I SA/Łd 725/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędziowie J. Antosik, Z. Kmieciak (spr.), Protokolant K. Brykalska-Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku z tytułu zobowiązania w podatku od towarów i usług za 2001 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w P. z [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Skarbowy w P. działając w oparciu o przepis art. 33 § 1, 2 i 3 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) orzekł o dokonaniu zabezpieczenia na majątku podatnika – B. S. z tytułu zaniżenia zobowiązania podatkowego powstałego w podatku od towarów i usług za rok 2001 w związku zawyżeniem podatku naliczonego nad należnym. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego ustalono, iż podatniczka zawyżyła podatek naliczony nad należnym dokonując odliczeń wynikających faktur VAT, dokumentujących wydatki poniesione na zakupy, które całości lub w części związane były z działalnością gospodarczą prowadzoną przez męża – J. S. oraz teścia – M.S. Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne zaakcentowano, iż podatniczka dokonując zawyżenia podatku naliczonego nad należnym działała świadomie, ponieważ zarówno mąż jak i teść nie byli podatnikami podatku od towarów i usług. W odwołaniu od powyższej decyzji podatniczka podnosząc zarzut naruszenia art. 33 § 1 i 2 pkt 2 oraz § 3 Ordynacji podatkowej wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniosła, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowanie przepisu art. 33 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie istnieje uzasadniona obawa, że powstałe zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Natomiast dokonanie zabezpieczenia na majątku powinno być powiązane z podjęciem takich czynności, których skutkiem jest utrata prawa własności. Decyzją z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu decyzji Urzędu Skarbowego podkreślono, iż dodatkową okolicznością świadczącą o świadomym działaniu podatniczki, podjętym z zamiarem uniknięcia zapłaty należnych zobowiązań podatkowych była zmiana adresu zamieszkania i związana z tym zmiana właściwości Urzędu Skarbowego, dokonana niezwłocznie po zakończonej kontroli podatkowej. Działając zatem w oparciu o przepis art. 33 Ordynacji podatkowej organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie uznał, iż w przypadku podatniczki zachodzi uzasadniona obawa, że powstałe zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca podtrzymując zarzut naruszenia art. 33 § 1 i 2 pkt 2 oraz § 3 Ordynacji podatkowej, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosła o jej oddalenie. Na rozprawie, która odbyła się w dniu 16 marca 2004r., Sąd na zgodny wniosek pełnomocników obu stron odroczył termin rozprawy i zobowiązał strony do przedłożenia dokumentów potwierdzających dokonanie wpłaty zaległych należności podatkowych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, w piśmie procesowym z dnia 30 marca 2004r. Izba Skarbowa wskazała, że po stronie podatniczki nie występują żadne zaległości podatkowe, a dokonanie zabezpieczenia na majątku związane jest przeprowadzanym postępowaniem kontrolnym i dotyczy przyszłych zobowiązań podatkowych. Wojewódzki Sąd administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. Analizę zajętego przez organy podatkowe stanowiska wypada zacząć od stwierdzenia, że w związku z art. 17 ustawy 17.09.2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.nr 169, poz. 1387), w sprawie dokonanego zabezpieczenia znalazł zastosowanie przepis art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 1.01.2003 r. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi bowiem, że do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie noweli do Ordynacji podatkowej stosuje się przepisy jej art. 33 w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z nim, zobowiązanie podatkowe mogło zostać zabezpieczone na majątku podatnika przed terminem płatności podatku, jeżeli zachodziła uzasadniona obawa, iż nie zostanie ono wykonane. Tę ogólnie sformułowaną przesłankę uzupełniono dodatkowymi kryteriami kwalifikującymi dopiero w wyniku nowelizacji wspominanego unormowania. Trzeba wobec tego podkreślić, iż użyty w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej zwrot nieostry (zaistnienie uzasadnionej obawy) dawał organom podatkowym znaczną swobodę interpretacyjną. Nie należy jej jednak mylić z dowolnością w interpretacji przepisu prawa, a tym bardziej możliwością swobodnego dopasowania okoliczności sprawy (elementów będącego stanu faktycznego) do nieostro wyrażonej przesłanki ustawowej. Przeciwnie, posłużenie się tą techniką regulacji prawnej (zwrotem nieostrym) zrodziło obowiązek szczególnie wnikliwej oceny, czy pewna okoliczność (fakt) odpowiadają normatywnej przesłance rozstrzygnięcia. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wydając kwestionowane decyzje, organy podatkowe obydwu instancji nie wykazały w istocie zaistnienia uzasadnionej obawy co do niewykonania zobowiązania. Sam fakt zmiany miejsca zameldowania wobec dalszego prowadzenia działalności gospodarczej przez J. S. jeszcze takiej obawy nie uzasadniał. Również znany organowi odwołania odwoławczemu fakt uregulowania 15.01.2003 r. zobowiązania podatku VAT wraz z odsetkami (co potwierdzono w piśmie procesowym Izby Skarbowej z dnia 30.03.2004 r.) przemawiał za odstąpieniem od zastosowania nadzwyczajnej ze swej natury instytucji prawnej. Sąd podziela pogląd wyrażony we wzmiankowanym już piśmie z 30.03.2004 r., iż decyzje wydane przez Izbę Skarbową i poprzedzające je decyzje Urzędu Skarbowego w P. dotyczyły zabezpieczenia p r z y s z ł y c h zobowiązań podatkowych (do tego zresztą sprowadza się sens instytucji zabezpieczenia), zauważa wszakże, że prognoza co do wykonania zobowiązań podatkowych wyprowadzana jest ze stanu istniejącego, obejmującego wszelkie zachowania podatnika poddające się wymiernej ocenie. W przekonaniu Sądu tak pojmowanej oceny nie przeprowadzono, formułując nader lakoniczne uzasadnienie decyzji co oznacza, iż sposób interpretacji zastosowanego w sprawie przepisu prawa musi być uznany za dowolny czy wręcz arbitralny. W tym stanie rzeczy, wobec naruszenia powołanego wcześniej przepisu ustawy – Ordynacji podatkowej, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153,poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 tej ustawy.