I SA/Łd 715/16

Dnia 14 września 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku znak : [...] UNP:[...] w przedmiocie: orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe stowarzyszenia z tytułu pobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych i zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego za poszczególne miesiące 2009, 2010 i 2011 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu M. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 14 lipca 2016 roku M. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku orzekającą o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe stowarzyszenia z tytułu pobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych i zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego za poszczególne miesiące 2009, 2010 i 2011 roku. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest ich emerytura w wysokości ok. 4.400 zł netto miesięcznie, w związku z potrąceniem komorniczym w wysokości 1.345 zł dokonywanymi ze świadczenia przysługującego skarżącemu. Jedyny majątek rodziny stanowi mieszkanie o powierzchni 56 m2. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy zamykają się kwotą ok. 790 zł (czynsz, prąd, gaz, telefon, ubezpieczenie mieszkania), do której dochodzą wydatki na telewizję cyfrową 109 zł miesięcznie, dodatkowe ubezpieczenie wnioskodawcy i jego żony 67 zł miesięcznie oraz leki ok. 250 zł miesięcznie. Rodzina wnioskodawcy obciążona jest także obowiązkiem spłaty kredytu hipotecznego i zaległości z tytułu pożyczek w wysokości ok. 1.240 zł miesięcznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest ich emerytura, która po potrąceniach komorniczych wynosi ok. 4.400 zł netto miesięcznie. Jedyny majątek rodziny stanowi mieszkanie o powierzchni 56 m2. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania wnioskodawcy zamykają się kwota ok. 790 zł (czynsz, prąd, gaz, telefon, ubezpieczenie mieszkania), do której dochodzą wydatki na telewizję cyfrową 109 zł miesięcznie, dodatkowe ubezpieczenie wnioskodawcy i jego żony 67 zł miesięcznie oraz leki ok. 250 zł miesięcznie. Rodzina wnioskodawcy obciążona jest także obowiązkiem spłaty kredytu hipotecznego i zaległości z tytułu pożyczek w wysokości ok. 1.240 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (500 zł) należało stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. (art. 253 p.p.s.a.). Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawca i jego żona posiadają stałe źródło dochodów w postaci świadczenia z ZUS, które w zestawieniu z udokumentowanymi wydatkami koniecznego utrzymania pozwala w ocenie referendarza sądowego na uiszczenie połowy należnego wpisu od skargi oraz czynienie drobnych oszczędności celem poniesienie ewentualnych dalszych kosztów sądowych, których wysokość będzie już niższa. Dodatkowo wskazać należy, że nie wszystkie z ponoszonych przez wnioskodawcę wydatków można uznać za wydatki stanowiące niezbędne koszty utrzymania. Nie ulega wątpliwości, iż za wydatki konieczne uznać należy koszty zakupu mediów, wydatki na wyżywienie czy leki to jednak wydatków na dobrowolne ubezpieczenie 67 zł miesięcznie, czy telewizję kablową na poziomie 100 zł miesięcznie, podobnie jak wydatków na spłatę kredytu nie sposób zaliczyć do wydatków koniecznych osoby ubogiej. Przyznanie pierwszeństwa tym wydatkom wnioskodawcy prowadziłoby do jego nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.