I SA/Łd 717/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-08-11
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych (prawo pomocy) w sytuacji, gdy wyzbyła się majątku poprzez wniesienie go jako wkładu niepieniężnego do innej spółki, a jednocześnie twierdzi, że nie ma środków na pokrycie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W przypadku spółki, która wyzbyła się majątku na rzecz innej spółki, a mimo to dysponuje środkami pozwalającymi na pokrycie kosztów, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należy odrzucić jako niezasadny i przejaw złej woli.Stan faktyczny
Spółka "R." z o.o. z Łodzi złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Wniosła również o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na złą kondycję finansową, brak dochodów i wyzbycie się majątku poprzez wniesienie go jako wkładu niepieniężnego do nowo utworzonej spółki komandytowej, w której posiada udziały.Rozstrzygnięcie
Odmówił "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 sierpnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 roku oraz luty, marzec i kwiecień 2005 roku p o s t a n a w i a: odmówić "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. przyznania prawa pomocy.
W dniu 27 kwietnia 2011 "R." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] orzekającą o solidarnej odpowiedzialności "R." sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki cywilnej "R." w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2004 roku oraz luty, marzec i kwiecień 2005 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł skarżąca zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż prowadzi działalność w zakresie sprzedaży hurtowej odpadów i złomu. Znajduje się w bardzo złej kondycji finansowej, gdyż od 2008 roku przynosi straty. Wobec spółki toczą się postępowania egzekucyjne i nie posiada ona żadnych środków na uiszczenie wpisu. Według bilansu ostatni rok obrotowy spółka zakończyła stratą w wysokości 13.412 zł, wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 241.000 zł zaś wartość środków trwałych zamyka się kwotą 81.890 zł, oświadczyła, że nie posiada rachunku bankowego. Podniosła, iż nie osiąga obecnie żadnych dochodów, a jej majątek aktem notarialnym z dnia 31 sierpnia 2010 roku został przekazany innemu podmiotowi. Zarządzeniem z dnia 12 lipca 2011 roku skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: odpisu zeznania podatkowego w podatku dochodowym za 2010 rok, ostatniego rachunku zysków i strat, deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 ostatnie okresy rozliczeniowe, wyciągów za ostatnie dwa miesiące z rachunków bankowych skarżącej oraz odpisu aktu notarialnego z dnia 31 sierpnia 2010 roku. W odpowiedzi skarżąca nadesłała m.in. kopie deklaracji VAT-7 za miesiące od marca do czerwca br. potwierdzające, że nie prowadzi ona działalności gospodarczej oraz akt notarialny z dnia 31 sierpnia 2010 roku nr reper. A 5098/2010 zawierający tekst jednolity umowy spółki komandytowej, z którego wynika, że jej przedsiębiorstwo jako wkład niepieniężny zostało wniesione do R. Sp. z o.o. i wspólnicy – Spółki komandytowej w A. Ł., której wnioskodawczyni jest wspólnikiem. W skład tego przedsiębiorstwa, przeniesionego do ww. spółki komandytowej, należało m.in.: nazwa przedsiębiorstwa, własność środków trwałych o wartości 58.390 zł, własność ruchomości stanowiących wyposażenie o wartości 23.500 zł, własność ruchomości stanowiących środki obrotowe o wartości 174.411 zł, należności od innych podmiotów w wysokości 280.080 zł, zobowiązania wobec innych podmiotów o wartości 401.924 zł, a także środki zgromadzone w kasie oraz na rachunku bankowym w wysokości 33.293 zł. Całkowita wartość wkładu niepieniężnego, wniesionego przez R. Sp. z o.o. w Łodzi do R. Sp. z o.o. i wspólnicy – Spółka Komandytowa, wyniosła 167.751 zł. Zgodnie z § 11 ww. aktu notarialnego skarżąca spółka, jako wspólnik spółki R. Sp. z o.o. i wspólnicy – Spółka komandytowa, posiada 50% udział w jej zyskach.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej nie jest zasadny.
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy spółka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżąca spółka ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła stratą bilansową w wysokości 13.412 zł, spółka nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie ma rachunku bankowego. Powyższe jest jednak konsekwencją przekazania przedsiębiorstwa wnioskodawczyni jako wkładu niepieniężnego do nowo utworzonej przez nią wraz z jednym z jej wspólników – R. Sp. z o.o. i wspólnicy – Spółki komandytowej. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Należy podkreślić, że wniesienia majątku skarżącej spółki do nowo utworzonej przez nią i jednego z jej wspólników nowej spółki komandytowej R. Sp. z o.o. i wspólnicy, zbiegło się w czasie ze wszczęciem w dniu [...] przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe R. spółki cywilnej. Referendarzowi znana z urzędu jest okoliczność, że w latach 2007 - 2008 wspólnicy spółki cywilnej R., będący późniejszymi udziałowcami R. sp. z o.o wyprowadzili do niej majątek spółki cywilnej. Dlatego też obecne wniesienie przedsiębiorstwa skarżącej spółki jako wkładu niepieniężnego do nowo powstałej spółki komandytowej również należy ocenić jako czynności zmierzającą do ochrony majątku przed ewentualną egzekucją. W tym miejscu wskazać należy, że całkowita wartość wkładu niepieniężnego, wniesionego przez R. Sp. z o.o. w Łodzi do R. Sp. z o.o. i wspólnicy – Spółka Komandytowa, wyniosła 167.751 zł, a zatem swobodnie pozwalał na pokrycie należności z tytułu kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Zatem obecny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, którego celem jest przerzucenie tych kosztów na ogół społeczeństwa, w kontekście działań skarżącej spółki prowadzących do wyzbycia się swojego majątku w sytuacji udziału w postępowaniu podatkowym, a dalszej perspektywie potencjalnie w postępowaniu sądwoadministracyjnym, należy ocenić jako przejaw złej woli, który godzi w zasady sprawiedliwości społecznej. Ubiegając się o pomoc ze strony państwa wnioskodawca winien wykazać, iż mimo poczynionych oszczędności we własnych wydatkach nie jest w stanie uczestniczyć w obowiązkowych opłatach sądowych. Twierdzenie skarżącej o braku środków koniecznych na opłacenie postępowania sądowego w sytuacji, w której sama wyzbyła się znacznej wartości majątku, świadczyć może jedynie o niefrasobliwości wnioskodawczyni w trosce o własne interesy, która w żaden sposób nie uzasadnia przerzucania ciężaru toczonego przez skarżącą postępowania na podatników.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło