I SA/Łd 716/15
PostanowienieWSA w Łodzi2015-10-16
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodowej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie wykazała przesłanek uzasadniających jego przyznanie. Niewypełnienie przez stronę obowiązków nałożonych zarządzeniem referendarza sądowego w zakresie uzupełnienia wniosku o dane dotyczące sytuacji majątkowej i dochodowej uniemożliwia ocenę realnych możliwości płatniczych strony i ustalenie, czy rzeczywiście nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca B. H. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn, jednocześnie składając wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni podała, że jest osobą samotną, osiąga dochód z renty w wysokości 1.411 zł brutto, posiada mieszkanie i działkę rolną we współwłasności, a także ponosi koszty leczenia. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dane dotyczące majątku i wydatków, czego pełnomocnik skarżącej nie uczynił pomimo przedłużenia terminu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej – B. H. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 października 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 16 października 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. H. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – B. H. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
B. H., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. W skardze został zawarty wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że jest osobą samotną. Osiąga dochód z tytułu renty w wysokości 1.411 zł brutto. Jej majątek stanowią nieruchomości w postaci mieszkania o pow. 36 m2 (współwłasność o udziale 1/3) i działka rolna o pow. 1.200 m2 (współwłasność o udziale 1/3). Ponadto skarżąca wskazała, że cierpi na różne schorzenia i ponosi koszty leczenia.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 7 lipca 2015 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku poprzez jednoznaczne wskazanie, czy w skład majątku skarżącej wchodzi dom, względnie inne nieruchomości (z uwagi na braki w zakresie wypełnienia rubryki nr 7.1. urzędowego formularza PPF), nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącą rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy i określenie aktualnej kwoty wydatków przeznaczanych miesięcznie przez skarżącą na utrzymanie i zakup lekarstw wraz z wyjaśnieniem, czy korzysta w tym zakresie z pomocy rodziny (a jeśli tak – wezwano do wskazania miesięcznej kwoty pomocy udzielanej skarżącej przez rodzinę) - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 22 lipca 2015 roku. W związku z wezwaniem pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 29 lipca 2015 roku (data nadania) wniósł o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, wskazując, że z uwagi na dłuższy wyjazd skarżącej wykonanie wezwania Sądu w zakreślonym terminie nie będzie możliwe.
Zarządzeniem z dnia 24 sierpnia 2015 roku referendarz sądowy, uwzględniając wniosek pełnomocnika skarżącej, przedłużył termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej do dnia 30 sierpnia 2015 roku.
W powyższym terminie pełnomocnik skarżącej nie przedstawił dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej, określonych w zarządzeniu z dnia 7 lipca 2015 roku.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a.").
Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi brak przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zauważyć, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Tymczasem oświadczenie skarżącej zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, należało uznać za niewystarczające, gdyż zawierało jedynie wskazanie, że jest ona osobą samotną. Osiąga dochód z tytułu renty w wysokości 1.411 zł brutto. W skład jej majątku wchodzą nieruchomości w postaci mieszkania o pow. 36 m2 (współwłasność o udziale 1/3) i działka rolna o
pow. 1.200 m2 (współwłasność o udziale 1/3). Ponadto cierpi na różne schorzenia i ponosi koszty leczenia. Podkreślić przy tym należy, że skarżąca nie wypełniła wszystkich podrubryk urzędowego formularza (PPF) w zakresie wykazania posiadanych składników majątkowych.
Z uwagi na powyższe zasadne było zatem wezwanie pełnomocnika wnioskodawczyni do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jej realnych możliwości płatniczych, w tym do jednoznacznego wskazania, czy w skład majątku skarżącej wchodzi dom, względnie inne nieruchomości (z uwagi na braki w zakresie wypełnienia rubryki nr 7.1. urzędowego formularza PPF), nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącą rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenie aktualnej kwoty wydatków przeznaczanych miesięcznie przez skarżącą na utrzymanie i zakup lekarstw wraz z wyjaśnieniem, czy korzysta w tym zakresie z pomocy rodziny. Niewątpliwie wymagane dokumenty i oświadczenia pozwoliłyby – wobec wykazanej kwoty dochodu – jednoznacznie zweryfikować twierdzenia skarżącej w kwestii niezbędności przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę realnych możliwości płatniczych skarżącej i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Tym samym należało uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowało referendarza sądowego do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 319).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło