I SA/Łd 722/09

Dnia 27 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Teresa Porczyńska sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant asystent sędziego Adrian Król po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 roku sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowań podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2004 roku do września 2005 roku oddala skargę. I SA/Łd 722/09 UZASADNIENIE Decyzją z [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] odmawiającej K. B. wznowienia postępowań podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2004 do września 2005 r. zakończonych ostatecznymi decyzjami z dnia 15 lutego 2007 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji wyjaśnił, iż podatnik wnosząc o wznowienie postępowania podatkowego powołał się na przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej wywodząc, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Uzasadniając tę podstawę skarżący stwierdził, że w wyniku wadliwego doręczenia decyzji dotyczących podatku VAT, na adres: Ł. , ul. [...], nie miał możliwości bez swojej winy brania udziału w toczących się postępowaniach, w konsekwencji czego nie wiedział o wydanych decyzjach i nie mógł skorzystać z przysługujących mu praw, zaś sam lokal położony pod powyższym adresem nie jest jego własnością, był jedynie wynajmowany od Gminy Ł. , Administracja Nieruchomościami Ł., na podstawie umowy najmu z dnia [...] , która została następnie rozwiązana w 2005r. Skarżący wskazał w uzasadnieniu odwołania od decyzji dotyczącej odmowy wznowienia postępowania, że utożsamianie faktu zapoznania się przez pełnomocnika ustanowionego wyłącznie do postępowania karnego w toku prowadzonego wobec niego postępowania z dowiedzeniem się przez stronę o wydanych przeciwko niej decyzjach nie może znaleźć uzasadnienia. Według strony skarżącej, załączenie do akt sprawy karnej kserokopii decyzji ostatecznych w zakresie podatku od towarów i usług za okres 12/2004r. -09/2005r. może świadczyć jedynie o fakcie dowiedzenia się o załączeniu do akt sprawy karnej kserokopii decyzji i nie uzasadnia twierdzenia, że dowiedziała się o wydaniu decyzji. Mając na uwadze zarzuty odwołania organ II instancji stwierdził, iż zaistniały spór sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ podatkowy zasadnie i bez naruszenia prawa odmówił podatnikowi wznowienia postępowań w sprawach dotyczących rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2004r. do września 2005r. zakończonych ww. decyzjami ostatecznymi z dnia 15 lutego 2007 r. Dalej podniesiono, iż z unormowania art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej wynika, że miesięczny termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczyna bieg od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Zauważono, że ustawodawca nie precyzuje w jakich sytuacjach dochodzi do powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. W związku z tym przyjęto, że każda sytuacja faktyczna, w której strona taką wiadomość powzięła, powoduje rozpoczęcie biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wyjaśniono także, że do akt postępowania karnego zostały załączone jedynie kserokopie decyzji wydanych przez organ podatkowy, z którymi skarzący zapoznał się w dniu [...] . (zapoznając się z aktami postępowania karnego). Przyjęto, że w tym dniu podatnik dowiedział się nie tylko o włączeniu kserokopii przedmiotowych decyzji do akt postępowania karnego lecz również powziął wiadomość o ich wydaniu. Zdaniem organów podatkowych poczynając od dnia [...], rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Podatnik złożył wniosek o wznowienie postępowania w dniu [...] (data nadania w placówce pocztowej [...]), a więc już po upływie terminu określonego w art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W złożonej skardze skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenia art. 240 § 1 pkt 4, art. 241 § 1 i § 2 pkt 1. art. 243 § 1 i § 3, art. 148 § 1 w związku z art. 150 § 1 i 1a ustawy Ordynacji Podatkowa - poprzez ich błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie. Skarżący ponownie podniósł zarzut wadliwego doręczenia decyzji objętych wnioskiem o wznowienie postępowania, zaś bezpośrednią konsekwencją wadliwego doręczenia było pozbawienie możliwości czynnego udziału w toczących się postępowaniach. Podniesiono, że wnosząc o wznowienie postępowania nie naruszono terminu określonego w art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższych okoliczności, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej ( ... ). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Działając w ramach przyznanych kompetencji Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie znalazł podstaw do uchylenia objętej skargą decyzji. W rozpatrywanej sprawie strona wniosła o wznowienie postępowania w zakresie podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2004 do września 2005 r. zakończonych ostatecznymi decyzjami z dnia 15 lutego 2007 r. na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.:Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), argumentując, że decyzje te nie zostały stronie skutecznie doręczone. Organ podatkowy natomiast uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu miesiąca od dnia powzięcia przez skarżącego wiadomości o wydaniu decyzji. Instytucja wznowienia postępowania podatkowego jest instytucją szczególną, gdyż sprzeciwia się ona jednej z podstawowych zasad postępowania podatkowego, tj. - określonej w art. 128 Ordynacji podatkowej - zasadzie trwałości decyzji podatkowej. Zgodnie z tą zasadą, decyzje od których nie przysługuje odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Instytucja wznowienia pozwala natomiast na rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, która nie może być wzruszona w zwykłym trybie instancyjnym. Wznowienie postępowania stwarza prawnie określoną możliwość powtórnego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia postępowania), wyliczonych taksatywnie w art. 240 § 1 pkt 1 - 11 Ordynacji podatkowej. Z unormowania art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej wynika, że miesięczny termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczyna bieg od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. W związku z tym, że ustawodawca nie precyzuje, w jakich sytuacjach dochodzi do powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji należy przyjąć, iż każda sytuacja faktyczna, w której strona taką wiadomość powzięła powoduje rozpoczęcie biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ podatkowy obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia jednomiesięcznemu terminowi stanowi naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art.128 Ordynacji podatkowej). Uchybienie temu terminowi jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania, gdy strona nie własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej) może nastąpić jedynie na żądanie strony (art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Żądanie wznowienia, poza samym faktem "niebrania udziału" w postępowaniu musi jeszcze wykazać brak winy po jej stronie. Powołany przepis wprowadza dodatkowa sankcję: wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Dla strony, która nie brała udziału w postępowaniu, miesięczny termin biegnie od daty powzięcia wiadomości o rozstrzygnięciu. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie skarżący w własnoręcznie potwierdził w marcu 2007 r. (protokół zaznajomienia podejrzanego z materiałami śledztwa z [...] – k. 838 akt administracyjnych), iż zapoznał się z materiałami śledztwa, w których były kserokopie decyzji dotyczących podatku VAT za wskazane okresy. Wniosek o wznowienie postępowania skarżący złożył w dniu 10 stycznia 2009 r., tj. po upływie miesięcznego terminu określonego w art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. A zatem należy zgodzić się z poglądem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., że organ podatkowy I instancji miał prawo na podstawie art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Z wykładni celowościowej art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej wynika, iż ustawodawca świadomie użył pojęcia "powzięcia wiadomości", które de facto swym zakresem znaczeniowym obejmuje bardzo szeroką gamę zdarzeń faktycznych, i w której niewątpliwie mieści się "powzięcie wiadomości" w wyniku zapoznawania się z aktami sprawy karnej zawierających decyzje dotyczące podatku VAT. Cała argumentacja przedstawiona w skardze dotycząca pozbawienia możliwości czynnego udziału w toczących się postępowaniach na skutek błędnego doręczenia nie może przynieść zamierzonego przez skarżącego skutku dopóki dopóty nie wykaże on, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), należało skargę oddalić. TF