I SA/Łd 720/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-07-15
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Ocena wystarczalności oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach należy do referendarza sądowego. W przypadku skarżącego, który utrzymuje rodzinę przy niskich dochodach i posiada majątek o ograniczonej wartości, wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
Skarżący B. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący przedstawił swoje trudne położenie materialne, wskazując na niskie dochody z gospodarstwa rolnego, utrzymywanie rodziny oraz posiadany majątek o ograniczonej wartości. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu B. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 lipca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – B. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
B. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok.
Pismem z dnia [...] roku skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z ojcem, żoną oraz 2-letnią córką. Uzyskuje dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości ok. 1.300 zł. Jego ojciec pobiera rentę chorobową w wysokości 380 zł. Żona natomiast jest osobą bezrobotną i wraz z córką pozostaje na jego utrzymaniu. Koszty utrzymania i pozostałych wydatków rodziny zamykają się kwotą 1.250 zł. Majątek rodziny stanowią zaś nieruchomości w postaci przedwojennego domu o pow. 80 m2, nieruchomości rolnej o pow. 20 ha (V i VI klasa) oraz dwóch obór.
Jednocześnie skarżący wskazał, że posiada maszyny rolnicze (m.in. prasę do słomy), traktor oraz samochód osobowy marki Mercedes, rocznik 1986. W uzasadnieniu wniosku skarżący przywołał argumenty wskazujące na konieczność wniesienia skargi do sądu. Ponadto skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Wyjaśnić przy tym należy, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy.
Jednocześnie wskazać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 326/08, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem, żoną oraz 2-letnią córką. Wszyscy domownicy pozostają na utrzymania skarżącego, który osiąga dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości ok. 1.300 zł. Żona skarżącego jest bezrobotna, ojciec zaś pobiera rentę chorobową w wysokości 380 zł. Koszty utrzymania i pozostałe wydatki wynoszą przy tym 1.250 zł. Majątek rodziny stanowią zaś nieruchomości w postaci przedwojennego domu o pow. 80 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 20 ha (V i VI klasa) oraz 2 obór. Ponadto skarżący jest właścicielem maszyn rolniczych, ciągnika oraz samochodu osobowego marki Mercedes (rocznik 1986).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz poprzez ustanowienie radcy prawnego. Dokonując powyższej oceny Referendarz sądowy w szczególności wziął pod uwagę fakt, że na utrzymaniu skarżącego, który osiąga dochód w wysokości ok. 1.300 zł, de facto pozostają wszyscy domownicy, przy kosztach utrzymania wynoszących 1.250 zł. Ponadto Referendarz sądowy za istotną w tym względzie uznał także okoliczność, iż rodzina skarżącego nie posiada znaczącej wartości składników mienia nieruchomego i ruchomego.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i
art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło