r. wynika, że w bieżącym roku miesięczne przychody skarżącego z tytułu prowadzonej działalności wahają się w granicach 1.199.577 zł do 1.588.612 zł. W każdym z tych miesięcy wnioskodawca nabywał towar o wartości przekraczającej 400.000 zł (netto). Udokumentowane przez stronę miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego zamykają się kwotą ok. 970 zł (opłata za energię elektryczną, cieplną oraz wodę i ścieki). Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawcy w Banku A. za okres od 1 kwietnia do 1 czerwca br. wynika, że saldo początkowe wynosiło 1.221 zł, suma obciążeń rachunku w tym okresie wyniosła 849.745 zł suma uznań 853.180 zł zaś saldo końcowe 3.425 zł. W maju br. suma uznań na rachunku wnioskodawcy w B. Banku przekroczyła 51.700 zł, z kwoty tej wypłaty wnioskodawcy w gotówce wynosiły ok. 37.400 zł dodatkowo 7.900 zł skarżący przeksięgował. Na rachunek w C. Banku wpłat i wypłat na kwotę ok. 2.900 zł w okresie ostatnich dwóch miesięcy dokonywał jedynie skarżący. Rachunek w Banku A. jest przez wnioskodawcę wykorzystywany jedynie do spłaty kredytu. Skarżący nadesłał także wyciąg z rachunku bankowego swojej żony na którym suma uznań w okresie dwóch miesięcy wyniosła 43.972 zł zaś suma obciążeń 43.919 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i dlatego uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz ustalonych w toku postępowania, wynika, że skarżący wspólnie z żoną oraz córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza wnioskodawcy, jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 3.006 zł oraz działalność gospodarcza prowadzona przez jego żonę, która nie przynosi dochodu. Wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni ok. 392 m2 obciążony dwoma hipotekami na kwotę 308.284 zł i 649.518 zł, posiada także w użytkowaniu wieczystym grunty pod działalność gospodarcza o powierzchni 1.340 m2 które również są obciążone hipotecznie na kwoty 712.113 zł, 146.680 zł i 284.820 zł. Żona wnioskodawcy posiada nieruchomość o powierzchni 22a oraz samochody Jeep Commander i Mercedes R-Class. Udokumentowane przez stronę koszty miesięcznego utrzymania rodziny to kwota ok. 1.000 zł tytułem wydatków mieszkaniowych. Dodatkowo skarżący obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym w wysokości 1000 zł w stosunku do córki z poprzedniego małżeństwa. Spłaca także ratalnie zaległości podatkowe za lata 2009 i 2010 łączna wysokość rat to 3.000 zł miesięcznie. W latach ubiegłych przychody z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę wahały się w granicach ok. 10.500.000 zł do 9.500.000 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w bieżącym roku miesięczne przychody skarżącego z tytułu prowadzonej działalności wahają się w granicach 1.199.577 zł do 1.588.612 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (2.000 zł) stosownie do art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uznać należało, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że wnioskodawca od kilku lat prowadzi z sukcesem działalność gospodarczą, a obroty z niej na poziomie 10.000.000.- 9.000.000 zł rocznie wskazują, że jest on w stanie część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów obecnego procesu. Należy także wskazać, że przepływy gotówkowe na rachunkach bankowych posiadanych przez wnioskodawcę potwierdzają że jest on w stanie wygospodarować kwotę niebiednych kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł, skarżący posiadając źródło utrzymania w postaci dobrze prosperującej działalności gospodarczej oraz znacznej wartości majątek nie należy do tego kręgu podmiotów. Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że wnioskodawca co miesiąc reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu posiadanych kredytów w łącznej wysokości kilkukrotnie przewyższającej wysokość obciążającego go wpisu od skargi, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez stronę. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AKE.