I SA/Łd 722/16
PostanowienieWSA w Łodzi2016-09-14
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba fizyczna, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, ponieważ wykazał, że jego sytuacja majątkowa, zdrowotna i wydatki na leczenie uniemożliwiają mu samodzielne poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Analiza jego dochodów, wydatków, braku majątku oraz kwoty wpisu od skargi potwierdziła brak możliwości poniesienia pełnych kosztów.Stan faktyczny
Skarżący B. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe stowarzyszenia. Do skargi załączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na niskie dochody (renta), wysokie wydatki na leczenie i spłatę kredytu, a także zły stan zdrowia. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, przedstawił dodatkowe dokumenty i oświadczenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu B. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 września 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr UNP: [...], znak: [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe stowarzyszenia z tytułu pobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych i zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego za poszczególne miesiące 2009 roku, 2010 roku i 2011 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – B. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
B. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe stowarzyszenia z tytułu pobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych i zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego za poszczególne miesiące 2009 roku, 2010 roku i 2011 roku. Do skargi skarżący załączył, złożony na urzędowym formularzu (PPF), wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wskazując przy tym, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego w osobie D. Z.-W..
We wniosku tym skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką. Utrzymuje się z renty w kwocie 2.950 zł netto, a jego matka pobiera emeryturę w wysokości 1.100 zł. Nie posiada żadnego majątku i zamieszkuje w mieszkaniu o
pow. 56 m2 należącym do matki.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił dodatkowo, że jest osobą niepełnosprawną. Choruje na cukrzycę i wiele schorzeń z nią związanych. Na leki oraz leczenie wydaje kwotę 750 zł miesięcznie. Ma trudności z chodzeniem, grozi mu amputacja kończyny dolnej. Skarżący podkreśli przy tym, że spłaca kredyt w wysokości 22.000 zł. Miesięczna rata kredytu wynosi ponad 1.000 zł, do tego dochodzą wydatki związane z utrzymaniem mieszkania (czynsz, energia elektryczna, gaz, telefon), co powoduje, że praktycznie całą rentę przeznacza na zobowiązania, leczenie i leki.
W związku z tym korzysta z pomocy rodziny. Ponadto we wniosku skarżący zawarł oświadczenie, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Do wniosku skarżący załączył wyciągi bankowe, decyzję o przyznaniu renty oraz orzeczenie o niepełnosprawności.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższych wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 1 września 2016 roku wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego matkę rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz podania i udokumentowania kwoty wydatków przeznaczonych przez skarżącego i jego matkę na utrzymanie, zakup lekarstw i podstawowe opłaty eksploatacyjne - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 9 września 2016 roku przedstawił dodatkowe dokumenty i oświadczenia dotyczące jego sytuacji majątkowej.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką. Utrzymuje się z renty w kwocie 2.950 zł, a jego matka pobiera emeryturę w wysokości 1.100 zł. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, choruje na cukrzycę i schorzenia z nią związane. Ma trudności z chodzeniem, grozi mu amputacja kończyny dolnej. Skarżący nie posiada żadnego majątku i zamieszkuje w mieszkaniu należącym do matki. Na leki oraz opłaty rodzina wydatkuje kwotę 1.568,19 zł miesięcznie. Skarżący spłaca także kredyt w wysokości 22.000 zł, którego miesięczna rata wynosi ok. 1.000 zł. Analiza załączonych wyciągów z rachunku bankowego dowodzi, że skarżący nie posiada środków, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Ponadto skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Dokonując takiej oceny sytuacji majątkowej skarżącego referendarz sądowy wziął pod uwagę jego sytuację zdrowotną i jej wpływ na możliwości płatnicze, a także wykazaną kwotę wydatków na leczenie, brak jakiegokolwiek majątku oraz kwotę wpisu od skargi (500 zł), i na tej podstawie przyjął, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jednocześnie odnosząc się do zawartej we wniosku prośby o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w osobie D. Z.-W. referendarz sądowy uznał za niezbędne wyjaśnić wnioskodawcy, że zgodnie z wprowadzonym ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę prawnego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem wnioskodawcy z urzędu radcy prawnego – D. Z.-W.należeć będzie zatem do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Ł..
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i
art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło