I SA/Łd 723/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-08-13
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada majątku, a jego wynagrodzenie jest obciążone alimentami i potrąceniami komorniczymi, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W analizowanej sprawie, pomimo stosunkowo wysokiego wynagrodzenia brutto, obciążenia alimentacyjne i komornicze, a także wysokie koszty utrzymania lokalu mieszkalnego, uniemożliwiają skarżącemu pokrycie kosztów sądowych, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący R.S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczącą opłaty paliwowej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wskazując na trudną sytuację materialną spowodowaną alimentami i potrąceniami komorniczymi. Po złożeniu dodatkowych dokumentów, referendarz sądowy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu R.S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 sierpnia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia opłaty paliwowej za czerwiec 2007 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – R. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
R.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia opłaty paliwowej za czerwiec 2007 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 100 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W zawartym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku. Jego jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 7.250 zł brutto. Jednakże jest ono obciążone alimentami zasądzonymi na rzecz dzieci. Z tego względu wynagrodzenie faktycznie otrzymywane (po dokonaniu potrąceń) w miesiącu marcu 2013 roku stanowiło kwotę 1.658,28 zł. Skarżący podkreślił przy tym, że z kwoty tej opłaca czynsz i opłaty eksploatacyjne w łącznej wysokości wynoszącej około 1.000 zł miesięcznie. Nie jest zatem w stanie ponieść kwoty wpisu od skargi w wysokości 100 zł, zwłaszcza, że wniósł dwanaście skarg na decyzję Dyrektora Izby Celnej, a łączna kwota wpisów od tych skarg wynosi 1.200 zł.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 10 lipca 2013 roku wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, a w szczególności do: nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych rachunków bankowych - za ostatnie 3 miesiące, przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt obciążenia jego wynagrodzenia alimentami na rzecz dzieci, a także pozostałymi potrąceniami, wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje, a także nadesłania odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za 2012 rok, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący w drodze pisma procesowego z dnia 6 sierpnia 2013 roku nadesłał dodatkowe dokumenty dotyczące jego sytuacji majątkowej i rodzinnej, objęte zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 10 lipca 2013 roku.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest zasadny.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący pozostaje w separacji z żoną i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w wynajętym lokalu mieszkalnym i ponosi z tego tytułu opłaty w wysokości około 1.000 zł miesięcznie. Skarżący osiąga dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 7.250 zł brutto. Przy czym wynagrodzenie skarżącego jest obciążone kwotą potrąceń z tytułu alimentów zasądzonych na rzecz dzieci i potrąceń komorniczych wynoszącą ogółem
554.347,24 zł. Jednocześnie analiza nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego skarżącego dowodzi, że nie posiada on wolnych środków, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych. Ponadto w 2012 roku skarżący osiągnął dochód w wysokości 69.682,78 zł (według PIT-36).
W tej sytuacji, biorąc zwłaszcza pod uwagę możliwości płatnicze skarżącego wynikające z przedstawionej sytuacji majątkowej oraz łączną kwotę wpisów od aktualnie wniesionych do Sądu przez skarżącego dwunastu skarg (1.200 zł), Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło